Benoeming en ontslag De minister-president wordt bij koninklijk besluit benoemd en ontslagen (artikel 43 van de Grondwet). Aanvankelijk benoemde en ontsloeg de koning ministers 'naar welgevallen' en droeg daar zelf verantwoordelijkheid voor.
De formateur wordt pas als laatste aangewezen om de kandidaat-ministers en -staatssecretarissen te benaderen en met hen gesprek te voeren. Het aanwijzen van de formateur gebeurt sinds 2012 door de Tweede Kamer.
De minister-president en de overige ministers worden benoemd en ontslagen bij regeringsbesluit. Een minister biedt, behoudens ontbinding van het parlement, ontslag aan als het parlement het vertrouwen heeft opgezegd.
De ministers vormen samen de ministerraad. De minister-president is voorzitter van de ministerraad. De ministerraad vergadert en besluit over het beleid van de regering.
De benaming minister-president is een samenvoeging van minister, dat eigenlijk dienaar van de koning betekent, en president, dat voorzitter betekent. Een minister-president is dus letterlijk de minister die de vergaderingen van de gezamenlijke ministers leidt.
Nu is koning Willem-Alexander officieel nog wel het hoofd van de regering, maar is hij niet de baas. Dat betekent niet dat hij niet belangrijk is.
Het parlement is de volksvertegenwoordiging en controleert het kabinet en de regering.In het kabinet zitten de staatssecretarissen, in de regering niet. In de regering zit de Koning, in het kabinet niet. Het kabinet gaat vooral over het maken van wetgeving, de regering over het uitvoeren van wetgeving.
Een coalitie is een verbond van twee of meer groeperingen, partijen of staten. In het bijzonder wordt het woord gebruikt voor een verbond van politieke partijen die dan in een volksvertegenwoordiging samen een meerderheid van de stemmen hebben. Op nationaal niveau spreekt men dan van een regeringscoalitie.
De minister-president, ook wel premier genoemd, is voorzitter van de ministerraad . In die functie heeft de premier een sturende rol in het regeringsbeleid en wordt hij of zij soms het gezicht van de regering genoemd.
Wetgeving en Troonrede
De Koning ondertekent alle wetten en Koninklijke besluiten en bekrachtigt internationale verdragen. Op Prinsjesdag spreekt hij de Troonrede uit. De Grondwet bepaalt dat de Koning ministers en staatssecretarissen benoemt en ontslaat en dat zij ten overstaan van het staatshoofd worden beëdigd.
Het wachtgeld is in het algemeen in het eerste jaar 80%, en in het tweede jaar en daarna 70% van het laatste salaris als politicus Het gaat hier om het volledige salaris (vergelijk de hoogte van een WW-uitkering, voor de bepaling waarvan een bruto jaarsalaris boven de grofweg € 50,000 niet meetelt).
Enkele ministers (meestal van één partij) kunnen bijvoorbeeld ontslag nemen, ministers kunnen hun portefeuilles ter beschikking stellen, er kan een interim-kabinet komen of het zittende kabinet kan demissionair worden. Met het aanbieden van ontslag geven bewindspersonen feitelijk aan direct 'weg' te willen.
Het kabinet-Schoof is sinds 2 juli 2024 het Nederlands kabinet dat het kabinet-Rutte IV opvolgde.
De oppositie wordt in de politiek gevormd door alle politieke partijen die tegen de uitvoerende macht zijn gekant; deze partijen worden de oppositiepartijen genoemd.
In een democratie is de voltallige bevolking soeverein en is alle autoriteit gebaseerd op de (minstens theoretische) instemming van het volk. Deze bestuursvorm is gebaseerd op het menselijke gelijkheidsideaal.
De term komt van het Italiaanse gabinetto, dat afkomstig is van het Latijnse capanna, dat in de zestiende eeuw werd gebruikt om een kast of kleine kamer aan te duiden. Hieruit ontstond in de jaren 1600 het Engelse woord cabinet of cabinett, dat werd gebruikt om een kleine kamer aan te duiden, met name in de huizen van adel of royalty.
De Kamer van Volksvertegenwoordigers is een deel van het federale parlement: De volksvertegenwoordigers worden rechtstreeks verkozen. De kamer bestaat uit 150 volksvertegenwoordigers. De leden worden verkozen om de 5 jaar tenzij vervroegde verkiezingen worden georganiseerd na de val van een regering.
Overheid is een overkoepelendere term, waar ook het gerecht, de politie en dergelijke onder valt.De regering is een deel van de overheid. In het Amerikaans Engels wordt dit aangeduid met government.
In 1999 liet de Rijksvoorlichtingsdienst weten dat Willem-Alexander was genezen van een milde vorm van sarcoïdose, die in 1991 bij hem was ontdekt.
Straffen uit verhouding. Wie de koning beledigt, kan nu een celstraf krijgen van maximaal vijf jaar of een geldboete van 20.500 euro. Op het beledigen van een 'gewone burger' staat hooguit drie maanden of een boete van 4100 euro. Voermans noemt de straffen op majesteitsschennis draconisch.
Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima hebben drie dochters: Amalia, Alexia en Ariane. Prinses Amalia is de eerste in de lijn voor de troonopvolging. Net als andere Nederlandse kinderen gaan ze gewoon naar school.