Vrouwen die een verhoogd risico lopen op baarmoederhalskanker zijn met name diegenen die langdurig besmet zijn met het humaan papillomavirus (HPV), meestal tussen de 30 en 60 jaar (met een piek tussen 35-50 jaar). Belangrijke risicofactoren zijn roken, een verzwakte afweer, en het niet deelnemen aan het bevolkingsonderzoek. Slingeland Ziekenhuis +5
Deze kanker ontstaat door een lange besmetting met het HPV (humaan papillomavirus)-virus. Ieder jaar krijgen ongeveer 900 personen in Nederland de diagnose baarmoederhalskanker. Baarmoederhalskanker komt vooral voor bij jonge vrouwen tussen de 30 en 45 jaar. Dit is anders dan bij de meeste kankersoorten.
De oorzaak van baarmoederhalskanker is een virus (HPV). Elk jaar krijgen in Nederland ongeveer 900 vrouwen baarmoederhalskanker. De meeste vrouwen met baarmoederhalskanker zijn tussen de 35 en 45 jaar.
Baarmoederhalskanker is een ernstige ziekte die vooral voorkomt bij vrouwen tussen de 30 en 60 jaar. Daarom krijgen vrouwen in deze leeftijdsgroep een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker.
Baarmoederhalskanker komt vaker voor bij vrouwen die roken. Onderzoek wijst uit dat bij rokers het afweersysteem minder goed werkt. Het lichaam heeft dan meer moeite om een HPV-besmetting op te ruimen. Rokers hebben daarom een groter risico op blijvende HPV-besmettingen.
Baarmoederhalskanker kan bijvoorbeeld stinkende afscheiding veroorzaken. De geur kan ook komen doordat je meer vaginale afscheiding hebt door de behandeling. Meestal is de afscheiding wit of doorzichtig.
Wil je een overzicht van de vaccinaties die jij of je kind hebt ontvangen? Dat kan op 2 manieren. Namelijk direct online via MijnRIVM, of via een aanvraagformulier voor het vaccinatie-overzicht.
Gemiddeld zijn 10 jaar na de diagnose nog 65 van de 100 vrouwen in leven. Let op: dit zijn gemiddelde cijfers voor alle mensen met deze soort kanker. Jouw vooruitzichten kunnen anders zijn dan het gemiddelde. Bespreek dit met de arts.
De preventie van kanker start met een gezonde leefstijl: gezonde voedingsgewoonten, voldoende bewegen, geen alcohol drinken, niet roken verlagen het risico op het ontstaan van kanker. Omdat een gezonde leefstijl soms toch niet volstaat om kanker te voorkomen, kan het zinvol zijn om kanker gericht op te sporen.
Hoe vaak is het bevolkingsonderzoek? Je krijgt een uitnodiging als je 30, 35, 40, 50 en 60 jaar bent.
Wat is baarmoederhalskanker
Baarmoederhalskanker heet ook wel cervixcarcinoom. Baarmoederhalskanker komt niet zo vaak voor. Per jaar krijgen ongeveer 900 vrouwen deze diagnose. Meestal gaat het om vrouwen tussen de 30 en 59 jaar, maar het kan ook op jongere leeftijd voorkomen.
De eerste en meest voorkomende symptomen van baarmoederkanker (endometriumcarcinoom) zijn abnormaal vaginaal bloedverlies, vooral na de overgang, of onregelmatig bloedverlies tussen de menstruaties door. Andere, vaak latere symptomen, zijn buikpijn, vermoeidheid en onverklaarbaar gewichtsverlies, evenals problemen bij plassen of ontlasting.
Voorstadium baarmoederhalskanker
Aan de binnenkant van de baarmoederhals zitten cilindercellen en aan de buitenkant plaveiselcellen. Vooral op de plek waar deze 2 soorten cellen in elkaar overgaan, kunnen afwijkende cellen ontstaan. Dit is het voorstadium van baarmoederhalskanker.
In 2000 werden 7 op de 100.000 vrouwen getroffen door baarmoederhalskanker, in 2024 waren dat er 9. Baarmoederhalskanker ontstaat meestal door een langdurige infectie met HPV (humaan papillomavirus). Dat virus komt heel vaak voor.
HPV, het virus dat baarmoederhalskanker veroorzaakt is wel besmettelijk. Je kan het virus krijgen door seks met iemand die is besmet. Niet alleen door geslachtsgemeenschap. Je kan het virus ook krijgen door het aanraken van een penis of vagina en door orale seks.
Mensen met uitgezaaide kanker leven gemiddeld twee maanden langer dan 15 jaar geleden. Een kleine groep leeft echter jaren langer, dit komt vooral door succesvolle nieuwe behandelingen als doelgerichte en immunotherapie. Helaas geldt dit succes niet voor de meerderheid.
De eerste symptomen van baarmoederhalskanker zijn vaak ongewoon vaginaal bloedverlies (tussen de menstruaties, na seks, na de overgang) en/of een veranderde afscheiding (andere kleur/geur), maar in het begin geeft het vaak geen klachten en wordt het ontdekt via het bevolkingsonderzoek (uitstrijkje). Pijn is meestal geen vroeg teken, maar kan later optreden.
De HPV-vaccinatie voorkomt de meeste gevallen van baarmoederhalskanker.
Met de HPV-vaccinatie ben je grotendeels beschermd tegen baarmoederhalskanker. Ook als je gevaccineerd bent tegen HPV, heb je nog steeds een kleine kans om baarmoederhalskanker te krijgen. Daarom is het belangrijk om mee te doen aan het bevolkingsonderzoek.
Cijfers verschillen per kankersoort
Zo hebben patiënten met borst-, prostaat- of huidkanker goede overlevingskansen (rond de 90%). Maar voor bijvoorbeeld patiënten met long- of alvleesklierkanker is de 5-jaarsoverleving veel slechter: voor longkanker 28% en bij alvleesklierkanker maar 6%.
Als de HPV-infectie zich ontwikkelt tot baarmoederhalskanker, duurt dit gemiddeld 10 tot 15 jaar. Daarom komt baarmoederhalskanker vooral voor bij vrouwen vanaf 30 jaar. Baarmoederhalskanker ontwikkelt zich erg langzaam. Gedurende langere tijd is er sprake van een voorstadium van baarmoederhalskanker.
Baarmoederhalskanker zaait vaak als eerste uit naar de lymfeklieren onder in de buik (het bekken). Artsen noemen dit ook wel regionale uitzaaiingen. Meestal krijg je dan bestraling en chemotherapie. Soms krijg je een lymfeklieroperatie waarbij de lymfeklieren verwijderd worden.
De doktersassistente spreidt uw schaamlippen en doet het speculum voorzichtig in uw vagina. Dan doet ze deze open zodat ze uw baarmoedermond kan zien. De doktersassistente doet een borsteltje door de opening van het speculum naar binnen. Ze draait met het borsteltje om wat cellen van de baarmoederhals te halen.
Is de uitslag van de zelftest net zo betrouwbaar als van het uitstrijkje bij de huisarts? Ja, deze is net zo betrouwbaar. Wel belangrijk: de uitslag van de zelftest geeft alleen aan of u wel of geen HPV heeft.
De HPV-vaccinatie is in Nederland in 2010 in het Rijksvaccinatieprogramma opgenomen, in eerste instantie alleen voor meisjes en vanaf 2022 ook voor jongens. De inenting wordt momenteel aangeboden in het jaar dat ze 10 jaar worden maar tot 2022 kregen meisjes de vaccinatie aangeboden in het jaar dat ze 13 werden.