De diagnose autisme (ASS) wordt vastgesteld door gespecialiseerde professionals, meestal een psychiater of een gz-psycholoog (gezondheidszorgpsycholoog), vaak werkzaam in een gespecialiseerd (kinder- en jeugd)psychiatrisch team. Het proces omvat uitgebreide gedragsobservaties en gesprekken. Nederlandse Vereniging voor Autisme +3
Tot deze specialisten behoren kinderartsen gespecialiseerd in neuro-ontwikkelingsstoornissen, kinderartsen gespecialiseerd in ontwikkelings- en gedragsstoornissen, kinderneurologen, genetici en programma's voor vroege interventie die beoordelingsdiensten aanbieden .
De afdeling Sarr Autisme (onderdeel van Youz) is hét expertisecentrum op het gebied van autisme. Kinderen en volwassenen met (het vermoeden van) een autisme spectrum stoornis kunnen hier terecht voor diagnostiek en verschillende behandelingen. Zij hebben vaak al elders zorg ontvangen met onvoldoende resultaat.
Autisme herkennen
Autisme en vermijdingsgedrag zijn sterk met elkaar verbonden, vaak voortkomend uit sociale angst, overprikkeling, faalangst en de drang naar controle (zoals bij Pathological Demand Avoidance - PDA), waarbij sociale situaties, eisen of specifieke prikkels worden vermeden om stress, angst en negatieve ervaringen te voorkomen. Dit kan variëren van het ontwijken van oogcontact tot het mijden van school of werk, en is een reactie op het gevoel van onmacht of overweldiging door de buitenwereld.
De zessecondenregel voor autisme is een communicatiestrategie waarbij een verbale aanwijzing of instructie één keer wordt gegeven, waarna ongeveer zes seconden wordt gewacht voordat er opnieuw een aanwijzing wordt gegeven of een reactie wordt verwacht . Deze pauze geeft mensen met autisme extra tijd om de informatie te verwerken, waardoor de druk afneemt en het begrip verbetert.
Autisten uiten boosheid vaak via extreme reacties zoals driftbuien, schreeuwen, met spullen gooien, slaan (zichzelf of anderen) en zelfverwonding, vaak als gevolg van overprikkeling, frustratie of onbegrip, waarbij ze de controle lijken te verliezen en zich soms afsluiten of 'verstijven'. Deze uitingen zijn een ontlading van opgekropte emoties en stress, omdat het moeilijk is om de emoties te reguleren en te verwerken, wat kan leiden tot conflictsituaties en uitputting.
Voor veel autistische kinderen is de gehechtheid aan hun ouders wel degelijk aanwezig, maar uit zich vaak op minder conventionele manieren . Volgens de National Autistic Society vermijden sommige autistische kinderen fysiek contact, zoals knuffelen, maar zoeken ze wel troost in andere vormen, bijvoorbeeld via gedeelde routines of specifieke voorwerpen.
Zorgen. Als je merkt dat je kind je weinig aankijkt, niet graag knuffelt, laat begint met praten, weinig interesse toont in anderen en weinig behoefte heeft om dingen te delen of samen te doen, kan dit wijzen op autisme. Ook kan je kind gevoeliger of juist minder gevoelig zijn voor prikkels zoals licht, geluid of pijn.
Iemand met PDD-NOS heeft last van sociale en communicatieve problemen zoals bij autisme, maar dan in mildere vorm. Er wordt dan ook wel gesproken van aan 'autisme verwante problematiek' of de term PDD-NOS (Pervasive Developmental Disorder Not Otherwise Specified).
Het vinden van iemand die gekwalificeerd is om volwassenen met ASS te evalueren.
Naar mijn mening kunt u het beste terecht bij een kinderarts gespecialiseerd in ontwikkelingsstoornissen, een kinderpsychiater of een kinderneuroloog die ervaring heeft met het beoordelen van autisme bij kinderen en die ook oudere patiënten behandelt.
Diagnose en ondersteuning bij autisme
Maak een afspraak bij het wijkteam of met je huisarts als je meer wilt weten over de diagnose autisme en mogelijkheden voor eventuele ondersteuning. Zij kunnen samen met jou en je kind onderzoeken of er wat de situatie is. En advies geven hoe je daar het beste mee kunt omgaan.
Sommige onderzoeken naar autisme suggereren dat de meeste mensen die als volwassene de diagnose ASS krijgen, niet de ernstigere vormen hebben. Milde autisme wordt ook wel Asperger-syndroom of hoogfunctionerend autisme genoemd. Milde autisme wordt doorgaans aangeduid als autismespectrumstoornis (ASS) , in plaats van als een op zichzelf staande diagnose.
Vanaf 24 maanden kan een diagnose autisme gesteld worden. Belangrijker is misschien wel dat ouders die zich zorgen maken hulp krijgen, ongeacht een eventuele diagnose. Het is ontzettend belangrijk dat jullie je gehoord voelen en weten waar jullie terecht kunnen voor hulp.
De oudste bekende persoon met autisme is Donald Gray Triplett , beter bekend als "Case 1". Hij was de eerste persoon bij wie ooit autisme werd vastgesteld. Hij werd 89 jaar oud en overleed in 2023.
Wat is de moeilijkste leeftijd voor autisme? Daar is geen eenduidig antwoord op; veel ouders geven aan dat de adolescentie (13-18 jaar) de moeilijkste periode is vanwege de puberteit, sociale eisen en de worsteling met zelfstandigheid. De vroege kinderjaren (2-5 jaar) brengen uitdagingen met zich mee op het gebied van communicatieproblemen; de schoolleeftijd (6-12 jaar) brengt problemen met leeftijdsgenoten met zich mee.
Veel kinderen met autisme fladderen of springen heel opvallend. Of ze roepen woorden of maken piepende geluiden. Je zou denken dat ze er gelukkig van worden maar in tegendeel het is een uiting van stress/spanningen of overprikkeling of onderprikkeling.
Niet altijd . Hoewel kinderen met autisme wel genegenheid kunnen tonen, hoeft dit niet altijd op de gebruikelijke manier te gebeuren, zoals door te knuffelen of verbaal contact. Ze kunnen hun gehechtheid ook uiten via gedrag of door een voorkeur te hebben voor bepaalde routines.
Naast de uitdagingen zien we ook de kracht van autisme binnen relaties. Juist door de behoefte aan eerlijkheid, trouw aan principes en oog voor detail, ontstaan er vaak diepe verbindingen. De wens om elkaar echt te begrijpen is sterk en dat maakt de liefde krachtig, ook als het ingewikkeld is.
Tegen een autistisch kind schreeuwen kan verwarring, angst en emotionele stress veroorzaken die veel langer kunnen aanhouden dan je zou verwachten. Omdat autistische kinderen taal, toon en emoties vaak anders verwerken, kunnen luide stemmen overweldigend zijn – soms zelfs fysiek pijnlijk.
Om rust te vinden bij autisme is het essentieel om prikkels te beheren door structuur, voorspelbaarheid en 'nee' durven zeggen, en om ontspanningstechnieken te gebruiken zoals natuur, muziek of ademhalingsoefeningen, terwijl je een veilige omgeving creëert en indien nodig hulp zoekt bij stress, overprikkeling en vermoeidheid.
Bij mensen met autisme treedt een 'looping' op wanneer ze vastlopen in hun gedachten over specifieke onderwerpen of een bepaalde gedachte . De persoon kan zich er intens op focussen. Soms blijven ze hetzelfde idee steeds opnieuw herhalen, wat men ruminatie noemt. Dit kan hun angstgevoelens versterken.
Met autisme moet je aan dezelfde eisen voldoen voor het behalen van je rijbewijs als ieder ander. Alleen de weg ernaar toe en de begeleiding is nét wat anders. De uitdagingen voor autisme en autorijden liggen in het snel verwerken van informatie, vooruit plannen in het verkeer en het herkennen van samenhang.
De aandoeningen die overlappen met autisme vallen over het algemeen in vier groepen: klassieke medische problemen, zoals epilepsie, gastro-intestinale problemen of slaapstoornissen; ontwikkelingsdiagnoses, zoals verstandelijke beperking of taalachterstand; geestelijke gezondheidsproblemen, zoals aandachtstekortstoornis ...