Anemie (bloedarmoede) ontstaat wanneer er te weinig hemoglobine in het bloed zit, waardoor weefsels niet genoeg zuurstof krijgen. Dit leidt tot verschillende fysieke en soms psychische klachten. Radboudumc
Symptomen van bloedarmoede (anemie) zijn vaak vermoeidheid, kortademigheid, duizeligheid, bleekheid, hartkloppingen, koude handen/voeten en concentratieproblemen. Het lichaam krijgt te weinig zuurstof door een tekort aan rode bloedcellen, wat deze klachten veroorzaakt, vooral bij inspanning. Andere symptomen kunnen hoofdpijn, oorsuizen, rusteloze benen, broze nagels en zweten zijn.
U kunt last hebben van één of meer van deze klachten:
Een ernstige bloedarmoede wordt meestal behandeld met bloedtransfusie. Bij een tekort aan ijzer kan een ijzerinfuus gegeven worden. Het is belangrijk om de oorzaak van bloedarmoede te achterhalen, hiervoor kunnen meerdere onderzoeken nodig zijn, zoals een maag- of darmonderzoek. Soms is een beenmergpunctie nodig.
Oorzaken
Hemoglobine zit in de rode bloedcellen. Het is een eiwit dat zuurstof van de longen naar de andere weefsels in ons lichaam vervoert. Bij bloedarmoede wordt er te weinig zuurstof naar die weefsels gebracht, waardoor er klachten kunnen ontstaan. De medische term voor bloedarmoede is anemie.
Het belangrijkste is dat de ziekte wordt behandeld. Bij milde erfelijke vormen van bloedarmoede kan er geen behandeling worden gegeven. Bij ernstige erfelijke vormen van bloedarmoede is het vaak nodig om levenslang bloedtransfusies te geven.
Veelvoorkomende symptomen die kunnen wijzen op bloedarmoede zijn: Extreme vermoeidheid en een slap gevoel. Kortademigheid bij lichte inspanning. Duizeligheid of het gevoel flauw te vallen.
Spierzwakte is een veelvoorkomend symptoom. Je spieren hebben zuurstof nodig om energie te produceren. Bij ijzertekort krijgen ze minder zuurstof, waardoor ze sneller vermoeid raken. Je kunt merken dat je minder kracht hebt dan normaal, zelfs bij alledaagse activiteiten.
Bloedarmoede kan ernstig zijn en is in sommige gevallen zelfs dodelijk doordat de organen te weinig zuurstof krijgen. Als je symptomen hebt die passen bij anemie, is het daarom belangrijk je bloed te laten onderzoeken en de onderliggende oorzaak op te sporen.
Patiënten met primaire hemochromatose nemen meer ijzer op uit hun voeding dan het lichaam nodig heeft. In eerste instantie slaat de lever het overtollige ijzer op. Zonder behandeling leidt dit uiteindelijk tot onherstelbare schade aan de lever.
Ja, rust nemen is cruciaal bij bloedarmoede vanwege de intense vermoeidheid, maar actieve rust (balans tussen inspanning en ontspanning) en opbouw van activiteiten zijn beter dan volledig stilzitten om spierafbraak te voorkomen, gecombineerd met een ijzerrijk dieet, vitamine C en B12. Luister naar je lichaam, plan rustpauzes en vermijd stress; indien nodig, raadpleeg een arts, want het kan ook wijzen op een onderliggende oorzaak.
Ja, bloedarmoede (anemie) kan een symptoom van kanker zijn, vooral bij bloedkankers zoals leukemie, maar het kan ook wijzen op andere ernstige aandoeningen, omdat veel chronische ziekten de ijzerstofwisseling verstoren of de bloedaanmaak remmen. Bloedarmoede veroorzaakt klachten als extreme vermoeidheid, bleekheid, kortademigheid en duizeligheid. Omdat het ook een bijwerking van kankerbehandelingen zoals chemotherapie is, wordt het vaak onderzocht bij kankerpatiënten.
Vermoeidheid is een veelvoorkomend symptoom van bloedarmoede. Het is belangrijk om voldoende rust en slaap te krijgen om je lichaam de kans te geven te herstellen. Streef naar ten minste 7-8 uur slaap per nacht en neem indien nodig overdag korte rustpauzes.
Nee, bloedarmoede en ijzertekort zijn niet hetzelfde, hoewel een ijzertekort wel de meest voorkomende oorzaak is van bloedarmoede. Bloedarmoede is een tekort aan rode bloedcellen of hemoglobine, terwijl een ijzertekort een tekort is aan het mineraal ijzer, dat nodig is om hemoglobine te maken. Je kunt een ijzertekort hebben zonder bloedarmoede, maar langdurig ijzertekort kan leiden tot bloedarmoede.
Gevaren van een ijzertekort op lange termijn
Een ijzertekort kan uiteindelijk leiden tot een verminderd immuunsysteem en tot bloedarmoede, een aandoening waarbij er niet genoeg gezonde rode bloedcellen of hemoglobine aanwezig is om voldoende zuurstof naar de lichaamsweefsels te vervoeren.
Symptomen van een ijzertekort zijn onder andere extreme vermoeidheid, bleke huid, kortademigheid bij inspanning, duizeligheid, hoofdpijn, koude handen/voeten, haaruitval, broze nagels en hartkloppingen; ook kunnen concentratieproblemen, rusteloze benen, een ontstoken tong, en een verhoogde gevoeligheid voor infecties voorkomen, omdat ijzer essentieel is voor zuurstoftransport en het immuunsysteem.
De symptomen van bloedarmoede zijn vaag en algemeen. Door het tekort aan rode cellen zullen patiënten bleek zien, met bleekheid van de huid en de slijmvliezen (ogen, binnenzijde van de mond). Mensen kunnen moe zijn en duizeligheid (zwart worden voor de ogen) ervaren bij snel opstaan.
Om snel ijzer aan te vullen, eet je ijzerrijke voeding zoals rood vlees, peulvruchten en volkorenproducten, combineer je dit met vitamine C (fruit/sap) voor betere opname, vermijd je koffie/thee bij de maaltijd en overweeg je op doktersadvies supplementen zoals ijzerbisglycinaat, ingenomen op een lege maag. Bloedverlies (menstruatie, darmen) moet altijd met een arts besproken worden, en soms zijn medicijnen nodig voor snelle correctie.
Net als stemmingswisselingen, oorsuizen, hartkloppingen, overmatig transpireren, een bleke teint hebben, vlekken of sterretjes zien en kortademigheid. Het zijn allemaal klachten waaraan je een te laag Hb-gehalte zou kunnen herkennen; klachten die van invloed zijn op het dagelijks leven.
Symptomen & oorzaken bloedarmoede
Het duurt een aantal maanden om de ijzervoorraden in je lichaam te herstellen. In sommige gevallen krijg je epo. Dat is een hormoon dat het beenmerg stimuleert om rode bloedcellen aan te maken. Sommige mensen hebben een bloedtransfusie nodig om hun hemoglobinegehalte snel te herstellen.
Om snel ijzer binnen te krijgen, eet je ijzerrijke producten zoals rood vlees, peulvruchten en volkorenproducten, combineer je deze met vitamine C (fruit/groente) voor betere opname, en vermijd je koffie, thee en melk bij de maaltijd, terwijl je bij een ernstig tekort ijzertabletten van de dokter slikt.
Een ijzerkuur duurt meestal een paar weken tot maanden. Hoe lang u het precies moet gebruiken bepaalt uw arts, eventueel aan de hand van bloedcontroles.
Een aanvullend bloedonderzoek naar bloedarmoede geeft inzicht in hemoglobine, hematocriet, en rode bloedcellen om de aanwezigheid en ernst van bloedarmoede vast te stellen. Het kan ook ijzer, ferritine, vitamine B12, en foliumzuur meten om mogelijke oorzaken zoals ijzergebrek of vitaminetekorten te identificeren.