Antagonistisch gedrag is een vorm van interpersoonlijk gedrag gekenmerkt door vijandigheid, competitie, manipulatie en een gebrek aan empathie, waarbij de persoon bewust de belangen van anderen dwarsboomt. Het komt vaak voor als een patroon van conflict, waarbij men anderen als tegenstanders ziet om eigen doelen of dominantie te bereiken. Fabio Vinago +3
Het wordt gekenmerkt door een permanent patroon van het negeren en overtreden van sociale normen en de rechten van andere mensen. Pathologisch gedrag uit zich vaak ook in impulsiviteit, onverantwoordelijkheid, weinig empathie, neiging tot liegen of onstabiele relaties.
Binnen de AMPD (Antarctic Myalgische Persoonlijkheidsstoornis) is antagonisme een verzameling eigenschappen en gedragingen die "het individu in conflict brengen met andere mensen, waaronder een overdreven gevoel van eigenwaarde en de daarmee gepaard gaande verwachting van een speciale behandeling, evenals een gevoelloze antipathie jegens anderen, die zowel een gebrek aan bewustzijn van de behoeften van anderen omvat..."
Er zijn verschillende manieren om narcisme in te delen, maar vaak worden grandioos/openlijk, kwetsbaar/verborgen, maligne (kwaadaardig) en filantropisch (altruïstisch) als de vier meest onderscheidende types genoemd, waarbij openlijke narcisten arrogant zijn en verborgen narcisten zich als slachtoffer voordoen, terwijl maligne narcisten wreed zijn en filantropische narcisten hun goedheid gebruiken om bewondering te krijgen.
Antagonistische narcisten worden gekenmerkt door hun manipulatief en agressief gedrag. Ze gebruiken anderen om te krijgen wat ze willen en ze buiten anderen uit zonder berouw te tonen. Ze zijn erg competitief en staan graag in het middelpunt van de belangstelling.
Narcisten gebruiken vaak zinnen om te manipuleren, de schuld af te schuiven en controle te houden, zoals: "Je bent te gevoelig," "Jij maakt alles ingewikkeld," "Ik deed dat alleen omdat jij me zo boos maakte," "Je bent gewoon jaloers," "Je begrijpt het niet," "Jij bent gek/te serieus," "Ik heb dat nooit gezegd/gedaan," en "Iedereen vindt dat, niet alleen ik," die allemaal gericht zijn op het ondermijnen van jouw zelfvertrouwen en het ontkennen van hun eigen verantwoordelijkheid.
Verborgen narcisten fantaseren vaak over succes en erkenning , en dit zal duidelijk blijken uit hun gedrag. Ze proberen misschien je aandacht te vestigen op hun prestaties of scheppen subtiel op in de hoop je bewondering te winnen. Desondanks hoeft een verborgen narcist in werkelijkheid niet veel zelfvertrouwen te hebben.
Narcisme kenmerken
Seks met een narcist is vaak een machtsspel dat draait om controle, bewondering en eigen bevrediging, niet om echte intimiteit; het kan in het begin extreem gepassioneerd lijken ("love bombing") maar wordt eenzijdig en manipulatief, waarbij de partner zich genegeerd, gebruikt of gekwetst voelt, omdat empathie ontbreekt en de narcist lof verwacht voor zijn "prestaties". De seksuele interactie is een middel tot bevoorrading, en kan variëren van agressief tot het volledig onthouden van seks, afhankelijk van de behoefte aan controle.
Je maakt je excuses en probeert een oplossing te bedenken. De narcist explodeert: Hij of zij begint te schreeuwen dat je altijd egoïstisch bent, niets geeft om de relatie en hem of haar opzettelijk negeert. De boosheid lijkt veel te groot voor wat er daadwerkelijk gebeurd is.
Antagonistische personen zijn vaak egocentrisch, hebben een gevoel van recht, zijn ruzieachtig en gewoonweg moeilijk in de omgang . Deze personen kunnen onbeleefd en opdringerig zijn, hebben weinig oog voor de gevolgen van hun gedrag voor anderen en bekijken de wereld vanuit een competitief in plaats van een gemeenschappelijk perspectief.
Een antagonist is alles wat de protagonist ervan weerhoudt om zijn doelen en dromen te behalen. Ondanks dat dit vaak negatief beladen klinkt, hoeft een antagonist niet altijd slecht te zijn. In sommige gevallen is het zelfs niet eens een menselijk personage in de film.
Het aanleren van gepaste lichaamstaal, het beheersen van woede en goed kunnen luisteren, helpt mensen vaak om onbedoeld minder gemeen te zijn. Anderen merken misschien dat het gezin en/of de cultuur waarin ze zijn opgegroeid niet meer overeenkomen met hun huidige leefomgeving of de mensen met wie ze omgaan.
Narcisten kunnen er niet tegen als je omringt wordt door positieve mensen. Wanneer je wordt omringt door positieve mensen zoals vrienden of familieleden, dan voelen narcisten zich bedreigd. Ze vinden het moeilijk als je wordt omgeven door anderen buiten hen: ze willen absolute exclusiviteit van hun partner.
In haar onderzoek benadrukt ze dat antagonistisch gedrag vaak voortkomt uit onderliggende problemen zoals onzekerheid, onverwerkt trauma of diepgewortelde patronen uit de familiedynamiek . Deze relaties zijn niet altijd openlijk misbruikend, maar ze kunnen wel degelijk een negatieve invloed hebben op je mentale gezondheid, zelfvertrouwen en innerlijke rust.
Narcisme bij vrouwen
Ze doen zich een stuk minder dominant voor dan de mannelijke narcist. Ze zijn juist heel lief, zorgzaam en vriendelijk. Ze gooien eerder hun fysieke charmes en hun seksualiteit in de strijd om doelen te bereiken. Waar een mannelijk narcist overmoedig kan zijn, hebben vrouwen daar minder last van.
De narcist zet jou op een voetstuk en geeft je het gevoel dat je speciaal, uniek en onweerstaanbaar bent. Ze overladen je met aandacht, complimenten en liefde (soms wordt dit ook wel “love bombing” genoemd). Je voelt je gezien en gewaardeerd op een manier die bijna te mooi is om waar te zijn – en dat is het vaak ook.
Mensen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis houden weinig rekening met anderen. Ze kunnen zich niet zo goed in een ander inleven en gebruiken andere mensen vooral voor hun eigen doelen. Ze hebben een grote behoefte aan bewondering en reageren doorgaans met woede op elke vorm van kritiek of afwijzing.
Narcisten gaan vreemd vanwege hun onbevredigbare behoefte aan narcistische brandstof (aandacht, bewondering). Elke 'shot' werkt maar even, hun ego moet dus steeds opnieuw gestreeld worden. In een affaire gebeurt dat keer op keer bij dezelfde persoon, maar een narcist kan ook steeds andere vrouwen versieren.
Een narcist gebruikt zinnen om te manipuleren, de schuld af te schuiven en controle te houden, zoals: "Je bent te gevoelig," "Dat heb ik nooit gezegd," "Jij maakt er altijd een drama van," "Ik doe het alleen omdat jij me zo maakt," en "Iedereen zegt dat, niet alleen ik," om jou aan jezelf te laten twijfelen en te isoleren. Ze gebruiken ook liefdesverklaringen als "Je bent het beste wat me ooit is overkomen" om je te lokken, maar draaien het later om naar "Als je van me hield, zou je..." voor emotionele chantage.
De zwakke plekken van een narcist draaien om hun fragiele ego en gebrek aan zelfreflectie, waaronder diepe angst voor schaamte en kritiek, een onvermogen tot echte empathie, een afhankelijkheid van constante bewondering (narcistische bevoorrading), moeite met grenzen, wantrouwen, en een neiging tot manipulatie zoals gaslighting, waarbij ze de realiteit verdraaien om controle te houden en hun eigen superioriteitsgevoel te bevestigen.
De verschillende soorten narcisten: even snel op een rijtje
Een narcist is afhankelijk van de aandacht die hij of zij van anderen krijgt. Door ze te negeren kun je ze dus raken omdat ze dan geen voeding krijgen. Een narcist wordt nog liever uitgescholden dan dat je hem of haar negeert. Als jij uiting geeft van je haat dan voed je ze.
Een ander veelvoorkomend kenmerk van verborgen narcisten is hun stille, egocentrische aard . Hoewel de meeste introverten goede luisteraars zijn en een gelijkwaardige bijdrage aan een gesprek kunnen leveren, zul je merken dat mensen met een hoge mate van verborgen narcisme vaak minachtend en slechte luisteraars zijn.
Iemand met narcisme heeft een overdreven gevoel van eigenwaarde en zelfbelang. Ze ervaren een opgeblazen gevoel van eigen belangrijkheid. Narcistische mensen zijn sterk gefocust op zichzelf en hun eigen behoeften. Ze tonen vaak weinig empathie (inlevingsvermogen) voor anderen en ze beschouwen zichzelf boven de rest.