Meestal begint een strafzaak bij de politie. De officier van justitie besluit vervolgens wel of niet te vervolgen. Bij vervolging doet de rechter een uitspraak (vonnis). In het strafrecht geldt dat de verdachte onschuldig blijft totdat het tegendeel is bewezen.
Het strafproces loopt van aangifte tot straf.In het strafproces beoordeelt de officier van justitie of de rechter of de verdachte schuldig is aan een strafbaar feit. In elke fase van het strafproces heb je bepaalde rechten. Bijvoorbeeld spreekrecht en recht op informatie over de dader.
Voorbeelden van uitspraken zijn een vonnis, beschikking en arrest.
De belangrijkste straffen zijn een boete, een taakstraf en gevangenisstraf. De rechter kan ook maatregelen opleggen.
Beslist de officier van justitie om uw zaak voor de strafrechter te brengen? Dan ontvangt u van hem een dagvaarding op het adres waar u staat ingeschreven of verblijft (bijvoorbeeld thuis, op het politiebureau of in het huis van bewaring).
De wetgever deelt de misdrijven in, in drie categorieën: misdaden, wanbedrijven en overtredingen.
Het strafprocesrecht kan worden gedefinieerd als het geheel van de procedurele spelregels volgens welke het materieel strafrecht wordt toegepast. Zo bepaalt het strafprocesrecht door wie en op welke wijze de strafvordering wordt uitgeoefend en op welke wijze het bewijs van een misdrijf wordt geleverd.
Iedereen is voor de wet gelijk. Bij het doen van een uitspraak kijkt de rechter naar de wet, de feiten (wat is er precies aan de hand), persoonlijke omstandigheden en verklaringen van deskundigen en getuigen.
Artikel 64 [Klachtgerechtigde bij klachtdelict]
Inzake een misdrijf dat alleen op klacht wordt vervolgd, is degene tegen wie het feit is begaan, tot de klacht gerechtigd.
Aan de hand van de vier materiële vragen moet vervolgens worden beoordeeld (1) of het feit waarvoor de verdachte is gedagvaard, is bewezen,2 (2) of dit bewezen verklaarde feit onder een wettelijke delictsomschrijving valt,3 (3) of de verdachte strafbaar is4 en (4) welke straf moet worden opgelegd.
De rechter onderzoekt wat er precies aan de hand is, hij kijkt naar alle informatie die hij daarvoor krijgt en wat erover in de wet en andere rechtsbronnen staat. Op basis daarvan doet hij een uitspraak. Iedereen moet zich aan die uitspraak houden.
De kosten voor een procedure bij civiele zaken en bestuursrechtelijke zaken betaalt u meestal zelf.Behalve als de rechter beslist dat de verliezende partij deze kosten betaalt. Een strafzaak kost u geen geld. Maar het kost wel geld als u een advocaat inschakelt.
Nadat alle stukken bij de rechtbank zijn ingediend en ontvangen, bepaalt de rechtbank een zittingsdatum: dit is de datum waarop u bij de rechtbank dient te verschijnen. Hierbij wordt ook rekening gehouden met dagen waarop u niet kunt. Deze zittingsdatum wordt per brief naar uw advocaat verstuurd.
Mogelijk is er onvoldoende bewijs om u verder te vervolgen in een strafzaak. In het geval van een sepot met proeftijd wordt uw zaak voorwaardelijk geseponeerd. Dit betekent concreet, dat de zaak heropend kan worden als u binnen uw proeftijd opnieuw in aanraking komt met justitie.
Feiten waarvoor een strafbeschikking opgelegd kan worden
Dat zijn strafbare feiten als: eenvoudige mishandeling, winkeldiefstal, openbare dronkenschap, bedreiging, rijden onder invloed, ordeverstoring, bedelen, en vandalisme.
Wanneer een verdachte niet in voorlopige hechtenis zit, moet de strafzaak in beginsel binnen 24 maanden zijn afgerond. Er zijn uitzonderingen op die 16 maanden en 24 maanden. Wanneer een strafzaak gecompliceerd en/of omvangrijk is, mag een strafzaak van de rechter langer duren.