In Nederland bepaalt elke gemeente zelf of ze een mantelzorgpremie (vaak mantelzorgwaardering of -compliment genoemd) aanbiedt en hoe hoog deze is. Veel gemeenten geven een jaarlijkse blijk van waardering, vaak rond de Dag van de Mantelzorg op 10 november. Mantelzorg.nl
Elke gemeente is vrij om een mantelzorgpremie in te voeren en bepaalt zelf de voorwaarden.
Een mantelzorgpremie is vrij te besteden en wordt toegekend aan de mantelzorger of aan de hulpbehoevende. De voorwaarden om een mantelzorgpremie te krijgen, verschillen van gemeente tot gemeente. Voor meer informatie kan je je informeren bij je gemeente, het OCMW of je ziekenfonds.
Als u zorg geeft aan uw naaste, dan kunt u betaald krijgen uit een pgb-budget. U moet daarvoor een zorgovereenkomst afsluiten met uw naaste. Met inkomsten uit een pgb-budget bouwt u geen pensioen op. Ook krijgt u in veel gevallen geen geld als u werkloos of als u ziek wordt en niet meer kunt werken.
Hoe kun je het aanvragen? Je vraagt de mantelzorgwaardering aan bij de gemeente waar degene woont voor wie jij zorgt. Hoe dit precies gaat, verschilt per gemeente. Kijk daarom op de website van je gemeente of neem contact op met het lokale steunpunt mantelzorg.
Een officieel, standaard bewijs van mantelzorg bestaat nog niet, maar je kunt het aantonen met een eigen verklaring (met taken en uren) en een kopie van de indicatie of medisch dossier, aangevuld met een verklaring van een professional (steunpunt mantelzorg/WMO) of de bewijsbrief van de mantelzorgwaardering. Organisaties vragen dit bewijs vaak voor dingen als een mantelzorgwoning, urgentieverklaring of vrijstelling sollicitatieplicht, en huisartsen geven doorgaans geen verklaringen meer af, maar gemeentelijke steunpunten of onafhankelijke artsen kunnen dit wel.
Iedereen die langdurig en intensief onbetaalde zorg verleent aan een naaste (familie, vriend, buur) vanwege ziekte, beperking of ouderdom, kan mantelzorger zijn en heeft recht op ondersteuning, zoals zorgverlof, respijtzorg via de gemeente (Wmo) of soms financiële waardering (mantelzorgcompliment), afhankelijk van de gemeente en situatie.
U kunt familieleden en andere naasten betalen uit uw pgb. Gemeenten stellen daarbij wel voorwaarden. U betaalt uw familielid een lager uurtarief dan een professionele zorgverlener zou krijgen. Uw familielid of mantelzorger moet u de ondersteuning geven waarvoor het pgb bedoeld is.
Palliatief verlof, verlof voor medische bijstand en mantelzorgverlof (thematisch verlof) Palliatief verlof, verlof voor medische bijstand en mantelzorgverlof tellen volledig mee voor uw werknemerspensioen als u een onderbrekingsvergoeding ontvangt van de RVA.
In principe kun je je nergens registreren omdat je voor een dierbare zorgt. Er bestaat dus niet een soort databank waar alle mantelzorgers geregistreerd staan. Als je zorgt voor een naaste met een (chronische) ziekte of een beperking, dan ben je mantelzorger.
In tegenstelling tot het zorgbudget, dat alleen mag besteed worden aan de niet-medische kosten van de zorgbehoevende persoon, mag de gemeentelijke mantelzorgpremie vrij besteed worden.
Vergoeding mantelzorg
Je kan het maandelijkse toegekende zorgbedrag van 135 euro inzetten op verschillende manieren. Naast het betalen van gezinszorg kan je het ook gebruiken als vergoeding voor mantelzorg. Deze mantelzorg kan verstrekt worden door familie, vrienden, kennissen, buren, … .
Betaalde en onbetaalde mantelzorg
Mantelzorg is meestal onbetaald. Maar sommige mantelzorgers krijgen wel een vergoeding. Die komt dan uit het persoonsgebonden budget (PGB). Het PGB is voor mensen die specifieke zorg nodig hebben, bijvoorbeeld door een handicap.
Vraag je uitkering mantelzorg aan bij je socialeverzekeringsfonds. Wacht niet te lang met je aanvraag, want je kan de uitkering mantelzorg maar ten vroegste vanaf een maand voor de datum van je aanvraag krijgen. Stuur een aangetekende brief of ga gewoon langs in het kantoor van je fonds (vraag een ontvangstbewijs).
Hoeveel bedraagt de premie?
Maak een afspraak bij de dienst maatschappelijk werk van je ziekenfonds (gratis). Een maatschappelijk werker komt vervolgens op huisbezoek en maakt een meting op van de zorgzwaarte van de persoon voor wie je zorgt. Via die meting beslist je zorgkas of de persoon voor wie je zorgt recht heeft op de premie of niet.
Nadelen voor de gever
Je moet dus geen familie zijn om mantelzorger te zijn. Je zorgt bijvoorbeeld voor je buur, je partner, je kind, je ouder, je vriend… jouw hulp en zorg aan die zorgvrager op frequente basis verleent.
U hebt de minimumleeftijd niet, maar u ontvangt al een persoonlijk pensioen. U was minstens 1 jaar getrouwd (of u zit in een situatie die we zo beschouwen). U bent niet getrouwd.
Langer thuis wonen kan alleen met een PGB, een Persoonsgebonden Budget voor een ouder, partner, of kind met een chronische aandoening die blijvend is. Met een PGB lukt het om als mantelzorger een eigen leven te houden en ondersteuning bij de zorg aan je partner of naaste in te regelen.
Een familielid mag maximaal 40 uur per week betaald worden uit een PGB, zelfs als er in de praktijk meer zorg wordt geleverd. De budgethouder en de zorgverlener spreken een uurtarief af dat binnen de wettelijke grenzen valt, en leggen dit vast in een zorgovereenkomst. Soms kunnen er uitzonderingen gemaakt worden voor zorgverleners met een eigen baan, maar dit vereist onderbouwing door het zorgkantoor.
Ondersteuning via de gemeente
U kunt ook hulp vragen aan uw gemeente. Bijvoorbeeld huishoudelijke hulp, vervoer of begeleiding van kinderen met een stoornis. De gemeente is verantwoordelijk voor de ondersteuning van mantelzorgers. Meestal vraagt degene die u verzorgt, de hulp aan.
Een mantelzorger verdient meestal geen vast maandsalaris, omdat het vrijwillige, onbetaalde zorg is voor een naaste, maar er zijn wel vergoedingen mogelijk via gemeenten (mantelzorgwaardering/compliment) en zorgverzekeraars (voor vervangende zorg), of via een Persoonsgebonden Budget (PGB) waar een informeel tarief (minimaal wettelijk minimumloon) uit kan komen. De hoogte van deze vergoedingen verschilt sterk per situatie en gemeente.
Het verlof voor mantelzorg is een recht. Het kan u niet geweigerd worden wanneer de overheid waarvoor u werkt dit in zijn reglementering heeft voorzien.
Denk bijvoorbeeld aan koken, boodschappen doen, schoonmaken en vervoer. Denk ook aan een kopie van de Wmo-, Wlz- of Zvw-indicatie. Vraag dan uw gemeente of het lokaal Steunpunt Mantelzorg (MantelzorgNL) waar u bekend bent om een verklaring waarin staat dat u mantelzorger bent.