Voor een stevige, verzakkingsvrije ondergrond van klinkers is doorgaans een laag stabilisé (gestabiliseerd zand) van 10 tot 15 cm nodig voor terrassen en tuinpaden. Voor een oprit, die zwaarder belast wordt, adviseert men een dikkere laag van 15 tot 20 cm.
Zorg voor een drainerende ondergrond onder je klinkers. Maak hem stabiel met een stabilisémengsel van zuiver gewassen rivierzand (0/2-0/5 mm) waarbij je per kubieke meter maximaal 150 kg cement toevoegt (1 deel cement per 7 delen zand). Dat mengsel moet je gelijkmatig verwerken binnen de 3 uur, met een dikte van 15 cm.
Hoeveel centimeter zakken klinkers bij het aantrillen? Klinkers zakken doorgaans 1 tot 1,5 cm bij het aantrillen. Dit is afhankelijk van de ondergrond en het type klinker. Het is daarom van groot belang dat een expert de klinkers iets hoger legt dan het gewenste niveau bij het plaatsen.
De fundering voor een oprit uit beton, natuursteen of keramiek bestaat uit een laag van ongeveer 15 cm stabilisé (verhouding cement/zand 1:8). Deze verdicht je met een mechanische trilplaat. Voor het wegwerken van eventuele dikteverschillen in de bestrating, breng je een straatlaag van 3 à 4 cm aan.
Je hebt minimaal een laag van 10 centimeter stabilisé nodig om er zorg voor te dragen dat je terrastegels niet gaat verzakken. Wanneer je dat gedaan hebt kun je de ondergrond stevig aandrukken met een plank. Zorg voor een zo egaal mogelijke ondergrond, maar wel zo dat de fundering geleidelijk afloopt naar een zijkant.
Fundering voor klinkers aanleggen
De funderingslaag zelf is 15 cm dik. Hij bestaat in principe uit cementgebonden zand (chape) met 100 à 150 kg cement per m². De chape wordt met een overdikte van ongeveer 15% met de rei getrokken over vooraf geplaatste balkjes en daarna getrild met een trilplaat van 75 kg.
Omdat stabilisé vrij waterdoorlaatbaar is, dient het vaak als onderlaag voor materialen die buiten aangelegd worden. Denk maar aan klinkers, natuursteen tegels, borduren en bestrating. Men maakt een stabilisé bed, smeert er cementmortel over en klopt de tegels of klinkers erin.
Stabilisé ofwel gestabiliseerd zand dient als onderlaag voor het leggen van klinkers. Het is een licht vochtige mix van zand en cement, in een verhouding van 1 deel cement en 8 of 10 delen zand, afhankelijk van de uit te voeren werken. Een oprit vraagt meer stabilisé dan een tuinpad..
Bonus: Hoe klinkers leggen op andere ondergronden
Op split: Gebruik een fundering en onderfundering van gebroken steenslag (0/20-0/32 mm) en een straatlaag van split (1/3-2/5 mm). Rei af op 3-5 cm zonder vooraf te verdichten.
Alternatieven voor de trilplaat
Zorg ervoor dat je de grond goed uitgraaft en aanstampt. Je kunt hiervoor een handstamper gebruiken, wat een effectief en goedkoop alternatief is voor de trilplaat. Het goed verdichten van de ondergrond zorgt ervoor dat je bestrating later minder snel verzakt.
Leg niet te weinig neer want het zand moet immers nog inklinken. Zand zal +- 20% inklinken na het aantrillen. Om het zand aan te stampen adviseren wij je gebruik te maken van een trilplaat. Mocht je geen trilplaat tot je beschikking hebben kan je het zand ook laten inklinken door het door en door nat te maken.
Het antwoord op deze vraag hangt voornamelijk af van de gebruikte materialen en de omstandigheden waarin de bestrating is gelegd. Over het algemeen wordt aangeraden om minimaal 48 tot 72 uur te wachten na het plaatsen van de klinkers voordat er autoverkeer overheen mag.
Is de dikte van de stabilisé bijvoorbeeld tien centimeter en heb je rijnzand gebruikt, dan bedraagt de duur van uitdroging en uitharding ongeveer zeven dagen. Is de stabilisé aangemaakt met lommelzand, met plaatzand of met scheldezand, dan kan het uitharden makkelijk twee tot drie weken duren.
Na het leggen van de klinkers veegt u de oprit in met inveegzand. Dit vult de voegen die u heeft opengelaten. Vervolgens kunt u de klinkers aftrillen met een trilapparaat, kies voor extra bescherming een trilplaat met rubbermat, uw opritstenen zullen dan nog ca 1,5 cm zakken.
Bij Marlux antwoordt men dat het beste is om de bestaande laag te verwijderen en nieuwe stabilisé aan te brengen, omdat klinkers best in natte stabilisé worden gelegd. Zoniet, dan liggen de klinkers los en dat is niet meteen aan te raden, zeker niet voor een oprit.
Een laag van 10 à 15 cm stabilisé (zandcement). 4. Een straatlaag (zand) waarop de stenen komen. Zonder deze opbouw zal uw terras snel verzakken of onder water blijven staan.
De prijs van stabilisé is vaak inbegrepen bij het leggen van je terras/oprit/… Voor dat gestabiliseerd zand zelf mag je rekenen op een prijs van € 60 à € 110 per kubieke meter (excl. plaatsing). Let op: deze prijs is dus enkel voor de stabilisé zelf en niet voor de aanleg van je bestrating buiten.
Meng een zak Stabilisé van 25 kg met ongeveer 2 à 4 liter water, al naargelang de gewenste consistentie. Giet eerst het poeder in een kuip en voeg daarna het water toe. Meng vervolgens tot u een homogeen mengsel zonder klonters bekomt. Wanneer het mengsel klaar is, hebt u ongeveer 2 uur de tijd om het te verwerken.
Leg de fundering voor je klinkers aan
Dat mengsel moet je gelijkmatig verwerken binnen de 3 uur, met een dikte van 15 cm. Vermijd vlekken door de stabilisé snel weg te borstelen.
Kalksteenslag 0/20 – Waterdoorlatende fundering
Het is goedkoper, beter waterdoorlaatbaar en ecologischer dan het alternatief zandcement (stabilisé), want er komt geen cement bij kijken. Kalksteenslag is altijd voorradig dus kan meteen afgehaald worden in een van onze afhaalpunten.
Voor opritten en parkings raden wij 20 cm fundering met kalksteensteenslag 0/20 of betonpuin aan. Het formaat tussen de 0 en 2 cm zorgt ervoor dat de onderlaag goed waterdoorlatend is. Het gebruik van stabilisé of chape raden wij af omwille van de hogere kostprijs en omdat zandcement minder waterdoorlatend is.
Stabilisé vormt een stevige fundering voor bijvoorbeeld een terras of een tuinpad maar blijft goed waterdoorlatend.
Stabilisé kan je kant-en-klaar bij je thuis laten leveren, maar je kan ook zelf stabilisé aanmaken. Dat doe je met fijn rijnzand, cement en water. De verhouding waarmee je rekening moet houden is 7 à 8 delen zand op 1 deel cement. Water voeg je toe naargelang hoe vochtig het zand is.