Respect tonen aan iemand in Japan (敬意, keii) draait om beleefdheid, hiërarchie en het vermijden van ongemak voor anderen. De belangrijkste manieren zijn door middel van buigen, formeel taalgebruik, gepaste lichaamshouding en het naleven van strikte etiquette.
In Japan is het gebruikelijk om te buigen als begroeting. Als je over straat loopt, zul je waarschijnlijk mensen spontaan zien knikken tijdens een telefoongesprek, en zakenmensen of zelfs treinconducteurs die een lange, diepe buiging maken als een formele blijk van respect.
In Japan moet je niet fooi geven, hard praten in het openbaar, eten tijdens het lopen, je neus snuiten in het openbaar, rookregels overtreden, schoenen dragen binnenshuis, of eetstokjes rechtop in de rijst steken; respect voor regels en anderen is cruciaal, met nadruk op stilte, orde, en beleefdheid in openbare ruimtes.
Het gebaar is diep verankerd in de Japanse cultuur en kan vol subtiele nuances zitten, vooral in het bedrijfsleven. Als gast in het land wordt er eerder voor je gebogen dan dat er van je verwacht wordt dat je zelf buigt. Het is echter een aardig gebaar om je respect te tonen, naast je "arigato" of "dankjewel" .
Een aantal gedragingen kan in Japan als onbeleefd worden beschouwd, dus hier zijn een paar dingen die je beter kunt vermijden: Te veel lawaai maken in het openbaar . Telefoneren in het openbaar vervoer. Eten tijdens het lopen.
Vermijd het snuiten van je neus in het bijzijn van anderen en gebruik hiervoor alleen papieren zakdoekjes. Als je het niet kunt laten om je neus te snuiten of te niezen, draai je dan om en kijk je Japanse gesprekspartner niet aan.
Zeven Japanse wijsheden voor een voller leven zijn: Ikigai (je levensdoel vinden), Wabi-sabi (schoonheid in imperfectie zien), Kintsugi (breuken goud maken), Kaizen (continue kleine verbetering), Shinrin-yoku (bosbaden), Shoshin (een beginnersgeest behouden), en Hara hachi bu (tot 80% vol eten). Deze concepten richten zich op persoonlijke groei, acceptatie, verbinding met de natuur en welzijn.
In Nederland is het geen gewoonte om een mondkapje te dragen, maar in Japan is dat een heel ander verhaal. Daar wordt het dragen van een mondkapje juist gezien als een vorm van respect. Op die manier laten ze zien dat ze bezorgd zijn om een ander en willen ze voorkomen dat ze iemand ziek maken.
De belangrijkste bezienswaardigheden in Japan
Maximumsnelheden. Voor een auto of motor gelden de volgende algemene maximumsnelheden: Binnen en buiten de bebouwde kom: 60 km/h (binnen de bebouwde kom in Tokio: 40 km/h). Snelwegen: 100 km/h.
Draag binnen geen schoenen
Draag nooit je schoenen in iemands huis in Japan. Je moet je schoenen uitdoen, maar je mag niet op blote voeten lopen. Er zijn vaak gastpantoffels die je in huis kunt dragen. Sommige huizen hebben speciale badslippers.
Drie weken Japan kost gemiddeld tussen de €2.000 en €3.500 per persoon, exclusief vluchten, afhankelijk van je reisstijl: een budgetreiziger met hostels en veel streetfood kan rond de €1.700 uitkomen (excl. vlucht), terwijl middenklasse of comfort reizen (met betere hotels en restaurants) al snel €2.800 - €3.400 (excl. vlucht) kost, waarbij vliegtickets er nog €650-€1.100+ bovenop komen. Een Japan Rail Pass (JRP) is een grote kostenpost, vaak zo'n €450-€600 voor 21 dagen, en accommodaties variëren van €60 (budget) tot €150+ per nacht (comfort).
Eten op straat wordt gezien als een teken van slechte manieren en het levert afval op. Ook tijdens het reizen met het openbaar vervoer wordt niet gegeten of gedronken. Een uitzondering daarop is de hogesnelheidstrein, de shinkansen. Daar is eten wel toegestaan, mits je het uiteraard netjes houdt.
DO: Groet met een buiging
In Japan begroet men elkaar met een buiging, niet met een handdruk. De buiging varieert van een informele knik tot een diepe respectvolle buiging. Japanners verwachten van buitenlandse zakenpartners niet dat zij deze regels kennen en geven daarom meestal (ook) een hand.
Dat Japanners geen de letter r niet kunnen uitspreken is trouwens een fabeltje. Integendeel, het is net de L-klank die ze niet kunnen vormen.
Je maakt je er te veel zorgen over. Ik woon in Japan. Het laten staan van wat restjes eten hier en daar is helemaal geen probleem. Als je naar een izakaya gaat, zie je aan elke tafel bergen onaangetast eten liggen.
Leer sorry te zeggen in het Japans
Ons advies: begin eenvoudig. Als je je excuses aanbiedt aan vrienden, gebruik dan 'gomen'. Als je je verontschuldigt in een formele of professionele situatie, gebruik dan 'gomen nasai'.
Twee weken Japan kost gemiddeld tussen de €1.800 en €3.000+ per persoon, inclusief vluchten, afhankelijk van je reisstijl: een budgetreiziger doet het voor €1.300-€2.000 (excl. vlucht), terwijl middenklasse rond de €2.000-€3.000 is (excl. vlucht) en luxe €3.500+ (excl. vlucht), met vluchten die €700-€1.000+ kosten. Eten is relatief goedkoop, maar accommodatie en transport (zoals de {Japan Rail Pass}) maken de grootste kostenposten uit naast de vlucht.
Afval op straat gooien is strafbaar, roken op straat is verboden, behalve in voorziene locaties, en eten op straat of een neus snuiten in publiek worden als onbeleefd ervaren. Vandalisme wordt erg streng gestraft.
De Japanse "vijfminutenregel" is een praktische norm waarbij men een paar minuten eerder aanwezig is, zodat werk, vergaderingen en overdrachten precies op tijd beginnen . Het gaat minder om perfectie en meer om respect, voorspelbaarheid en het verminderen van wrijving voor collega's, klanten en de planning van zaken die met het publiek te maken hebben.
7 Japanse wijsheden
Zitgedeeltes
In Japan zijn er niet veel openbare zitplaatsen. Zelfs in parken zijn er weinig bankjes. Het wordt in Japan als onbeleefd beschouwd om op de grond te zitten in stations, treinen, metro's, op de trappen van tempels en heiligdommen, of ergens anders waar geen stoel of bankje is. Als er geen plek is om te zitten, kun je het beste naar een café gaan.
Japanners zijn slank door een combinatie van een traditioneel dieet rijk aan vis, groenten en rijst (met kleine porties), een actieve levensstijl met veel wandelen, bewuste eetgewoonten zoals {Hara Hachi Bu} (eten tot 80% vol), en sterke culturele normen die slankheid waarderen, wat leidt tot sociale druk om gezond te blijven.
'Moshi, moshi', klinkt het op de voicemail van Paul de Leeuw (70). 'Hallo, hallo', de gangbare begroeting voor Japanners. Zou hij een Engelse of Nederlandse tekst hebben ingesproken, dan zou iedere Japanner al na de eerste vreemde klanken hebben opgehangen. Dus dan maar zo.
De meest bekende etiquette uit Japan is waarschijnlijk het buigen bij een ontmoeting, in plaats van het schudden van de handen. Bij het eten met stokjes is erg onbeleefd om de eetstokjes rechtop in een kom rijst of een schaal te zetten.