Kortste dag De langste nacht van deze winter (en van heel 2023) valt dit jaar in de nacht van 20 op 21 december. Dan bedraagt de tijd tussen zonsondergang en zonsopkomst 16 uur, 12 minuten en 32 seconden.
Want dan beleven we de winterzonnewende, de langste nacht van het jaar. Het zal maar liefst 16 uur, 16 minuten en 50 seconden lang donker zijn. Elke week houden we de vinger aan de pols van onze aarde.
Vandaag, zaterdag 21 december , is het winterzonnewende. De winterzonnewende is de kortste dag en de langste nacht van het jaar op het noordelijk halfrond. Deze vindt jaarlijks plaats tussen 20 en 23 december.
Ja, op een plaats op de evenaar duurt een nacht altijd 12 uur (en de dag dus ook). Waarom verschilt de lengte van de nachten op andere plaatsen op de aarde? Dat komt omdat de aarde niet 'recht' staat. Met zo'n 23,5 graden 'leunt' het noordelijk halfrond in de winter achterover.
In de donkere dagen voor kerst valt de langste nacht, dit jaar de nacht van 21 op 22 december.
Voor 2026 is het duidelijk: de astronomische zomer begint op zondag 21 juni 2026 om 10.24 uur. Dat is dus de langste dag van het jaar. En de kortste nacht? Dat is de nacht van 20/21 juni 2026.
De winterzonnewende vindt plaats tijdens de winter op het betreffende halfrond. Op het noordelijk halfrond is dit de winterzonnewende in december ( 21 of 22 december) en op het zuidelijk halfrond de winterzonnewende in juni (20 of 21 juni) . Hoewel de winterzonnewende zelf maar een moment duurt, verwijst de term ook naar de dag waarop deze plaatsvindt.
Noord-Noorwegen en Svalbard
Op de Noordkaap blijft het 24 uur licht tussen 12 mei en 1 augustus. In Tromsø is dat het geval tussen 18 mei en 25 juli. Gaan we iets zakken naar Harstad dan is het tussen 22 mei en 21 juli. In Bodø, dat net boven de poolcirkel ligt, is de middernachtzon te zien tussen 31 mei en 12 juli.
Op Spitsbergen in Noorwegen , het meest noordelijke bewoonde gebied van Europa, is er van ongeveer 19 april tot 23 augustus geen zonsondergang. De extreme gevallen doen zich voor op de polen, waar de zon de helft van het jaar continu zichtbaar is. Op de Noordpool is er ongeveer zes maanden lang middernachtzon, van ongeveer 18 maart tot 24 september.
De zon komt nooit "uit het zuiden" op, maar kan in de winter (voor het noordelijk halfrond) wel uit het zuidoosten opkomen, omdat de zon lager aan de horizon staat (door de positie van de zon ten opzichte van de aarde).
Iedereen is druk bezig met het huis gezellig maken voor de feestdagen, want kerst komt er weer bijna aan. Vlak voor deze donkere en gezellige winterdagen valt de kortste dag. De kortste dag van het jaar valt altijd op 21, 22 of 23 december.
Equinox: Op 21 maart en 23 september vallen de directe zonnestralen op de evenaar . Op deze positie is geen van beide polen naar de zon gericht; de hele aarde ervaart dus gelijke dagen en gelijke nachten. Dit noemen we een equinox.
De zomerzonnewende valt in Nederland namelijk meestal op 21 Juni. Alleen tijdens een schrikkeljaar niet, dan valt de langste dag van het jaar op 20 Juni. in 2024 viel de langste dag van het jaar op 20 Juni.
De winterzonnewende is op 21 december 2026 op het noordelijk halfrond en op 21 juni 2026 op het zuidelijk halfrond. Het is de kortste dag en langste nacht van het jaar en het begin van de astronomische winter.
Achtduizend jaar geleden , in de periode dat de Kinderen van het Woud en de Eerste Mensen in vrede samenleefden, brak de Lange Nacht aan. De Lange Nacht wordt beschouwd als de langste winter ooit en bracht totale duisternis over een hele generatie.
Hoewel de burgerlijke dageraad het tijdstip markeert waarop de burgerlijke schemering voor zonsopgang voor het eerst verschijnt, en de burgerlijke schemering het tijdstip markeert waarop de burgerlijke schemering na zonsondergang voor het eerst verdwijnt, duiden wetten met betrekking tot de burgerlijke schemering doorgaans een vaste periode aan na zonsondergang of voor zonsopgang (meestal 20-30 minuten) in plaats van een specifiek aantal minuten.
14 dagen geen zon in 1959
De allerlangste reeks ooit stamt uit februari 1959. Toen was er van 6 februari tot en met 19 februari 14 dagen geen zon! En van 25 december 1989 tot en met 5 januari 1990 bleef het in De Bilt wel 12 dagen grijs".
De stad Hammerfest in Noorwegen heeft de kortste nacht ter wereld, die slechts 40 minuten duurt. De zon gaat om 00:00 uur onder en komt om 00:40 uur weer op. #feiten #weetjesvandedag #WistJeDat #Noorwegen #reizennaarNoorwegen #gk #gkfeiten #Noorwegen #reisnaarNoorwegen #HindiMysteriousduniya
Spitsbergen . Halverwege tussen het Noorse vasteland en de Noordpool liggen de Spitsbergen, de eilanden waar de ijsberen leven. Hier kun je echt spreken van een eindeloze dag – de zon beweegt zich de hele zomer in vrijwel gelijke cirkels door de lucht.
Yuma – Verenigde Staten – Zonnigste plaats ter wereld
Om precies te zijn schijnt de zon hier ongeveer 90% van het jaar. Daarmee is Yuma de zonnigste plek ter wereld. Yuma kent een warm woestijnklimaat en is tevens een van de warmste en droogste plaatsen van de Verenigde Staten.
Het stond bekend als "De Donkere Dag". Een tijdgenoot schreef: "De omvang van [...] Op 19 mei 1780 werd de hemel boven New England en New York een hele dag lang donker. In de dagen ervoor hadden de zon en de maan een rode tint gehad, en tegen de middag van 19 mei was de hemel bijna zo donker als de nacht. Het stond bekend als "De Donkere Dag."
Misschien heb je iemand wel eens horen vertellen dat deze 'de avondster' heeft gezien. Dit is dan geen ster, maar de planeet Venus. Deze dwergplaneet is vlak voor zonsopkomst en na zonsondergang het beste te zien.
De nacht van 21 op 22 december 2025 is de langste nacht van het jaar: midwinter. Na deze nacht worden de dagen langzaam weer langer. In de tradities van oude natuurvolkeren staat deze overgang bekend als het moment waarop het licht opnieuw geboren wordt.
De poolnacht vindt plaats op het noordelijk halfrond vanaf ongeveer 72°34' breedtegraad en noordwaarts, en is het moment waarop de zon niet verder dan 6 graden onder de horizon komt. Op Spitsbergen duurt de poolnacht van ongeveer 14 november tot 29 januari en wordt daar een "burgerlijke poolnacht" genoemd.
De winterzonnewende is de dag in december (noordelijk halfrond) en juni (zuidelijk halfrond) met de langste nacht van het jaar.