De buikaorta of abdominale aorta is het deel van de aorta dat zich in de buikholte bevindt. Het is het grootste bloedvat in het lichaam en het voert bloed van het hart naar de rest van het lichaam. Een aneurysma is een uitstulping of verwijding van een verzwakte plek in een bloedvat.
Een aneurysma van de aorta abdominalis (AAA) geeft in principe geen klachten. Meestal wordt een aneurysma dan ook bij toeval ontdekt wanneer om andere redenen een onderzoek plaatsvindt. Zo kan bij lichamelijk onderzoek van de buik boven de navel een kloppende zwelling gevoeld worden.
Op de plek van de verwijding is de wand van het bloedvat zwak. Hoe groter de verwijding, hoe groter de kans dat het bloedvat scheurt. Bij een even grote verwijding is de kans op scheuren bij mannen kleiner dan bij vrouwen. Door een scheur kan een levensgevaarlijke bloeding ontstaan in de buik.
Een aneurysma veroorzaakt doorgaans geen klachten. Bij een aorta-aneurysma in de buikholte kun je soms een kloppende massa in de buik voelen. Bij een aorta-aneurysma in de borstholte heb je soms ongemakken en pijn op de borst, of heesheid.
Van alle patiënten met een gescheurd aneurysma overlijdt ongeveer 70%. Van de patiënten met een gescheurd aneurysma die in het ziekenhuis komen en die worden geopereerd, overlijdt ongeveer 30%. Van de 3000 patiënten, die worden geopereerd, wordt ongeveer 2/3 preventief geopereerd en 1/3 acuut.
Een operatie aan de aorta is niet zonder risico's. De operatie kan gepaard gaan met bloedverlies, waardoor het hart en de nieren het tijdens de operatie zwaar te verduren krijgen. Daarom moeten we eerst afwegen of het risico op een ruptuur opweegt tegen het operatierisico.
Abdominaal aorta-aneurysma treft ongeveer 4-7% van de mannen en 1-2% van de vrouwen ouder dan 65 jaar. Vastgestelde risicofactoren voor AAA zijn onder andere toenemende leeftijd, mannelijk geslacht, roken en familiegeschiedenis (tabel 1).
Zoutgebruik en bloeddruk
Bij een aandoening aan de aorta, zoals een aortadissectie of een aneurysma, moet u dat absoluut vermijden. Beperk daarom uw zoutgebruik. Het gebruik van verse kruiden kan geen kwaad. Probeer ook het gebruik van producten die veel zout bevatten te beperken.
De meeste aneurysma's veroorzaken weinig of geen symptomen. Het bestaan wordt vaak bij toeval ontdekt. Bij het inwendig openbarsten van de aorta voelt u meestal acute pijn in de rug tussen de schouderbladen.
De buik van het slachtoffer kan blauwe vlekken vertonen en kan hard en gespannen aanvoelen. Het slachtoffer heeft mogelijk veel pijn ter hoogte van de buik en kan de benen hebben opgetrokken. Het slachtoffer kan bewustzijnsstoornissen hebben. Soms is bewusteloosheid het enige symptoom.
Een verwijde aorta geeft doorgaans geen klachten en wordt vaak bij toeval ontdekt, bijvoorbeeld tijdens het maken van een echo van het hart. Een aortadissectie geeft wel klachten: een hevige pijn tussen de schouderbladen en / of pijn op de borst.
Een opstijgend aorta-aneurysma groter dan 5,5 centimeter vereist een operatie voor alle patiënten. In aanwezigheid van een bicuspide aortaklep is het criterium voor een operatie vijf centimeter. In aanwezigheid van genetische afwijkingen, zoals Marfan, zou een aneurysma van 4,5 centimeter een operatie aangeven.
Soms gaat u na de operatie naar de intensive care. Meestal voor 1 nacht, waarna u vervolgens verder zal herstellen op de afdeling vaatchirurgie. De opname duurt 3 tot 5 dagen. Plaatsing van een stent in uw aneurysma is een veel minder zware operatie voor uw hart.
De aorta of de grote buikslagader is de grootste slagader van het menselijke lichaam. De aorta komt uit de linkerkamer van het hart. Vlak boven het hart maakt deze een bocht naar links. Uit de aortaboog ontspringen kleinere slagaders die de hersenen en armen voorzien van bloed.
Naarmate u ouder wordt, neemt de kans op een aorta-aneurysma toe. Vanaf de leeftijd van 65 jaar is het risico op een aneurysma bij mannen groter dan bij vrouwen. Erfelijke bindweefselziekten (bv. syndroom van Marfan, Ehlers-Danlos syndroom) kunnen de aortawand aantasten.
U kunt al een hele tijd een aneurysma van de grote buikslagader heb- ben, zonder dat u daar iets van gemerkt hebt. Meestal wordt dit aneu- rysma toevallig ontdekt. Sommige patiënten voelen bij een aneurysma een kloppende massa in hun buik. Het is alsof zij hun hart in hun buik voelen kloppen.
Meestal geeft een aneurysma geen klachten, maar soms geeft het buik- of rugklachten. In enkele gevallen voelt u het aneurysma als een “pulserende massa” in de buik.
Een aneurysma van de buikaorta kan plotseling voor vrij ernstige klachten zorgen. Bijvoorbeeld bij een dreigende bloeding, een scheur in de vaatwand met wat lekkage of een acute bloeding. U krijgt dat opeens pijn in de buik, in de flank of in de rug, en raakt mogelijk kort weg.
Als de verwijding erg groot wordt, kan uw buikslagader scheuren. De verwijding wordt minder snel groter als u niet rookt en medicijnen (statines) gebruikt. Als de verwijding snel groter wordt of al groot is, kunt u samen met uw arts kiezen voor een operatie. Bel 112 als u opeens heftige buikpijn of rugpijn krijgt.
Drie van de vier patiënten met een gescheurd aneurysma komt te overlijden. De kans op overleving is afhankelijk van de snelheid waarmee de patiënt op de operatietafel ligt. Patiënten, waarbij een aneurysma wordt ontdekt, worden ofwel geopereerd ofwel er wordt gecontroleerd hoe het aneurysma zich ontwikkelt.
Klachten bij een aneurysma in de buikholte
De meeste mensen hebben helemaal geen klachten. Het kan echter zijn dat u last krijgt van een drukkend of kloppend gevoel in de buik. Vaak wordt een aneurysma per toeval ontdekt tijdens een echografie of een CT-scan van de buik.
Een aneurysma ontstaat als gevolg van slagaderverkalking (atherosclerose). Bekende risicofactoren voor slagaderverkalking zijn roken, hypertensie (hoge bloeddruk), diabetes mellitus (suikerziekte) en een te hoog cholesterolgehalte van het bloed.
Een aneurysma klinkt misschien als een onmiddellijke, levensbedreigende noodsituatie, maar wist u dat u met de hulp van uw zorgteam kunt blijven leven met een aorta-aneurysma ? "De aorta is uw grootste slagader en vervoert bloed van uw hart naar uw hersenen en de rest van uw lichaam", legt Ashraf A. uit.
Een thoracaal aneurysma komt maar bij 1 op de 10.000 mensen voor. Een buikaneurysma is minder zeldzaam: ongeveer 1 procent van de Belgische mannen krijgt er ooit mee te maken. Vrouwen worden veel minder vaak getroffen. De meeste patiënten zijn 50 jaar of ouder.
Sommige artsen raden reparatie van AAA's groter dan 5 cm (ongeveer 2 inch) aan bij geselecteerde vrouwen, omdat het risico op ruptuur van grotere aneurysma's (≥5,0 cm) groter is bij vrouwen dan bij mannen . Reparatie kan ook worden aanbevolen voor mensen met AAA's die groter zijn dan twee keer de grootte van een normaal deel van de aorta.