Controleren of een persoon met dementie je begrepen heeft, vereist geduld en subtiele observatie. Het is belangrijk om te beseffen dat begrip vaak wisselend is en afhankelijk van de dag of het moment.
Om dementie te testen, begin je bij de huisarts die een eerste screening doet met vragen en tests zoals de MMSE (Mini-Mental State Examination), gericht op geheugen, taal en concentratie. Bij zorgwekkende resultaten volgt een doorverwijzing naar een specialist (zoals een neuroloog), die aanvullende tests kan doen, zoals bloedonderzoek, hersenscans (PET-scan), of een ruggenprik (lumbaalpunctie) om specifieke eiwitten te meten en zo de diagnose te verfijnen.
Kenmerken van verward of onbegrepen gedrag
Iemand die bijvoorbeeld buiten veel in zichzelf praat. En het huis laat verloederen of 's nachts de televisie hard aan laat staan. Het kan zijn dat iemand psychotische kenmerken vertoont. Iemand die vaak de buren om hulp vraagt omdat er geen geld meer is voor eten.
Herkenningsstoornissen treden over het algemeen op in het midden- tot late stadium van dementie, zoals de ziekte van Alzheimer . Soms is het verlies gering, zoals het niet meer kunnen herinneren van iemands naam of de precieze relatie.
Verschillende aandoeningen lijken op dementie maar zijn het niet, zoals Mild Cognitive Impairment (MCI) (milde cognitieve stoornis), wat een voorstadium kan zijn maar niet altijd tot dementie leidt, en psychische aandoeningen zoals depressie, stress, en burn-out die geheugen- en concentratieproblemen veroorzaken. Ook kunnen vitaminetekorten, bijwerkingen van medicijnen, Delier, Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH) en de ziekte van Parkinson (in de beginfase) op dementie lijken, maar hebben vaak een andere oorzaak en behandelbare component.
Naast de bovengenoemde aandoeningen kunnen vele andere symptomen optreden die lijken op dementie of de ziekte van Alzheimer, waaronder aandoeningen van het hart, de longen, de lever of de nieren, schildklierproblemen, een tekort aan natrium of vitamine B12, sommige vormen van kanker, pijn, constipatie, overmatig alcoholgebruik en depressie .
De reis met dementie is vaak vol uitdagingen, maar door je aan deze drie gouden regels te houden – stel geen directe vragen, luister naar de persoon en leer van hem of haar, en spreek elkaar niet tegen – kun je een meer meelevende en respectvolle omgeving creëren.
Ik ga hier vijf van de meest fundamentele regels bespreken: 1) Zeg niet dat ze ergens ongelijk in hebben , 2) Ga niet met ze in discussie, 3) Vraag niet of ze zich iets herinneren, 4) Herinner ze er niet aan dat hun partner, ouder of andere geliefde is overleden, en 5) Breng geen onderwerpen ter sprake die hen van streek kunnen maken.
De SAGE-test is een korte, zelfstandig af te nemen evaluatie die vroege tekenen van geheugen- of denkproblemen, zoals dementie, opspoort. U kunt de test zelf thuis of bij uw zorgverlener invullen. De test is eenvoudig en u hoeft er niet voor te studeren. Problemen kunnen hiermee in een vroeg stadium worden opgespoord.
Het verborgen ik - psychomotore fase
U gebruikt uw stem nog wel, maar u bent moeilijk te verstaan. In het begin beweegt u zich nog schuifelend voort, maar na verloop van tijd raakt u aangewezen op een rolstoel. Telkens herhalende bewegingen en geluiden verraden iets van uw behoeften en emoties.
Vijf belangrijke waarschuwingssignalen voor dementie zijn geheugenproblemen, moeite met dagelijkse handelingen, verwarring over tijd en plaats, taalproblemen (moeite met vinden van woorden), en veranderingen in gedrag en karakter (zoals terugtrekken uit sociale activiteiten, onrust, of slecht beoordelingsvermogen), aldus Alzheimer Nederland en Zorg voor Beter. Let op deze signalen, vooral als ze samen voorkomen en erger worden, en raadpleeg dan een arts.
Een gedragsverandering hoeft geen probleem te zijn, als de persoon met dementie er zelf geen last van heeft en zijn of haar omgeving ook niet. Leidt de verandering in gedrag mogelijk wél tot problemen, voor de persoon zelf of zijn of haar omgeving? Dan spreken we over onbegrepen gedrag.
Sundowning bij dementie (ook wel 'late-day confusion' genoemd) is een fenomeen waarbij mensen met dementie in de late namiddag en avond onrustiger, verwarder, angstig of agressief worden, vaak omdat hun interne klok verstoord is en omgevingsfactoren (zoals weinig licht, lawaai) de symptomen verergeren, wat leidt tot gedrag zoals rondlopen, roepen, of de wens om naar huis te gaan. Het komt vaak voor bij matige tot gevorderde dementie en kan de levenskwaliteit van zowel patiënt als zorgverlener significant beïnvloeden.
De 5-woorden geheugentest is een cognitief screeningsinstrument . De test is eenvoudig: een persoon krijgt 5 woorden in een specifieke volgorde te horen en een paar minuten later wordt hem of haar gevraagd deze woorden in dezelfde volgorde te herhalen. De test wordt vaak gebruikt door zorgverleners om het geheugen en het kortetermijngeheugen te testen.
De Seven Minute Screen (7MS) is een neuropsychologische screening die de kans op een dementiesyndroom in kaart brengt door het testen van vier cognitieve domeinen: tijdsoriëntatie, geheugen, executieve functies en visuoconstructie.
Als je dementie hebt, is het steeds moeilijker om voor jezelf te zorgen. Het wordt bijvoorbeeld lastiger om dingen te onthouden en een maaltijd te bereiden. Je komt soms ook moeilijk uit je woorden. Ook heb je bij steeds meer dagelijkse dingen hulp nodig, bijvoorbeeld om boodschappen te doen of om jezelf te wassen.
Als de huisarts het vermoeden heeft dat er sprake is van dementie, kan hij of zij een MMSE test afnemen. Deze dementie test geeft geen diagnose, maar geeft een algemeen beeld van iemands geheugen en zijn of haar vaardigheden. Deze dementie test geeft de huisarts een indicatie of het nodig is om nader onderzoek te doen.
Wat heeft een arts aan deze bloedtest? 'Artsen kunnen de bloedtest inzetten in de praktijk om de diagnose dementie te stellen. Ze kunnen dus vaststellen om welke vorm van dementie het gaat. We hebben daarvoor, samen met de artsen, een handleiding ontwikkeld.
Groeiende geheugenproblemen kunnen een teken van dementie zijn. Twijfel je en wil je meer zekerheid? Doe dan de geheugentest. Je kunt de test maken voor jezelf of voor iemand waar jij je zorgen om maakt.
Dementie kunnen we helaas niet voorkomen. Wel is uit onderzoek gebleken dat een gezonde levensstijl een gunstige invloed kan hebben op het ziekteproces.
Welk gedrag verandert bij dementie?
Zeg bijvoorbeeld: 'Ik snap dat je naar huis wilt. Zullen we kijken of we je huis kunnen vinden? ' Ga vervolgens een ommetje maken en benoem buiten dat jullie naar huis gaan, in de hoop dat de persoon met dementie dit begrijpt.
Bij mensen met dementie moet je niet te veel corrigeren, te snel of te hard praten, discussiëren over de realiteit, of hun emoties bagatelliseren; vermijd ook te veel vragen stellen over het kortetermijngeheugen en over hun hoofd praten, en onthoud dat gedrag vaak een symptoom van de ziekte is en niet persoonlijk bedoeld wordt. Focus op wat iemand nog wél kan, toon begrip voor hun emoties en blijf rustig en duidelijk communiceren.
Leeftijd. Leeftijd is de belangrijkste risicofactor van dementie. Hoe ouder je wordt, hoe groter de kans dat je dementie krijgt. 8% van de mensen boven de 65 jaar heeft dementie.
Bij mensen met dementie betekent zelfmanagement dat zij: Zelf kunnen kiezen in hoeverre zij de regie over het leven in eigen hand willen houden of willen overgeven aan hun mantelzorger.