Bij werkloosheid (geen werk) heeft u recht op een WW-uitkering als u in de laatste 36 weken minstens 26 weken heeft gewerkt, de uren buiten uw schuld verliest en direct beschikbaar bent. Aanvragen doet u via werk.nl (UWV). Indien u geen recht heeft op WW en onvoldoende inkomen/vermogen heeft, kunt u bij de gemeente een bijstandsuitkering aanvragen. UWV +5
Als u ziek bent, heeft u vaak recht op loon van uw werkgever of op een ziektewetuitkering. Na 2 jaar ziekte stopt meestal uw recht op loon en ziektewetuitkering. U kunt dan een WIA-uitkering krijgen. WIA heette vroeger WAO.
De hoogte, duur en doel van de verschillende uitkeringen
WIA is voor mensen die door ziekte of een aandoening (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt zijn. WW is bedoeld voor mensen die hun baan zijn kwijtgeraakt, maar nog volledig kunnen werken.
Wajong is voor mensen met een beperking die al op jonge leeftijd niet konden werken. Bijstand is voor mensen zonder inkomen die hulp nodig hebben. Bij Wajong mag je soms meer en hoef je minder verplichtingen te volgen. Bij bijstand moet je alles doorgeven aan de gemeente.
WIA aanvragen. Iemand die bijna 2 jaar ziek is en daardoor niet of minder kan werken, kan een WIA-uitkering aanvragen. Aanvragen doet u via Mijn UWV vanaf week 88. Bij de aanvraag moeten vaak documenten worden meegestuurd.
Bijstand bij onvoldoende inkomen
Dan heeft u recht op een bijstandsuitkering. U heeft onvoldoende inkomen als uw (gezamenlijke) inkomen lager is dan het sociaal minimum dat voor u geldt: de bijstandsnorm. Vanuit de bijstand vult de gemeente uw inkomen aan tot de voor u geldende bijstandsnorm.
De duur van een WIA-uitkering varieert: de loongerelateerde uitkering (WGA) duurt 3 tot 24 maanden, afhankelijk van je arbeidsverleden, waarna je overgaat op een vervolg- of loonaanvullingsuitkering (WGA) die in principe doorloopt tot je AOW-leeftijd, net als een IVA-uitkering, tenzij je herstelt, meer gaat verdienen (65% van je oude loon), of andere situaties zich voordoen.
De nadelen van een Wajong-uitkering zijn onder meer de financiële daling bij het werken (verlies van uitkering/tegemoetkomingen), de strenge eisen om in aanmerking te komen (duurzaam geen arbeidsvermogen), de verrekening van inkomsten waardoor je minder dan 30 cent overhoudt, en de impact van de Participatiewet die de kwaliteit van banen heeft verminderd, met meer tijdelijke contracten en kleinere banen. Ook kan het verlies van de uitkering stoppen bij langdurig werken, wat grote financiële gevolgen heeft.
Als je tussen de 18 en 21 jaar oud bent, bedraagt de Wajong-uitkering 75% van het nationale minimumloon voor jongeren ('minimumloon'). Dit bedrag stijgt jaarlijks licht naarmate je ouder wordt. Vanaf je 21e levensjaar bedraagt je uitkering 75% van het nationale minimumloon ('minimumloon').
Per 1 juli 2021 is dit € 1.275,75 bruto per maand (exclusief vakantiegeld) voor mensen van 21 jaar en ouder. Voor jongeren is de uitkering 75% van het wettelijk minimumjeugdloon. Op het moment dat deze Wajongers toch gaan werken en een inkomen ontvangen, wordt 75% van dit inkomen verrekend met de uitkering.
Arbeidsongeschiktheidsklasse 80 tot 100%
De hoogte van uw uitkering is 75% van uw dagloon of vervolgdagloon.
Hoe lang kan ik een bijstandsuitkering krijgen? Zolang er niets verandert in uw situatie, blijft u een bijstandsuitkering ontvangen. Uw bijstandsuitkering stopt als u de AOW-leeftijd bereikt.
Dit maakt IVA financieel gunstiger dan WGA. Bij een WGA-uitkering kunnen de kosten voor een werkgever oplopen tot tienduizenden euro's. Bij IVA zijn er na de eerste twee jaar ziekte (met loondoorbetaling) geen verdere werkgeverskosten meer.
Na 5 jaar WIA (meestal WGA) kan het UWV een herbeoordeling starten, de uitkering voortzetten (tot AOW-leeftijd), stoppen bij meer verdiencapaciteit, of overgaan op een IVA-uitkering als de arbeidsongeschiktheid duurzaam is; vaak is de periode van 5 jaar ook relevant voor het herleven van een eerder afgewezen aanvraag bij verslechtering of voor de no-riskpolis bij re-integratie.
De arts en de arbeidsdeskundige van UWV bepalen uw mate van arbeidsongeschiktheid. Dit gebeurt door een sociaal-medische beoordeling. U krijgt die beoordeling als u na 2 jaar ziekte niet of niet volledig aan het werk kunt.
Uitkering bij ziekte
Als je langdurig ziek bent, is je werkgever verplicht de eerste 104 weken (2 jaar) minimaal 70 procent van je loon door te betalen. Als je tijdens die 2 jaar zonder onderbreking ziek bent geweest, is dat in de periode daarna niet meer zo. Je hebt dan mogelijk wel recht op een WIA-uitkering.
De Wajong-uitkering is bedoeld voor jonggehandicapten die op jonge leeftijd een langdurige ziekte of handicap hebben waardoor zij niet in staat zijn om te werken. Of je je hele leven een Wajong-uitkering kunt blijven ontvangen, hangt af van je persoonlijke situatie en de wet- en regelgeving die van toepassing is.
Wajong en WIA, WAO of WAZ
Is uw WIA, WAO of WAZ hoger dan die inkomsten, dan wordt u Wajong lager. Is uw WIA, WAO of WAZ lager, dan wordt uw Wajong hoger.
Een Wajong-uitkering kunt u krijgen vanaf uw 18e tot uw AOW-leeftijd. Maar er zijn verschillende redenen waardoor uw Wajong-uitkering eerder kan stoppen.
'Wajonger niet beter af in de bijstand' Als Wajongers worden overgeheveld naar de gemeenten, wordt de kans dat zij een baan krijgen kleiner. Dat verwacht Joop Linthorst, bestuursvoorzitter van het UWV.
In tegenstelling tot andere sociale zekerheidsregelingen, zoals de bijstandsuitkering, kent de Wajong-regeling geen directe vermogensgrens die bepaalt of iemand recht heeft op een uitkering. Dit betekent dat er geen specifiek bedrag aan spaargeld is dat het recht op een Wajong-uitkering beïnvloedt.
Nee, een Wajong-uitkering is niet per definitie levenslang; deze kan stoppen bij langdurig werken (vanaf 2026 mogelijk na 5 jaar onafgebroken werk en 75% minimumloon), maar in principe kun je levenslang terugvallen op de uitkering bij het verlies van je baan, en als je volledig arbeidsongeschikt blijft zonder arbeidsvermogen, kan deze tot je AOW-leeftijd doorlopen, mits je aan de voorwaarden voldoet en er geen beleidswijzigingen zijn.
Dan is je uitkering de eerste twee maanden 75% en daarna 70% van je WIA-maandloon. De uitkering duurt minimaal drie en maximaal 24 maanden. De vervolguitkering krijg je nadat je loongerelateerde uitkering is afgelopen en je niet of niet minimaal 50% van de restverdiencapaciteit verdient.
Er is geen aparte 'autisme-uitkering', maar mensen met autisme kunnen in aanmerking komen voor de Wajong-uitkering (als beperking al op jonge leeftijd ontstond en blijvend is) of een uitkering via de Participatiewet (bijstand) als de gemeente beoordeelt dat werken (nog) niet lukt. Het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) beoordeelt het arbeidsvermogen en de gemeente de ondersteuning, waarbij de focus ligt op de mate waarin autisme leidt tot functionele beperkingen op de arbeidsmarkt.
De 60-plusregeling van het UWV is een tijdelijke, vereenvoudigde WIA-beoordeling voor werknemers van 60 jaar en ouder, waarbij enkel een arbeidsdeskundige wordt ingezet in plaats van een verzekeringsarts, wat het proces versnelt en weer van kracht is sinds 1 september 2025 tot 31 augustus 2027, mits werkgever en werknemer samen akkoord gaan en aan specifieke voorwaarden voldaan is, zoals 2 jaar ziekte.