Bekende mensen met autisme zijn onder meer tech-ondernemer Elon Musk, Microsoft-oprichter Bill Gates, zangeres Susan Boyle, actrice Daryl Hannah en historische figuren als Albert Einstein en Wolfgang Amadeus Mozart. In Nederland zijn onder andere cabaretier Fabian Franciscus, presentator Filemon Wesselink en Kees Momma openhartig over hun diagnose. balansdigitaal.nl +2
Youp van 't Hek. Youp van 't Hek wordt geïnterviewd door 32 mensen met autismespectrumstoornis. De puurheid en eerlijkheid van de journalisten leidt tot een buitengewoon gesprek over het leven en werk van 's lands bekendste cabaretier.
Het parcours van Felix Heremans (18) in 'De slimste mens' stopt na 10 afleveringen en 5 overwinningen. Hij keert als (voorlopig) beste speler van dit seizoen terug in de finaleweken. De jonge acteur krijgt veel positieve reacties op zijn deelname en valt op door zijn openheid over autisme.
Werk voor mensen met autisme ligt vaak in functies met structuur, duidelijke taken, en oog voor detail, zoals in de IT (programmeren, data-analyse), administratie, techniek, onderzoek, en bibliotheekwezen; gespecialiseerde bureaus zoals AutiTalent en Ctalents bieden ondersteuning bij het vinden van passend werk, waarbij ook thuiswerken een goede optie kan zijn vanwege minder prikkels. Belangrijk is aansluiting op individuele talenten en het zoeken naar een werkomgeving die past, waarbij hulp vragen (jobcoach, UWV) en een open sollicitatie nuttig kunnen zijn.
De dertigjarige Karsdorp zit sinds zijn vertrek bij PSV afgelopen zomer zonder club, wat een bewuste keuze is. "Mijn oudste zoon Kylian heeft autisme", onthult hij aan ESPN. "Hij is zes jaar. Op een gegeven moment ben ik gaan nadenken wat ik voor hem kan veranderen.
Mensen met het syndroom van Asperger daarentegen moeten per definitie geen cognitieve achterstand hebben opgelopen gedurende de eerste drie levensjaren. Dit betekent dat ze doorgaans minstens een 'normaal' IQ hebben. In sommige gevallen kan hun IQ zeer hoog zijn, zelfs in de categorie genie . Er bestaan echter verschillende soorten intelligentie.
Er is geen 'gemiddelde leeftijd' voor autisme zelf, maar de diagnoseleeftijd varieert sterk, van peuterleeftijd (vanaf 2 jaar) tot ver in volwassenheid, vooral bij subtiele kenmerken, met een toename van laat-diagnoses in de afgelopen decennia. De gemiddelde levensverwachting is wel lager dan bij neurotypische mensen, mede door comorbiditeiten zoals suïcide, wat de urgentie van vroege herkenning en goede ondersteuning benadrukt.
Veel mensen met autisme:
De mogelijkheden en behoeften van mensen met autisme variëren en kunnen in de loop van de tijd veranderen. Hoewel sommige mensen met autisme zelfstandig kunnen leven, hebben anderen ernstige beperkingen en hebben ze levenslange zorg en ondersteuning nodig . Autisme heeft vaak gevolgen voor onderwijs- en werkgelegenheidskansen.
Als autisten boos zijn, kunnen ze reageren met meltdowns (overweldigende woede-uitbarstingen met schreeuwen, smijten, of zelfs zelfverwonding), zich terugtrekken, of zich overmatig focussen op een speciale interesse. Vaak komt dit voort uit overprikkeling of frustratie, met een verlies van controle, en kan het zich uiten in 'vechten, vluchten, of bevriezen' reacties, zoals verstarren of vermijden, wat leidt tot uitbarstingen omdat ze emoties moeilijk kunnen verwerken en uiten.
Een kind kan autisme erven van zowel de vader als de moeder, aangezien het een complexe genetische basis heeft; beide ouders kunnen genen dragen die de kans vergroten, ook als ze zelf geen autisme hebben, en soms ontstaat een 'nieuwe' mutatie ('de novo') bij het kind zelf, hoewel omgevingsfactoren tijdens de zwangerschap ook een rol spelen. De kans is groter als een ouder autisme heeft, en nog groter als beide ouders het hebben.
Filemon Wesselink. (1979) is verslaggever en presentator. Voor BNN presenteerde hij onder meer de spraakmakende programma's Try before you die, Spuiten slikken en de documentaireserie Het is hier Autistisch!
Kenmerken van autisme bij vrouwen zijn vaak subtieler en verschillen van die bij mannen, met een focus op interne worsteling, angst, en het perfectionistisch maskeren van sociale tekortkomingen door intense 'sociale imitatie' en structuur, wat leidt tot overbelasting, chronische vermoeidheid en burn-outs door het continu overcompenseren en onderdrukken van prikkels en emoties.
Zweden wordt vaak beschouwd als het meest autismevriendelijke land, dankzij uitgebreide gezondheidszorg en inclusief onderwijsbeleid.
Romana Vrede. Romana Vrede is een Nederlandse actrice die verbonden is aan het toneelgezelschap van Het Nationale Theater (HNT). Ze won een Theo d'Or voor haar spel in RACE en schreef een aangrijpende voorstelling over haar autistische zoon. Vrede verhuisde op jonge leeftijd van Suriname naar Nederland.
Autisme spectrum in relaties geeft vaak communicatieproblemen. Mensen met autisme spectrum stoornis kunnen zich vaak lastig inleven in de gevoelens van anderen. Ook in de onderlinge communicatie komt een gebrek aan inlevingsvermogen vaker voor.
Maar oud worden is bij uitstek een onvoorspelbaar proces en daardoor lopen senioren met autisme vaak vast. Zij merken het bijvoorbeeld sneller op wanneer hun hoofd of lijf achteruitgaan. En maken zich vervolgens drukker dan mensen met een niet-autistisch brein over het onvoorspelbare verloop van die aftakeling.
Veel mensen met autisme geven de voorkeur aan een computer en kantoor gerelateerde baan zoals administratie en dan komt nauwkeurigheid goed van pas. Ook vind je werknemers met autisme in wetenschappelijke beroepen, of als tekenaar, schrijver, onderzoeker of een baan gerelateerd aan muziek.
Als je vader of moeder autisme heeft, is de kans dat jij ook autisme krijgt ongeveer 15 tot 20%. Als twee mensen uit je gezin deze psychische aandoening hebben, is de kans dat jij het krijgt 40%.
Mensen met autisme en trauma delen vaak de uitdaging van emotionele bewustwording en regulatie. Bij trauma zien we dit in de vorm van intense, vaak overweldigende emoties die moeilijk te beheersen zijn. Bij autisme kunnen mensen juist moeite hebben om emoties überhaupt te herkennen of te begrijpen.
Autisme en dementie
Studies hebben aangetoond dat volwassenen met autisme ongeveer 2,6 keer meer kans hebben om vroegtijdige dementie te ontwikkelen dan volwassenen zonder autisme.
Door autisme is het lastig om losse informatie te ordenen en te verwerken tot een groot samenhangend geheel. Waar anderen een film zien, ziet iemand met autisme eigenlijk allemaal losse beelden. Zo ziet de wereld eruit als je autistisch bent.
Interactie tussen genen en omgeving
Lange tijd werd op basis van familie- en tweelingonderzoek gedacht dat het risico op het ontwikkelen van ASS grotendeels genetisch bepaald is. Recentere studies laten een complexer beeld zien, waarbij autisme voor 50-91 procent te verklaren zou zijn op basis van genetische factoren.
Mensen met autisme kunnen vastlopen in hun hoofd door hun andere manier van waarnemen en denken, en doordat ze zich proberen te conformeren aan de manier waarop neurotypische mensen zich gedragen. Als het te veel wordt, kunnen ze uiteindelijk exploderen of juist in zichzelf keren.