Ouderdomsjeuk (pruritus senilis) is hardnekkige jeuk bij mensen vanaf ongeveer 65 jaar, vaak zonder duidelijk aanwijsbare medische oorzaak. Het ontstaat door een droge, dunner wordende huid (ouderdomsxerose) en wordt verergerd door minder talgproductie en een verminderde huidbarrière. Het komt vaak voor op armen, benen en rug. Perfect Age +5
De meest voorkomende oorzaak van jeuk bij ouderen is een droge huid (xerosis cutis). In de eerste lijn is vaak sprake van jeuk door een huidaandoening en is een internistische oorzaak zeldzamer.
Jeuk kan een symptoom zijn van verschillende soorten kanker, waaronder huidkanker, lymfomen (zoals de ziekte van Hodgkin en huidlymfoom) en kankers die de lever of galwegen aantasten (zoals galwegkanker), maar ook bij anuskanker, bloedkankers (zoals myeloproliferatieve neoplasmata - MPN's) en schaamlipkanker. Jeuk bij kanker kan variëren van mild tot zeer hevig en wordt vaak veroorzaakt door tumorcellen die de huid direct aantasten, ontstekingsreacties, of door een ophoping van galkleurstof in het bloed bij leveraandoeningen.
Veel ziekten beginnen met jeuk, waaronder huidaandoeningen zoals eczeem, psoriasis en netelroos (urticaria). Jeuk kan ook wijzen op parasitaire infecties (zoals schurft), allergieën, insectenbeten, droge huid, en soms zelfs op interne ziekten (nier-, leverproblemen) of als bijwerking van medicijnen. Omdat de oorzaken variëren van mild tot ernstig, is het raadzaam een arts te raadplegen bij aanhoudende of ernstige jeuk.
Een tekort aan vitamine B12 kan leiden tot een verzwakt immuunsysteem, waardoor de huid gevoeliger wordt voor jeuk en ontstekingen.
Uit recent onderzoek blijkt dat bepaalde vitaminen, waaronder vitamine D, vitamine E, vitamine B12 en niacinamide (B3) , een rol kunnen spelen bij het verlichten van jeuk door hun ontstekingsremmende, immuunregulerende en huidbarrièreversterkende eigenschappen.
Plotselinge jeuk kan door veel dingen komen, zoals een droge huid, allergische reacties (netelroos, contactallergie), insectenbeten, stress en huidziekten (eczeem, psoriasis), maar ook door onderliggende problemen zoals lever- of nierziekten, bepaalde infecties of zelfs medicijnen; de meest voorkomende oorzaak is vaak simpelweg een droge huid.
Bij leverproblemen ontstaat vaak hevige jeuk over het hele lichaam, vooral op handpalmen en voetzolen, vaak zonder zichtbare uitslag, en is 's nachts erger. Deze jeuk wordt veroorzaakt door een ophoping van galzouten (cholestase) die de lever niet goed kan uitscheiden. Het kan ook samenhangen met leverkanker, cirrose of zwangerschapscholestase, waarbij de galwegen geblokkeerd zijn, en kan gepaard gaan met geelzucht en donkere urine.
”HUIDPASTA”: een ezelsbruggetje voor onderstaande mogelijke oorzaken van jeuk.
Jeuk kan voor komen bij sommige huidafwijkingen. Bijvoorbeeld bij een droge huid, eczeem of psoriasis. Dan zien we afwijkingen aan uw huid. Maar jeuk kan ook ontstaan zonder we iets aan uw huid kunnen zien.
Jeuk is een veel voorkomende klacht bij kankerpatiënten. Het is echter nog niet goed onderzocht of jeuk zelf een voorbode kan zijn van een onderliggende, nog niet ontdekte inwendige kanker.
Mogelijke symptomen zijn:
Jeuk ter hoogte van de huid komt vaak voor bij de ziekte van Hodgkin. Deze jeuk kan zelfs zo hevig zijn dat er krabletsels op de huid zijn door het krabben. Hoesten, kortademigheid of last op de borst kunnen vroegtijdige tekens zijn van de ziekte van Hodgkin in de borstholte.
Handige tips tegen ouderdomsjeuk
Lokale behandelingen omvatten jeukstillende middelen zoals 1% menthol in een waterige crème . Lokale corticosteroïden kunnen effectief zijn bij de behandeling van jeuk, vooral wanneer deze verband houdt met een onderliggende ontstekings- of immuunstoornis.
Kortdurend gebruik van vrij verkrijgbare corticosteroïdecrème kan tijdelijke verlichting bieden bij jeukende, ontstoken huid. Je kunt ook calamine lotion of crèmes met menthol (Sarna, enz.), kamfer, capsaïcine of een plaatselijk anestheticum, zoals pramoxine (alleen voor volwassenen), proberen.
In het kort
Polidocanol verzorgt en verzacht de huid bij een jeukend gevoel. Polidocanol is een licht pijnstillend ingrediënt welke de huid tijdelijk op milde wijze kan verdoven. Polidocanol kan worden ingezet bij een jeukende huid met neiging tot atopie. Levomenthol werkt direct verkoelend en jeukstillend op de huid.
Jeuk bij diabetes kan overal op het lichaam voorkomen, maar vaak op specifieke plekken zoals benen, voeten, huidplooien (liezen, onder borsten), geslachtsdelen, mond en handen. Dit wordt veroorzaakt door droge huid, een verstoorde bloedsomloop, een verzwakt immuunsysteem (wat leidt tot schimmel- en bacteriële infecties zoals Candida) of irritatie van hulpmiddelen zoals insulinepompen en sensoren.
Leververvetting geeft vaak weinig tot geen symptomen, maar als ze optreden, zijn ze meestal vaag, zoals vermoeidheid, vage buikpijn rechtsboven, misselijkheid, een opgeblazen gevoel en soms jeuk; pas bij ontsteking (MASH) of ernstigere stadia zoals cirrose komen er duidelijkere klachten zoals geelzucht, donkere urine, en gewichtsverlies. Vaak wordt het bij toeval ontdekt tijdens bloedonderzoek.
Plotselinge jeuk kan door veel dingen komen, zoals een droge huid, allergische reacties (netelroos, contactallergie), insectenbeten, stress en huidziekten (eczeem, psoriasis), maar ook door onderliggende problemen zoals lever- of nierziekten, bepaalde infecties of zelfs medicijnen; de meest voorkomende oorzaak is vaak simpelweg een droge huid.
Jeuk over het hele lichaam kan een symptoom zijn van een onderliggende ziekte, zoals leveraandoeningen, nieraandoeningen, bloedarmoede, diabetes, schildklierproblemen en bepaalde vormen van kanker . Zenuwaandoeningen. Voorbeelden zijn multiple sclerose, beknelde zenuwen en gordelroos (herpes zoster). Psychiatrische aandoeningen.
Raadpleeg een huisarts bij jeukende huid:
Het verbetert niet met zelfzorg of komt steeds terug . Het wordt veroorzaakt door een nieuwe uitslag, bult of zwelling waar u zich zorgen over maakt. Het zit over uw hele lichaam. Het is ernstig.
Mogelijke oorzaken van nachtelijke jeuk
Constitutioneel eczeem of psoriasis. Allergische reacties (bijvoorbeeld op huisstofmijt of wasmiddelen) Lever- of nierfunctiestoornissen. Stress en spanningsklachten.
Wat lokt door geneesmiddelen veroorzaakte pruritus uit?