Groningers noemen hun terpen wierden. Museum Wierdenland +1
De 'heuvels' van het Groninger platteland. Een wierde is een benaming voor een kunstmatige heuvel, alleen gebruikt in Groningen. In Friesland noemt men een dergelijke ophoging een terp. Men bouwde deze wierden op de hogere plekken in het landschap om de bebouwing en ook vee tegen hoog water te beschermen.
Langs de Waddenkust ligt een hele rij dorpen op kunstmatige heuvels. In Friesland noemen ze het terpen, in Groningen zeggen ze liever wierden. Deze woonheuvels zijn in de loop der eeuwen handmatig opgeworpen om het wassende water buiten de deur te houden.
De bewoners bouwden samen heuvels van zoden en klei om hun erf en huis te beschermen tegen overstromingen. Deze woonheuvels worden in Groningen wierde of wart en in Friesland terp genoemd.
In het midden van het dorp prijkt vaak een robuuste middeleeuwse kerk. Samen vormen ze misschien wel het meest karaktervolle stukje Groningen: de wierdendorpen.
Het rijkste dorp in Groningen hangt af van de definitie: historisch gezien was Usquert zeer rijk door het Recht van Aanwas, wat nog te zien is aan de villa's en het Berlagehuis, terwijl recentere cijfers (2024) wijzen op Haren met de meeste miljonairs en Glimmen-Onnen-Noordlaren en Kropswolde met de hoogste gemiddelde woningwaarden.
Het aandeel huishoudens met een laag inkomen is het hoogst in de wijken Oud-Noord (De Hoogte, Indische buurt, Professorenbuurt), Oosterparkwijk (Vogelbuurt, Florabuurt, Gorechtbuurt, Bloemenbuurt, Damsterbuurt) en Noordwest (Zernike Campus, Selwerderhof, Selwerd, Paddepoel- Noord, Tuinwijk, Paddepoel-Zuid).
Een terp wordt in Groningen wierde genoemd; voor de eenvoud spreken we hier voornamelijk over een terp. Een terp of wierde is een door mensen opgeworpen heuvel in een gebied dat aan periodieke overstromingen onderhevig is. De terp dient als woonplaats voor mens en dier.
terp (meervoud terps) (militair of dovenjargon) Een tolk, iemand die vertaalt . (computerjargon) Een interpreterprogramma dat een ander programma analyseert en uitvoert.
Het Friese Hegebeintum ligt in het Friese terpengebied. De terp is met zijn 8.80 meter boven NAP de hoogste terp van Nederland.
Opmerkingen over deze lijst kunt u hier kwijt.
Niehove. Het Groningse wierdedorp Niehove werd in 2019 nog uitgeroepen tot het mooiste dorp van Groningen. Dit beschermde dorpsgezicht telt ongeveer 300 inwoners en is vooral leuk om doorheen te wandelen.
Wierden is een gelovige plaats met meerdere actieve kerkelijke gemeenschappen, voornamelijk protestants (PKN) met zowel hervormde (breed en confessioneel) als gereformeerde stromingen, en een moderne, evangelische kerk (Ichtus VBG), die elk een verscheidenheid aan geloofsbelevingen en activiteiten bieden, van traditionele diensten tot jeugdwerk en sociale betrokkenheid, en waar ook politieke partijen vanuit een christelijke grondslag actief zijn (SGP, ChristenUnie).
Een typisch Groningse voornaam zien we in Hindrik, met Hinderikus en Hinderk, Hinderik, Hindrikus als meest voorkomende varianten voor mannen en Hinderika, Hinderkien, Hindrikje, Hindertje, Hindrika, Hindriktje voor vrouwen, en daarnaast nog tientallen andere, zeldzame varianten.
In Friesland en Groningen zijn het er ongeveer 1200. Meestal zijn de terpen twee tot zeven meter hoog. De terp van Hegebeintum is met bijna negen meter de hoogste terp van ons land. En het is ook een van de oudste: uit opgravingen blijkt dat de terp er vijf eeuwen voor de jaartelling al was.
Het onbebouwde deel van de wierde wordt ook wel 'veewierde' genoemd. Ten oosten van de wierde is in de Groninger wijk Heemwerd/Reitdiep een straat naar de wierde genoemd. De naam betekent wierde van klei. De Friese tegenhanger is het gehucht Kleiterp nabij Wieuwerd.
Een terp (in Groningen spreekt men van wierden) is een opgeworpen verhoging in het landschap met als doel een woonplek te maken waar men veilig is voor hoog water.
Terpenen zijn natuurlijke, actieve stoffen die in veel planten voorkomen, waaronder cannabis . Ze geven verschillende kruiden, vruchten en bloemen hun kenmerkende aroma's. In cannabis zijn terpenen verantwoordelijk voor de verscheidenheid aan geuren en smaken die elke soort zijn unieke eigenschappen geven.
Voor drugs zijn er 'pak' voor (een kleine dosis) cocaïne, 'pitje' voor een beetje wiet en 'prik' voor junkie.
Huisterpen. Huisterpen zijn opgeworpen voor een enkele boerderij met bijgebouwen. Ze dateren meestal van na het jaar 1000 toen veel boeren de dorpsterp verlieten voor een plaats in het open land. In het oude zeekleigebied van Groningen en Friesland kunnen ze echter al gesticht zijn in de prehistorie.
In Groningen wordt meestal de benaming wierde gebruikt, in Noord-Holland en het eiland Marken de benaming werf, in Noord-Duitsland de benamingen warft, wurt of wierde en in Denemarken værft, varft of verft.
Een wierde is een kunstmatige heuvel, waarop mensen vroeger (tussen 500 jaar voor Christus en 1000 jaar na Christus) hun huizen bouwden, om ze te beschermen tegen het water uit de Waddenzee. Tinallinge is zo'n 6 hectare groot. Het hoogste punt van de wierde ligt 3,7 meter boven N.A.P.
Het rijkste dorp in Groningen hangt af van de definitie: historisch gezien was Usquert zeer rijk door het Recht van Aanwas, wat nog te zien is aan de villa's en het Berlagehuis, terwijl recentere cijfers (2024) wijzen op Haren met de meeste miljonairs en Glimmen-Onnen-Noordlaren en Kropswolde met de hoogste gemiddelde woningwaarden.
Onder de armoedegrens
Samen met de nabijgelegen wijk Het Duifje is dit het armste postcodegebied van Nederland. 22,5 procent van de Arnhemmers leeft hier volgens gegevens van het Sociaal en Cultureel Planbureau onder de armoedegrens, schreef de Volkskrant recent.
Groningen kent vóór de oorlog een grote Joodse gemeenschap. Op het hoogtepunt zijn er ongeveer 2800 Joodse stadjers. Veel van deze mensen wonen in en rondom de Folkingestraat, waar de synagoge is gevestigd. Maar ook in de Schildersbuurt wonen veel Joodse mensen: veelal uit de gegoede burgerij.