Coma's zijn in de strikte zin van het woord niet pijnlijk; de patiënt is diep bewusteloos, reageert niet en voelt geen pijn of prikkels. Echter, in de acute fase kunnen er onbewuste, reflexmatige reacties zijn, en bij ontwaken kan er verwardheid of pijn optreden. Vaak worden comapatiënten preventief behandeld tegen pijn. Hersenletsel-uitleg.nl +4
Coma is een vorm van bewusteloosheid. Voor andere mensen lijkt het alsof iemand heel diep slaapt: iemand reageert niet meer op je stem of op aanraking. Zelfs als je hard knijpt, zal iemand in coma meestal niet reageren zoals diegene normaal zou doen.
De persoon kan niet zelfstandig ademen en wordt daarom beademd. Daar merkt de persoon zelf niets van. In de acute fase van coma (comateuze toestand) maakt iemand nauwelijks of geen bewegingen, reageert niet op pijnprikkels of op aanspreken.
Wat artsen wel weten, is dat het ontwakingsproces in grote lijnen volgens een vast patroon verloopt. De zogenaamde diepe coma duurt meestal een paar dagen tot enkele weken. Daarna volgt wat men noemt een vegetatieve staat of toestand van niet-responsief waken.
Een katheter wordt gebruikt om de blaas te legen bijvoorbeeld op het moment dat een patiënt in coma ligt of tijdens een (lange) operatie.
Patiënten hebben mogelijk geen controle over hun darmen of blaas. Katheters of luiers worden gebruikt totdat de controle over de darmen en blaas is hersteld .
Ook comateuze patiënten en beademde patiënten die gesedeerd zijn, krijgen spontaan ontlasting.
Naar schatting raken 1000 tot 3000 Nederlanders per jaar in coma. Zo'n 18 procent van de mensen in coma komt niet meer bij bewustzijn en overlijdt. Ongeveer 65 procent van de mensen die in coma raken, herstelt binnen enkele uren of dagen weer naar een volledig bewustzijn.
Een coma kan enkele minuten tot enkele weken duren. Hoewel er uitzonderingen zijn, leidt een langer coma over het algemeen tot een persisterende vegetatieve toestand of hersendood.
'Er is een gedaald bewustzijn en een verminderde aandachtsfunctie. Alleen is een comateuze patiënt niet wekbaar en is er geen interactie met de omgeving. ' In het geval van een natuurlijk coma is die toestand spontaan opgetreden, bijvoorbeeld door hersenbeschadiging.
Iemand in coma kan ook zeer verminderde basale reflexen hebben, zoals hoesten en slikken. Ze kunnen mogelijk zelfstandig ademen, hoewel sommige mensen een machine (een beademingsapparaat) en een beademingsbuis nodig hebben om hun luchtwegen open te houden .
Annie Shapiro (1913-2003) was een Canadese eigenaresse van een schortenwinkel die 29 jaar in coma lag als gevolg van een zware beroerte en in 1992 plotseling ontwaakte. Na de patiënten in het waargebeurde verhaal 'Awakenings' bracht Shapiro de langste tijd door in een comateuze toestand voordat ze ontwaakte. Haar verhaal vormde de inspiratie voor de film 'Forever Love' uit 1998.
Een persoon in coma reageert bovendien niet normaal op pijnprikkels, licht of geluid; heeft geen normaal slaap-waakritme en onderneemt geen vrijwillige handelingen, omdat hij of zij niet bewust kan voelen, spreken, horen of bewegen. Iemand in coma heeft ook sterk verminderde basale reflexen zoals hoesten en slikken.
Er kunnen spontane bewegingen optreden en de ogen kunnen zich openen als reactie op externe prikkels. Soms trekken mensen zelfs een grimas, huilen of lachen .
Algemene symptomen van iemand in coma zijn: het onvermogen om de ogen vrijwillig te openen, een afwezig slaap-waakritme en het niet reageren op fysieke (pijnlijke) of verbale prikkels.
Het is mogelijk. Sommige mensen in coma kunnen horen wat er om hen heen gebeurt en zich later zelfs delen ervan herinneren . Maar dit verschilt sterk en is moeilijk te voorspellen.
U lijkt in een diepe slaap te zijn, maar u reageert niet op aanraking, geluid of pijn . U kunt onwillekeurige motorische reacties (gegeneraliseerde reacties) vertonen of spontaan ademhalen. Een coma vereist 24-uurs medische zorg, omdat u niet in staat bent om op de behoeften van uw lichaam te reageren.
Iemand kan enkele uren, dagen of langer in coma raken . Er zijn veel redenen waarom dit bewustzijnsverlies kan optreden, waaronder een hersenbeschadiging, een infectie, complicaties van diabetes of zuurstofgebrek. Symptomen, prognose en behandeling van een coma hangen af van de ernst en de oorzaak.
Sindsdien is zij 42 jaar lang door haar collega's verzorgd. Aruna Shanbaug (67) overleed in Mumbai aan de gevolgen van een longontsteking. Zij was voor zover bekend wereldwijd de persoon die het langste in coma heeft gelegen.
Als iemand na coma binnen 4 weken niet of niet helemaal bij bewustzijn komt maar wel de ogen opent en zelfstandig kan ademen, spreken we van een langdurige bewustzijnsstoornis (LBS).
Psychogeen coma kan ook wel bekend staan onder verschillende termen zoals hysterisch coma, valse bewusteloosheid of dissociatieve stupor. Wat er eigenlijk gebeurt, is dat de geest zichzelf uitschakelt als een soort verdedigingsmechanisme tegen extreme stress of trauma.
Het bewustzijnsniveau kan sterk verschillen. Soms kunnen patiënten bijvoorbeeld nog wel alles horen en/of begrijpen. Dat kan beangstigend zijn voor de persoon in coma. Een praatje maken kan rustgevend werken, net als het luisteren naar muziek.
Een geval van hypofysecoma met aanhoudende menstruatie wordt beschreven . Deze combinatie is uiterst zeldzaam, maar een voorgeschiedenis van recente menstruaties sluit gevorderde hypopituitarisme niet uit als mogelijke diagnose bij ernstige hyponatriëmie.
Het wegblijven van ontlasting. Geen darmbewegingen en geen darmgeluiden: er is sprake van een 'stille buik'. Een paralytische ileus kan ontstaan na een operatie, als bijwerking van medicijnen of door een infectie van het buikvlies of een abces in de buik. Soms wordt geen oorzaak gevonden.
Iemand die in coma ligt, heeft intensieve zorg in het ziekenhuis nodig. Hij of zij heeft mogelijk hulp nodig bij de ademhaling. Voeding wordt via een sonde toegediend en bloed en vocht via een infuus in de ader. De oorzaak van de coma moet ook worden behandeld om verdere hersenschade te voorkomen.