Complexe PTSS (cPTSS) wordt in de ICD-11 gedefinieerd door de kernsymptomen van PTSS — herbelevingen, vermijding en verhoogde prikkelbaarheid — aangevuld met drie specifieke vormen van zelforganisatieproblematiek. Deze drie extra criteria zijn: affectieve ontregeling, een negatief zelfbeeld en aanhoudende problemen bij het onderhouden van relaties. De aandoening ontstaat door langdurige, herhaalde traumatisering, vaak in situaties waarin ontsnapping onmogelijk was, zoals kindermishandeling of gevangenschap. GGZ Standaarden +3
Je ervaart bij complexe PTSS klachten die horen bij PTSS, maar daar komen ook klachten bij op het gebied van:
In de DSM-5 werd de diagnose PTSS aangepast en uitgebreid om enkele symptomen van CPTSS (5) te omvatten, door symptomen zoals onterechte zelfverwijt, aanhoudende negatieve stemming, irritatie/agressie, impulsief of zelfdestructief gedrag toe te voegen als onderdeel van de PTSS-diagnose zelf.
Complexe PTSS, afgekort als CPTSS, is een psychische aandoening die ontstaat als gevolg van herhaalde en langdurige traumatische ervaringen. Naast de 'klassieke' PTSS symptomen ervaren mensen met CPTSS ook problemen met emotieregulatie, relaties, zelfbeeld en zelfvertrouwen en dissociatie.
DSM-5 criteria
Symptomen van Complexe PTSS
Ongezonde coping-mechanismen zoals middelenmisbruik, vermijden van mensen/situaties, gewelddadig gedrag, zelfbeschadiging of overwerken. Geen verbinding voelen met andere mensen: je anders voelen, anderen vermijden, etc.
In feite zijn de hersenen geprogrammeerd om een breed scala aan reacties te produceren, die samengevat kunnen worden als vechten, vluchten, bevriezen, buigen en neervallen. De laatste twee worden het minst besproken. Al deze reacties zijn een natuurlijk gevolg van angstige situaties of langdurige trauma's.
Het belangrijkste verschil is dat PTSS (Posttraumatische Stressstoornis) ontstaat na één of enkele traumatische gebeurtenissen, terwijl CPTSS (Complexe PTSS) het gevolg is van langdurige, herhaalde en onontkoombare trauma's (vaak in de jeugd), met extra symptomen zoals problemen met zelfbeeld, relaties, en emotieregulatie bovenop de standaard PTSS-klachten. CPTSS is een diepere, complexere vorm van trauma, die zich uit in een breder scala aan problemen dan de 'klassieke' PTSS.
De werkgroep Complexe Trauma's van het National Child Traumatic Stress Network (NCTSN) identificeert 7 domeinen van beperkingen bij kinderen die zijn blootgesteld aan complexe trauma's: hechting; biologie; affectieve (emotionele) regulatie; dissociatie; gedragscontrole; cognitieve processen; en zelfbeeld .
Een complexe PTSS ontwikkelen
Mensen kunnen complexe PTSS ontwikkelen als zij op jonge leeftijd langdurig en ernstig trauma hebben meegemaakt, zoals seksueel misbruik, mishandeling, verwaarlozing of geweld. Behandeling bij complexe PTSS is meestal gericht op het verwerken van trauma.
Logisch ook, omdat ze meer ad- ditionele klachten hebben. PTSS hebben. Dat zegt dus niets over het behandel- perspectief of de ernst. In de DSM-5 is dit onderscheid vervallen, en is een chronische PTSS dus geen geldige diagnose meer.
Een uitgebreid literatuuronderzoek naar complex trauma wijst op zeven primaire domeinen van stoornissen die worden waargenomen bij kinderen die hieraan zijn blootgesteld: hechting, biologie, affectregulatie, dissociatie (d.w.z. veranderingen in het bewustzijn), gedragsregulatie, cognitie en zelfbeeld .
Aanhoudende, verstoorde gedachten over de oorzaak of gevolgen van de traumatische gebeurtenis(sen) die ertoe leiden dat het individu zichzelf of anderen de schuld geeft. Een aanhoudende negatieve emotionele toestand (bijv. angst, afschuw, woede, schuldgevoel of schaamte). Een duidelijk verminderde interesse in of deelname aan belangrijke activiteiten.
Wat is de prognose (vooruitzichten) voor CPTSD? Omdat CPTSD een recent erkende aandoening is, hebben medische onderzoekers nog geen langetermijnstudies naar CPTSD kunnen uitvoeren. Voor veel mensen is CPTSD een levenslange aandoening. Het goede nieuws is dat psychotherapie en medicatie kunnen helpen bij het beheersen van de symptomen.
Luister naar elkaar: Laat je naaste of partner vertellen en accepteer zijn of haar verhaal als de waarheid. Iemand met PTSS heeft vaak last van schuldgevoelens. Door onvoorwaardelijk te accepteren wat hij of zij zegt, help je je naaste.
Naar schatting zou 7,4% van de Nederlandse bevolking ooit in zijn of haar leven een PTSS hebben gehad (8,8% van de vrouwen en 4,3% van de mannen). Tussen de 52% tot 81% van Nederlanders maakt ooit in het leven een schokkende gebeurtenis mee.
Hoewel zowel PTSS als complexe PTSS voortkomen uit een trauma, verschillen de aard en de duur van het trauma. PTSS is doorgaans het gevolg van een enkele gebeurtenis, terwijl complexe PTSS verband houdt met een aanhoudend trauma . Bovendien omvat complexe PTSS aanvullende symptomen die te maken hebben met emotieregulatie, zelfbeeld en interpersoonlijke relaties.
Ja, complexe PTSS (CPTSS) is zeker te behandelen en herstel is mogelijk, hoewel het een langer en intensiever proces is dan bij 'gewone' PTSS, waarbij het doel vaak is om de klachten te verminderen en de kwaliteit van leven te verbeteren, omdat volledige "genezing" niet altijd gegarandeerd is, maar leren leven met de gevolgen en de klachten onder controle krijgen wel haalbaar is, aldus. Behandelingen zoals EMDR, cognitieve gedragstherapie (CGT) en exposuretherapie zijn effectief, vaak in een gefaseerde aanpak waarbij eerst stabilisatie (zelfbeeld, emotie-regulatie) plaatsvindt, gevolgd door traumaverwerking.
Complexe PTSS kan worden veroorzaakt door het meemaken van terugkerende of langdurige traumatische gebeurtenissen, bijvoorbeeld: kindermishandeling of -verwaarlozing .
De symptomen van complexe PTSS kunnen variëren en in de loop van de tijd veranderen. Al deze symptomen kunnen een grote impact hebben op iemands leven en aanzienlijke problemen veroorzaken op persoonlijk, familiair, sociaal, educatief, professioneel of andere belangrijke levensgebieden .
Complexe PTSS
De bedrijfsarts en een gespecialiseerde psycholoog spelen een belangrijke rol bij de ondersteuning van werknemers met PTSS. De bedrijfsarts geeft advies over werkplekaanpassingen en bevordert een geleidelijke terugkeer naar werk na een periode van verzuim.
Psychologen zijn hoogopgeleide en gekwalificeerde professionals, bekwaam in het diagnosticeren en behandelen van diverse psychische problemen, waaronder PTSS . Een psycholoog kan u helpen de factoren die bijdragen aan uw problemen te identificeren en aan te pakken.
Wat maakt PTSS erger? Lang wachten met behandelen is de voornaamste reden voor toename van de PTSS klachten. Hoe langer je wacht, hoe erger de klachten worden. Een slechte leefstijl, waaronder ongezonde voeding, alcohol- of drugsgebruik, is een risicofactor voor toenemende klachten.
Fawn: Kalmeren om veilig te blijven
De 'fawn response' houdt in dat men de dreiging probeert te sussen of te verzachten om de schade te beperken. Deze reactie wordt vaak gevormd door eerdere trauma's, met name bij overlevenden van seksueel misbruik in de kindertijd of mensen met complexe PTSS.