Om een narcist de mond te snoeren en jezelf te beschermen, werkt het niet om in discussie te gaan of emotioneel te reageren. De meest effectieve manier is het stellen van korte, zakelijke grenzen (de zogenaamde 'Grey Rock'-methode) en het vermijden van inhoudelijke verdediging.
Een narcist kan absoluut niet tegen kritiek, afwijzing, het niet krijgen van bewondering (narcistische voeding), en mensen die voor zichzelf opkomen, omdat dit hun fragiele, superieure zelfbeeld bedreigt en hun diepgewortelde angst voor waardeloosheid confronteert, wat kan leiden tot woede, manipulatie en het projecteren van hun eigen tekortkomingen op anderen.
Als je zo tegen me blijft praten, loop ik weg . Als het gesprek giftig wordt, moet je duidelijk maken dat je hun respectloze gedrag niet tolereert. Geef je grenzen duidelijk maar vastberaden aan. Ik ga dit gesprek beëindigen.
Richt je op empathie en niet op confrontatie.
Het kan heel verleidelijk zijn om narcisten veel aan te spreken op hun gedrag, maar dit kan tot veel ruzies leiden. Narcisten kunnen erg agressief reageren en dat is niet altijd fijn. Hoe moeilijk het ook kan zijn, probeer vaker voor empathie te kiezen.
Narcisten zijn angstig om ontmaskerd te worden voor wie ze echt zijn. Dit behelzen eerder gemaakte slachtoffers die de manipulatietechnieken van de narcist doorprikken en achter hun valse masker kunnen kijken. Bovendien vreest de narcist dat slachtoffers hun zorgvuldig opgebouwde image aan de buitenwereld openbaren.
De zwakke plekken van een narcist zijn hun diepgewortelde onzekerheid, een extreem kwetsbaar ego dat afhankelijk is van externe validatie, een gebrek aan echte empathie, de angst voor schaamte en kritiek, en de onmacht om met de realiteit om te gaan, wat leidt tot een constante behoefte aan 'narcistische voeding' (aandacht, bewondering). Ze kunnen niet goed tegen 'nee' en grenzen, en hun fantasiewereld botst vaak met de werkelijkheid, waardoor ze anderen beschadigen om zichzelf beter te voelen.
Narcisten gebruiken vaak zinnen om te manipuleren, de schuld af te schuiven en het slachtoffer te devalueren, zoals: "Jij bent te gevoelig," "Ik deed het alleen maar omdat jij me zo boos maakte," "Dat heb ik nooit gezegd," "Je bent jaloers," "Zonder mij red je het niet," "Iedereen vindt dat jij overdrijft," "Je maakt alles zo ingewikkeld," en "Je bent nergens goed voor". Deze zinnen zijn bedoeld om de realiteit te verdraaien (gaslighting), het zelfvertrouwen te breken en de ander afhankelijk te maken.
De beste manier om een narcist pijn te doen is door het soort persoon te zijn dat ze gewoon niet kunnen zijn. Ga dus nooit het gevecht aan. Dan voed je de narcist. De ander van jouw gelijk te overtuigen roept veelal een discussie op, ook al zit de ander echt fout en heb jij echt gelijk.
Hoe te communiceren met een narcist?
Een narcist boos maken door ergens blij om te zijn
Soms doen ze wel alsof ze blij zijn. Maar dat is allemaal toneelspel, waar ze overigens heel goed in zijn. Doch in werkelijkheid zijn ze zo van hun gevoelens 'afgesneden' dat ze geen blijdschap kunnen voelen. En dus mag een ander dat ook niet voelen.
“ Mijn grenzen staan niet ter discussie .”
Dit is de essentiële vervolgzin voor wanneer een narcist onvermijdelijk tegen een grens ingaat die je net hebt gesteld. Ze zullen proberen je grenzen in twijfel te trekken, te bespotten of erover te discussiëren om te zien of ze je kunnen breken. Deze zin maakt een einde aan elke poging tot onderhandeling.
Probeer nooit jezelf te verdedigen tegen een narcist . Ze weten al dat je gelijk hebt, ze willen je alleen maar gek maken door te proberen het te bewijzen. Het gaat hen niet om de waarheid, maar om macht. Het doel van een narcist is niet een oplossing of begrip, maar emotionele dominantie.
Wanneer iemand een narcist ontmaskert, reageren ze meestal met intense emotionele en gedragsmatige uitbarstingen. Hier zijn enkele typische reacties: Woede en Agressie: Narcisten kunnen extreem boos worden wanneer hun ware aard wordt onthuld. Ze zien ontmaskering als een aanval op hun zorgvuldig opgebouwde imago.
Een voorbeeld daarvan is negeren.
Narcisten willen zich graag belangrijk voelen. Je kunt je wel voorstellen wat er gebeurt als de buitenwereld hem dan negeert. Diep van binnen raakt dit de kern van zijn probleem. Hij raakt de controle over anderen kwijt en voelt zich in het diepst van zijn ziel ontzettend klein.
Ja hoor, een narcist kan perfect 'sorry' zeggen. Maar dat doet hij niet omdat hij schuldgevoelens heeft om hoe hij jou heeft behandeld. Als een narcist 'sorry' zegt of zich verontschuldigt dan doet hij dat louter en alleen uit eigenbelang.
Narcisten haten het als iemand gelukkig is. Dit betekent niet een tijdelijk gevoel van geluk of plezier, maar echte authentieke en diepe vreugde. Dit veroorzaakt bij narcisten paniek waar ze vervolgens angstig en onzeker van worden. We zien dit voornamelijk terug als een ex van de narcist gelukkig is met iemand anders.
Absoluut niet . Experts zijn het erover eens dat je, zodra je herkent dat de problematische persoon in je leven een narcist is, hem of haar daar niet op moet aanspreken. Dat is het slechtste wat je kunt doen.
Wapen jezelf tegen narcistisch gedrag
Ga nooit in gezelschap tegen een narcist in – dat zal hij je nooit vergeven. 'Achter de coulissen kom je het verst,' weet Van Strien. 'Maar opereer ook daar nog zó omzichtig dat hij niet het gevoel krijgt dat je probeert hem onderuit te halen. '
Een narcist kan absoluut niet tegen kritiek, afwijzing, het niet krijgen van bewondering (narcistische voeding), en mensen die voor zichzelf opkomen, omdat dit hun fragiele, superieure zelfbeeld bedreigt en hun diepgewortelde angst voor waardeloosheid confronteert, wat kan leiden tot woede, manipulatie en het projecteren van hun eigen tekortkomingen op anderen.
In tegenstelling tot een kind weten narcisten echter wat sociaal aanvaardbaar is en hebben ze manipulatieve manieren geleerd om aan hun behoeften te voldoen. De volgende keer dat je een grens moet stellen, vermijd dan overdreven uitleg of rechtvaardiging . Zeg gewoon: "Daar kan ik het niet mee eens zijn" of "Dat vind ik niet oké." Een gezond persoon zal zeggen: "Oh, oké."
Als je een narcist afwijst of kritiek geeft, kan diegene zich vernederd voelen of kan er sprake zijn van extreme jaloezie of agressief gedrag. Daarnaast is de behoefte van macht over anderen aanwezig, daarmee houdt een narcist de controle en diegene houdt daarmee een positief (nep)zelfbeeld in stand.
Het ergste voor een narcist is het verliezen van controle, het ervaren van afwijzing of kritiek, niet de 'speciale' status die ze zichzelf toedichten en het gebrek aan bewondering, aangezien dit hun fragiele ego raakt en hun diepgewortelde angst voor zwakte en onwaardigheid blootlegt, wat kan leiden tot woede-uitbarstingen of manipulatie om de controle te herwinnen. Het tonen van hun kwetsbaarheid en het erkennen van hun fouten zijn bijna onmogelijk, omdat ze zichzelf als superieur zien.
Door te huilen, manipuleert de narcist anderen door hen te laten denken dat hij een bepaalde emotie heeft, zoals spijt, verdriet, pijn, angst, liefde, enzovoort. Maar let op: Dit is een toneelspel! Je wordt gemanipuleerd waar je bij staat. De narcist voelt in werkelijkheid helemaal niet de emotie die hij laat zien.
Seks met een narcist is vaak een machtsspel dat draait om controle, bewondering en eigen bevrediging, niet om echte intimiteit; het kan in het begin extreem gepassioneerd lijken ("love bombing") maar wordt eenzijdig en manipulatief, waarbij de partner zich genegeerd, gebruikt of gekwetst voelt, omdat empathie ontbreekt en de narcist lof verwacht voor zijn "prestaties". De seksuele interactie is een middel tot bevoorrading, en kan variëren van agressief tot het volledig onthouden van seks, afhankelijk van de behoefte aan controle.