Er zijn meer dan 600 verschillende spierziekten die ervoor kunnen zorgen dat spieren achteruitgaan (spierzwakte, afbraak of verlamming). Deze aandoeningen kunnen de spieren zelf, de zenuwen die de spieren aansturen, of de overgang tussen zenuw en spier aantasten. het Gehandicapte Kind
Spierafbraakziektes, ook wel spieratrofie genoemd, zijn aandoeningen waarbij spierweefsel afneemt, wat leidt tot spierzwakte, vermoeidheid en dunner wordende spieren; voorbeelden zijn erfelijke ziekten zoals SMA (Spinale Musculaire Atrofie) en ALS (Amyotrofische Laterale Sclerose), maar ook ouderdom (sarcopenie) is een veelvoorkomende oorzaak, waarbij spierverlies door inactiviteit, voedingstekorten of specifieke ziekten kan optreden, met symptomen als moeilijk opstaan, traplopen en balansproblemen.
De eerste symptomen van ALS zijn vaak subtiel, zoals onhandigheid, vaker struikelen, spierkrampen (vooral 's nachts) en kleine spiertrillingen (fasciculaties) in handen, armen, nek of tong, en moeite met praten of slikken, leidend tot onduidelijke spraak en vaker verslikken. Spierzwakte in ledematen en problemen met fijne motoriek, zoals knoopjes dichtmaken, zijn ook veelvoorkomende vroege signalen.
Spierzwakte of verlamming kan ontstaan door een probleem met:
De meest voorkomende symptomen van myasthenia gravis zijn:
Bij MG zijn verschillende soorten spieren (de skeletspieren) aangedaan. Denk hierbij aan de armen, benen, gelaat, mond-keel en rond de ogen. Andere soorten spieren zoals de hartspier, die van blaas en darmen zijn bij MG niet aangedaan.
Een hese, zachte of nasale stem. Moeite met slikken. Verstikking en het per ongeluk inslikken van voedselresten, wat kan leiden tot herhaalde longontstekingen. Kortademigheid, vooral in liggende positie of na inspanning.
De eerste symptomen van spierreuma (polymyalgia rheumatica) zijn plotselinge, symmetrische pijn en ernstige ochtendstijfheid in de nek, schouders en heupen/bekken, waardoor opstaan en aankleden moeilijk worden, vaak gepaard met vermoeidheid en een grieperig gevoel, en deze klachten zijn meestal het ergst in de ochtend en 's nachts.
Spierziekten zijn niet alleen ziekten van de spieren. Ook als de overgang van de spier naar zenuwen en het ruggenmerg is beschadigd, hebben we het over een spierziekte. Veel van deze aandoeningen uiten zich door spierzwakte. We noemen spierziekte ook wel neuromusculaire ziekte (nmz) of spierzenuwziekte.
LEMS is een spierziekte waar in Nederland naar schatting honderd mensen aan lijden. Qua symptomen lijkt LEMS op myasthenia gravis. De spieren worden steeds zwakker, met name na inspanning. De klachten treden vooral op in de bovenbenen.
ALS wordt in Amerika vaak Lou Gehrig's disease genoemd, vanwege de bekende honkbalspeler Lou Gehrig die aan ALS is overleden. Daarnaast wordt ALS ook de ziekte van Charcot genoemd, naar de eerste beschrijver van de ziekte, Jean-Marie Charcot in 1874.
De diagnose van spierziekten wordt gesteld op basis van de symptomen en lichamelijk onderzoek. Daarnaast vinden vaak aanvullende onderzoeken plaats, zoals bloedonderzoek, spierbiopsie, DNA-onderzoek en een spier- en zenuwonderzoek (EMG). Ook scans kunnen helpen om spierveranderingen te detecteren.
PSMA (progressieve spinale musculaire atrofie) is een spierziekte waarbij de spieren steeds meer verzwakken. Uiteindelijk raken mensen verlamd en kunnen ze vroegtijdig overlijden. Het huidige onderzoek richt zich op het vinden van de oorzaak van de ziekte.
Myotone dystrofie (ook wel ziekte van Steinert genoemd) is een spierziekte waarbij de spieren steeds zwakker worden en organen worden aangetast. Hierdoor kunnen onder meer maagdarmstoornissen, hartklachten en concentratieproblemen ontstaan. De levensverwachting is beperkt.
"AMS ziekte" kan verwijzen naar verschillende aandoeningen, maar het meest waarschijnlijk is Multipele Systeem Atrofie (MSA), een zeldzame progressieve neurologische ziekte die beweging, balans en autonome functies (zoals bloeddruk en blaas) beïnvloedt. Minder vaak kan het verwijzen naar het Arteria Mesenterica Superior (AMS)-syndroom (Wilkie's syndroom) of Acral Mutilation Syndrome (AMS) bij honden.
Dermatomyositis en polymyositis. Dermatomyositis is een auto-immuun ziekte waarbij het afweersysteem de huid en/of spieren aanvalt. Derma betekent huid in het Grieks, myos betekent spier en –itis ontsteking. Bij polymyositis zijn alleen de spieren aangetast.
De 3 meest voorkomende symptomen van neuropathie zijn pijn (vaak brandend, stekend, of met tintelingen), gevoelloosheid (verminderd gevoel of gevoelloosheid in de ledematen), en spierzwakte (moeite met bewegen, krampen of afname van spierkracht), die vaak beginnen in de voeten en handen. Dit komt door schade aan de zenuwen, wat leidt tot sensorische (gevoel) en motorische (beweging) problemen.
De meest voorkomende spierziekten
Een cerebrohepatopathie en een zeldzame en ernstige vorm van mitochondriaal DNA (mtDNA)-depletiesyndroom, gekarakteriseerd door de triade van progressieve ontwikkelingsregressie, refractaire insulten en leverfalen. Synoniem(en): Alpers progressieve scleroserende poliodystrofie.
Als er sprake is van spierreuma, zijn de ontstekingswaardes in het bloed, zoals BSE en CRP, meestal verhoogd. Als de reumatoloog reumatoïde artritis vermoedt, wordt er aanvullend bloedonderzoek gedaan naar de aanwezigheid van reumafactor en/of anti-CCP antistoffen.
De eerste symptomen van fibromyalgie zijn vaak sluipend en bestaan uit chronische pijn, stijfheid (vooral 's ochtends) en extreme vermoeidheid, die langer dan drie maanden aanhouden. Deze klachten gaan vaak gepaard met slaapproblemen, concentratie- en geheugenproblemen ("fibromist"), hoofdpijn, darmklachten en stemmingswisselingen zoals angst of depressie. Kenmerkend is ook de gevoeligheid voor aanraking, kou, stress en specifieke pijnlijke drukpunten (tenderpoints) in het lichaam.
Wat lijkt op spierreuma (Polymyalgia Rheumatica) is vooral fibromyalgie, vanwege de vergelijkbare pijn, stijfheid (nek, schouders, heupen), vermoeidheid en ochtendstijfheid, maar fibromyalgie heeft een onduidelijke oorzaak en geen ontstekingen; andere aandoeningen zijn wekedelenreuma (vaak dezelfde symptomen als fibromyalgie) en myositis (spierontstekingen), en in zeldzame gevallen kan het samen met reuscelarteriitis optreden, wat ernstige hoofdpijn, kaakpijn en oogklachten geeft.
Naast wisselende spierzwakte vallen bij MuSK-MG de volgende verschijnselen op: Vooral in het begin is er sprake van dubbelzien en hangende oogleden, maar deze klachten nemen vaak na verloop van tijd af. Vooral de spieren van mond, keel en nek functioneren slechter.
Myasthenia gravis betekent letterlijk ernstige spierzwakte. Het is een zeldzame auto-immuunziekte, waarbij het lichaam afweerstoffen aanmaakt tegen zichzelf.
Bloedonderzoek. De antistoffen richten zich bij myasthenia gravis tegen specifieke eiwitten op het oppervlak van de spiervezels. Deze eiwitten spelen een essentiële rol in de overdracht van signalen van de zenuwen naar de spieren. Met bloedonderzoek kunnen deze antistoffen worden opgespoord.