Cafeïne verhoogt de systolische bloeddruk met 17% en de gemiddelde arteriële bloeddruk met ongeveer 11%. De hartslag wordt ook verhoogd.
Hoeveel koffie is geen probleem
Dan zal vanaf een consumptie van 250 mg cafeïne jouw bloeddruk al stijgen5. Dit zou betekenen dat je ongeveer drie koppen koffie op een dag kunt drinken.
Een teveel aan cafeïne kan leiden tot rusteloosheid, angstgevoelens, prikkelbaarheid, hoofdpijn, beven, duizeligheid en hartkloppingen. Niet iedereen is even gevoelig voor die effecten van cafeïne. De één kan er na één kopje al last van hebben en de ander merkt na 6 kopjes nog niks.
Voor een gezonde en niet zwangere volwassene is het veilig om tot 400 milligram cafeïne per dag te consumeren, met een maximum van 200 milligram per keer. Hierbij is het risico op bepaalde gezondheidsproblemen niet verhoogd. Let op: in cafeïnevrije koffie zit ook nog een zeer kleine hoeveelheid cafeïne.
Minder zout eten verlaagt je bloeddruk. Je let op zout door bijvoorbeeld kant-en-klaarmaaltijden, eten uit pakjes en zakje en zoute snacks zoveel mogelijk te laten staan. In verse, onbewerkte producten zit geen zout. En het zout dat je zelf over het eten strooit kun je vervangen door (verse) kruiden.
Een gezonde bloeddruk ligt onder 140/90 mmHg, maar het risico op hart- en vaatziekten neemt toe als de bloeddruk stijgt. Waarden vanaf 140/90 mmHg worden als hoge bloeddrukwaarden beschouwd. Ernstig verhoogde waarden zijn gevaarlijke bloeddrukwaarden en liggen boven 180/110 mmHg.
Als je ermee stopt, kun je je dus tijdelijk moe, lusteloos en prikkelbaar voelen. Cafeïne is zowel geestelijk als lichamelijk verslavend. Stoppen met koffie drinken kan daardoor leiden tot ontwenningsverschijnselen als onrust en somberheid.
Gevestigde studies hebben ook aangetoond dat cafeïne goed is voor je darmen, het stimuleert de dikke darm en leidt tot regelmatige stoelgang . Een studie uit 1990 toonde aan dat mensen die koffie dronken, de neiging hadden om 30 minuten na het drinken van een kopje naar het toilet te moeten. In zoveel opzichten lijken de darmen dol te zijn op een kop koffie.
Dat veel koffie drinken (meer dan vijf koppen per dag) tot hartproblemen kan leiden, daarover zijn de meeste deskundigen het wel eens. Maar nieuw is, dat ook een paar koppen per dag al schadelijk kunnen zijn voor het functioneren van het hart.
De cafeïne in koffie kan positieve en negatieve effecten hebben. In kleine hoeveelheden kan het je alertheid en concentratie verhogen, en je sportprestaties verbeteren. Maar te veel cafeïne kan zorgen voor rusteloosheid, hoofdpijn en slaapproblemen.
Geen cafeïne eten kan goed zijn voor je bloeddruk. Cafeïne verhoogt de bloeddruk door het stimulerende effect dat het heeft op het zenuwstelsel. Een hoge inname van cafeïne — 3 tot 5 kopjes per dag — wordt ook in verband gebracht met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.
Dit komt doordat cafeïne de nieren stimuleert om meer zout (natrium) in de urine af te geven. Daardoor wordt de urineproductie verhoogd en moet je vaker plassen.
Effecten van koffie op de bloeddruk lijken niet afhankelijk te zijn van de zetmethode. Uit een reeks onderzoekingen is naar voren gekomen dat koffiegebruik op korte termijn bloeddrukverhogend kan werken. 3 Deze verhoging treedt vrij snel op, is klein en vooral zichtbaar bij niet-regelmatige koffiedrinkers.
Bloeddruk per leeftijd meten
Een normale bloeddruk bij volwassenen ligt dus tussen de 120/80 en 130/89 mmHg. Dit getal kan variëren, soms ook afhankelijk van de leeftijd. Bij oudere volwassenen kan een iets hogere bloeddruk acceptabel zijn, waar een lagere bloeddruk bij kinderen vaker voorkomt.
Heeft u een hoge bloeddruk en/of vaak hoofdpijn? Dan kan een banaan helpen. Bananen zijn namelijk rijk aan het mineraal kalium, uit onderzoek is gebleken dat het eten van 2 stuks per dag al voldoende is voor een bloeddrukdaling van 10%.
Volgens deskundigen kan het drinken van koffie op een lege maag, direct na het opstaan, je cortisolniveau beïnvloeden en ervoor zorgen dat je je later op de dag nog vermoeider voelt .
Cafeïne zorgt ervoor dat al het voedsel in je maag te snel naar je dunne darm verplaatst en vervolgens laat het je voedsel in je dikke darm versneld uitpoepen. Daarna vertraagt je spijsvertering. Dat komt doordat cafeïne de aanmaak van de stresshormonen cortisol en adrenaline stimuleert.
Een groot deel van de gezondheidsvoordelen van koffie heeft te maken met de ontstekingsremmende bestanddelen die erin zitten. En daar heb je het meeste aan in de ochtend, stellen de onderzoekers. Veel stoffen in het bloed die ontstekingen bevorderen, volgen je biologische ritme.
Verder kan cafeïne bij mensen met het prikkelbare darmsyndroom (PDS) darmklachten verergeren. 'Voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven is het advies geen koffie te nemen, of hoogstens een kopje per dag. De cafeïne in koffie kan namelijk schadelijk zijn voor (ongeboren) baby's en kinderen', zegt Orie.
Psychische klachten zoals prikkelbaarheid, rusteloosheid en (heftige) angst. Slaapstoornissen. Ontwenning bij plotseling stoppen of afbouwen van cafeïne-inname. Hoger risico om andere verslavingen te ontwikkelen.
De inname van grote hoeveelheden cafeïne kan tot ongewenste effecten zoals hartkloppingen, hoofdpijn, bevingen, angst en slapeloosheid leiden. Beperk daarom het gebruik van cafeïnehoudende middelen.
In de Europese richtlijn (Visseren, 2021) wordt een systolische bloeddruk < 140 mmHg geadviseerd bij ouderen > 70 jaar en tot 130 mmHg als het goed verdragen wordt.
Als je dus op zoek bent naar wat extra bloeddrukverlagende voeding, volg dan een dieet met kaliumrijke producten. Je kunt hierbij denken aan groenten (spinazie, erwten, tomaten en zoete aardappelen), fruit (bananen, meloenen en abrikozen) en magere melk of yoghurt.
Met 150 minuten per week stevig wandelen, kun je je bloeddruk 4 punten of meer verlagen. Bewegen werkt volgens sommige studies net zo goed als bloeddrukverlagende medicijnen”, legt Van der Putten uit.