Neurotransmitters zijn chemische boodschappers die signalen overdragen tussen zenuwcellen in het brein. De belangrijkste zijn dopamine (motivatie, beloning), serotonine (stemming, slaap), GABA (rust, remming), glutamaat (stimulatie), noradrenaline (alertheid), adrenaline (stress) en acetylcholine (geheugen, spieren). Ze reguleren stemming, gedrag en lichaamsfuncties. liberi.nl +4
Neurotransmitters zijn stoffen die signalen doorgeven in de hersenen tussen zenuwcellen of spiercellen. Bekende neurotransmitters zijn adrenaline, dopamine, GABA en serotonine. Lees alles over de soorten neurotransmitters, hun betekenis en de werking.
Links naar auteurs openen overlaypaneel Meldrum Brian S. Glutamaat is de belangrijkste exciterende neurotransmitter in de hersenen.
Een tekort aan bepaalde neurotransmitters kan diverse lichamelijke en psychische gezondheidsproblemen veroorzaken. Bijvoorbeeld: Dopamine: Een tekort kan symptomen van depressie, vermoeidheid en Parkinson veroorzaken. Serotonine: Een tekort kan leiden tot angst, slapeloosheid en stemmingsstoornissen.
Serotonine en noradrenaline zijn neurotransmitters die belangrijk zijn bij het regelen van gevoelens zoals angst en somberheid. Bij mensen met angststoornissen werken deze neurotransmitters niet goed. Medicijnen moeten de balans weer terugbrengen.
Neurotransmitters en depressie
Bij het ontstaan van een depressie zijn vooral serotonine, noradrenaline en dopamine van belang. In bepaalde delen van de hersenen zou er bij depressie een tekort optreden van deze neurotransmitters.
Vitaminen B bij angst en paniek
De B vitaminen dienen immer op peil te worden gehouden om met name angst- en paniekklachten te helpen voorkomen. We kunnen de verschillende B vitaminen onderverdelen in onder andere vitamine B12 Dit is een belangrijke bouwsteen voor ons lichaam, maar ook voor ons brein.
Ja, je kunt neurotransmitters herstellen als deze uit balans zijn. Dat krijg je in de meeste gevallen voor elkaar door je voeding en leefstijl aan te passen. Bepaalde voedingsmiddelen helpen om een specifieke neurotransmitters weer op het juiste niveau te krijgen.
Symptomen van een dopamine tekort
Gebrek aan motivatie of doorzettingsvermogen. Mentale vermoeidheid of brain fog. Geen zin in sociale contacten. Verminderde concentratie of focus.
Bij angst zijn er vaak verstoringen in de balans van neurotransmitters zoals een tekort aan de kalmerende stof GABA en het stemmingregulerende serotonine, terwijl stresshormonen als adrenaline en cortisol juist teveel aanwezig kunnen zijn, waardoor je lichaam in een vecht-of-vlucht-modus schiet. Ook een disbalans in dopamine speelt een rol, waarbij het beloningssysteem minder goed werkt.
Ook de juiste vitamines en mineralen zijn essentieel voor het omzetten van aminozuren uit eiwitten naar neurotransmitters. Daarnaast is voldoende zonlicht, beweging, ontspanning, slaap en gezonde voeding belangrijk. Supplementen kunnen ondersteuning bieden als dagelijkse aanvulling op je gezonde leefstijl.
Op het moment van stress komt adrenaline en noradrenaline vrij om het lichaam alerter te maken, zodat je beter kan presteren. Cortisol zorgt ervoor dat het verlies van energie weer wordt gecompenseerd.
Vitaminen en mineralen zoals magnesium, zink, vitamine B6 en C zijn belangrijk voor de aanmaak van neurotransmitters. Om voldoende van deze voedingsstoffen binnen te krijgen, is het vooral belangrijk om gezond en gevarieerd te eten.
Er zit namelijk te weinig vitamine D in ons voedingspatroon. Is nodig voor de aanmaak van dopamine en serotonine, je energiestofwisseling en de overdracht van zenuwprikkels. Je vind het in cacao, noten, pitten, zaden, tofu, bananen, bonen, avocado en groene groenten zoals boerenkool en spinazie.
Er bestaan echter geen testen om de neurotransmitters te laten testen in het kader van een psychische aandoening. Daarvoor weten we er nog veel te weinig van af, helaas.
Mogelijke symptomen van een GABA-tekort zijn: Prikkelbaarheid en angst, mogelijke angststoornissen. Slecht slapen en slapeloosheid.
Denk aan sporten, seks hebben, het winnen van een spel of het eten van lekker voedsel. Dit beloningsmechanisme motiveert ons om dit dopamine-opwekkende gedrag te herhalen. Dingen die ons onmiddellijk bevrediging geven, hebben voor onze hersenen grotere waarde dan zaken waar we op lange termijn wat aan hebben.
Een serotoninetekort uit zich in diverse mentale klachten (neerslachtigheid, angst, lusteloosheid, prikkelbaarheid, concentratieproblemen) en lichamellijke symptomen (slaapproblemen, vermoeidheid, hoofdpijn, veranderde eetlust, koolhydraat- en suikerdrang, spijsverteringsproblemen, laag libido), die vaak samengaan met een verlies aan plezier en onzekerheid. Deze symptomen kunnen wijzen op een disbalans in de serotoninehuishouding, maar vereisen medische consultatie om andere oorzaken uit te sluiten.
Dopamine-afhankelijke hersengebieden die niet goed functioneren kunnen verschillende psychiatrische ziektes tot gevolg hebben. Depressie, angststoornissen, schizofrenie en ADHD zijn hier voorbeelden van.
kreeg je te horen dat je psychische klachten hebt omdat je een stofje tekort komt in de hersenen. Een tekort aan serotonine (bij depressie) of teveel aan dopamine (bij psychose) zou de klachten verklaren. En dat je pillen nodig hebt om dat bepaald stofje aan te vullen, dan wel te blokkeren. Soms levenslang.
Dus, welke voeding houdt je hersenen fit? Het Mediterraan dieet wordt door hersenonderzoekers nu vaak aangeraden om de hersenen fit te houden: veel verse groenten en fruit, olijfolie, noten, peulvruchten, zaden, vette vis, kip en volkoren producten.
Kersen bevatten antioxidanten zoals quercetine, die je kalmer kunnen maken. Het eten van meer fruit en groenten in het algemeen is ook in verband gebracht met minder angst en depressie en meer geluksgevoel.
Er zijn verschillende vitamines en mineralen die helpen bij vermoeidheid. Dit zijn vitamine B2, B3, B5, B6, B11, B12, C en de mineralen ijzer en magnesium. Deze B vitamines dragen bij aan de verbranding van vet, koolhydraten en eiwitten uit de voeding.
Psychische aandoeningen die gediagnosticeerd worden bij B12-patiënten zijn onder andere: dementie, depressie, delirium, bipolaire stoornis, paniekstoornis, psychose en fobieën.