Er zijn verschillende beroemde kunstenaars die (waarschijnlijk) aan schizofrenie of soortgelijke psychotische stoornissen leden. De bekendste voorbeelden zijn:
Louis Wain is een obscure kunstenaar die katten schilderde die alledaagse dingen deden, zoals roken of dineren in een restaurant. Hij is echter vooral bekend als de kunstenaar die aan schizofrenie leed, en men gelooft dat zijn schilderijen een uiting waren van zijn stoornis.
Verkeerscontrole. Munch had vermoedelijk een schizotypische persoonlijkheid: een heel milde vorm van schizofrenie. En hij is lang niet de enige kunstenaar. Neem de Amerikaanse schilder Jackson Pollock, die net als Munch een rusteloze levenswandel vol alcohol en liefdesleed kende.
Van Goghs postuum beroemde schilderij, Sterrennacht, ontstond toen hij door zijn psychische problemen niet in staat was te werken. Sterrennacht zou het uitzicht vanuit zijn raam in de psychiatrische inrichting waarin hij verbleef weergeven. Edvard Munch is een andere beroemde kunstenaar die kampte met psychische aandoeningen, waaronder angststoornissen en hallucinaties.
Bryan Charnley (1949-1991) was een kunstenaar wiens werk de effecten van schizofrenie op indringende wijze weergeeft. Hoewel hij veel van de klassieke symptomen van deze psychische stoornis ervoer, was Charnley in staat een samenhangend visueel en schriftelijk verslag van zijn ervaringen te maken.
Hoewel Van Goghs geschiedenis met psychische problemen door de jaren heen vaak in verband is gebracht met schizofrenie, hebben onderzoekers en experts een mogelijke diagnose grotendeels uitgesloten . Van Goghs psychotische episodes waren kort en werden afgewisseld met perioden van volledig herstel.
Louis Wain (1860-1939) kreeg vijftien jaar voor zijn dood de diagnose schizofrenie. Als de kunstenaar zich goed voelde, schilderde hij schattige, mooie en vrolijke katten, en tijdens een aanval schilderde hij boze, misvormde, kleurrijke en verontrustende katten die leken alsof ze elektriciteit of energie uitstraalden.
Populaire artiesten en psychische aandoeningen
Plath en Van Gogh waren slechts twee van een zeer lange lijst van lijdende kunstenaars. Ook Edvard Munch, Charles Dickens, Virginia Woolf, Pjotr Iljitsj Tsjaikovski en Frida Kahlo zouden aan depressies hebben geleden.
Vincent van Gogh verbleef een jaar in de psychiatrische inrichting van Saint-Rémy-de-Provence. Ondanks zijn instabiele geestelijke gezondheid was hij zeer productief: hij maakte in dat jaar zo'n 150 schilderijen, waaronder Amandelbloesem.
Het begin van het einde
Hij vond een zekere rust in het dorp Auvers-sur-Oise bij Parijs, waar hij al snel weer volop aan het schilderen was. Helaas niet voor lang. Twee maanden na aankomst schoot Vincent zichzelf in de borst. Hij overleed op 29 juli 1890.
Leonardo DiCaprio lijdt aan een obsessief-compulsieve stoornis (OCS), een psychische aandoening die dwanggedachten en -handelingen veroorzaakt, zoals het meerdere keren moeten passeren van deuropeningen of tikken op objecten. Hij is hier open over geweest en heeft aangegeven dat deze stoornis tijdens de opnames van The Aviator weer de kop op stak, wat leidde tot dwangmatige handelingen zoals het herhaaldelijk lopen door deuropeningen.
Schizofrenie komt voor bij bijna 1% van de Nederlandse bevolking. Meestal openbaart de ziekte zich op een leeftijd tussen de 16 en 30 jaar. Ongeveer evenveel mannen en vrouwen hebben last van deze ziekte. Echter, bij mannen uit de ziekte zich meestal op jongere leeftijd.
Andere beroemdheden die een (vermeende) bipolaire stoornis hebben zijn: Marilyn Monroe, Stephen Fry, Winston Churchill, Beethoven, Mel gibson, Demi Lovato en nog wat andere beroemdheden. Mocht je dus ooit een bipolaire stoornis krijgen of heb je een bipolaire stoornis sta je er niet alleen voor.
Een verband tussen IQ en psychose wordt vooral gezien bij ernstige vormen van psychose, dat wil zeggen, bij mensen die de diagnose schizofrenie hebben gekregen. Bij andere vormen van psychose is het verband er eigenlijk niet.
Symptomen van schizofrenie omvatten positieve symptomen zoals wanen (onjuiste overtuigingen) en hallucinaties (stemmen horen, dingen zien), negatieve symptomen zoals gebrek aan motivatie, afgevlakte emoties en terugtrekken, en cognitieve symptomen zoals concentratieproblemen en onsamenhangend denken en praten. Deze symptomen moeten langdurig aanwezig zijn, vaak meer dan 6 maanden, en het dagelijks functioneren beïnvloeden voor een diagnose.
Comorbide voorkomen van een psychotische stoornis (mogelijk schizofrenie) en een ontwikkelingsstoornis werd bevestigd. De prevalentie van ASS en van schizofrenie wordt beide geschat op 1%. Bij personen met ASS is er een beduidend hoger voorkomen van psychose, maar met uiteenlopende cijfers.
Mensen worden in een psychiatrische inrichting opgenomen bij ernstige psychiatrische problemen die intensieve zorg vereisen, vaak als ambulante hulp niet meer volstaat. Dit omvat situaties zoals psychoses, ernstige depressies met suïcidegevaar, ernstige zelfverwaarlozing, of agressie tegen zichzelf of anderen. Opnames kunnen vrijwillig zijn, maar ook gedwongen plaatsvinden als iemand een gevaar vormt voor zichzelf of anderen volgens de Wet verplichte ggz (Wvggz).
We geven enkele algemene symptomen voor verschillende stoornissen: Psychose gaat vaak gepaard met agitatie en onrust. Stilzitten is moeilijk, en men wordt vlug ongeduldig of kwaad. Typisch zijn de wanen en hallucinaties.
Populairste kunstenaars
Zij maakte het beeld om aandacht te vragen voor depressies en zelfdoding onder jongeren. Vandaag wordt het beeld onthuld op het Museumplein in Amsterdam. Over twee weken gaat het op tournee door de rest van Nederland.
Zeg nooit tegen iemand met een depressie dat ze 'gewoon positief moeten denken', 'zich moeten herpakken' of 'dat anderen het erger hebben', omdat dit hun pijn minimaliseert en hen het gevoel geeft dat het een keuze is; vermijd ook ongevraagd advies en probeer niet op te vrolijken, maar luister, toon begrip en blijf uitnodigen, wetende dat depressie een serieuze ziekte is die niet zomaar met wilskracht is te overwinnen.
Sommige hobby's kunnen direct een positieve invloed hebben op je mentale gezondheid, bijvoorbeeld: Creatieve activiteiten: zoals schilderen, schrijven of muziek maken, om emoties te begrijpen en stress te verminderen. Culinaire hobby's: zoals bakken of koken, die zowel creativiteit als voldoening stimuleren.
De '25-regel' is een informele term die suggereert dat ongeveer 25% van de mensen met schizofrenie volledig kan herstellen na hun eerste episode en een normaal dagelijks leven kan hervatten . Het is geen medische regel en de uitkomsten variëren sterk.
Brian Douglas Wilson , geboren in 1942, is een beroemde muzikant, zanger, songwriter en platenproducer, bekend van zijn populaire album "Pet Sounds". Hij kampte met een geschiedenis van drugs- en alcoholmisbruik, kettingroken en overeten. Hij leed aan auditieve hallucinaties en kreeg de diagnose schizofrenie.
Mensen met schizofrenie leven gemiddeld 15 tot 25 jaar korter dan de algemene bevolking, voornamelijk door een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, diabetes en andere lichamelijke aandoeningen, en een hogere kans op suïcide. Ongezonde leefgewoonten zoals roken, inactiviteit, ongezonde voeding en middelengebruik, samen met bijwerkingen van medicatie, dragen bij aan dit kortere leven, meldt VZinfo.nl en het Trimbos-instituut.