Als iemand in Nederland tot TBS (Terbeschikkingstelling) is veroordeeld, betekent dit dat de rechter heeft bepaald dat de dader een (ernstige) psychische stoornis heeft en het misdrijf (gedeeltelijk) niet of verminderd toerekenbaar is. Het hoofddoel van TBS is het behandelen van de stoornis om de samenleving te beveiligen en herhaling van het misdrijf te voorkomen. Dji.nl +1
Tbs'ers zitten gemiddeld 8 jaar in een tbs kliniek voordat de maatregel voorwaardelijk wordt beëindigd. Het duurt daarna meestal nog een jaar of 4 voordat de tbs definitief eindigt. Sommige tbs'ers blijven gevaarlijk en komen nooit meer vrij.
Behandeling in een tbs-kliniek duurt gemiddeld zeven tot acht jaar, maar er is in principe geen van tevoren afgesproken einddatum bekend. Eens in de twee jaar is er sprake van een verlengingszitting over het al dan niet verlengen van de TBS. De patiënt is daarbij persoonlijk aanwezig, samen met een advocaat.
De PIJ-maatregel is een behandelmaatregel voor jongeren bij wie er sprake is van een ontwikkelingsstoornis of psychische aandoening. In de volksmond heet de maatregel 'jeugd-TBS'. In eerste instantie legt de rechtbank de maatregel op voor de duur van drie jaar, waarvan één jaar voorwaardelijk.
De Politierechter kan een straf opleggen van ten hoogste één jaar gevangenisstraf. Bovendien kan de politierechter geen TBS opleggen en kan ook alleen de Meervoudige Strafkamer u verplichten tot plaatsing in een inrichting voor stelselmatige daders.
Terbeschikkingstelling is dus niet per se "erger" dan gevangenisstraf, maar het is een andere vorm van vrijheidsbeneming die specifiek bedoeld is voor mensen met een psychische stoornis die een delict hebben gepleegd. De ervaring van tbs kan wel als zeer ingrijpend worden ervaren.
Uit onderzoek van het ministerie van Justitie en Veiligheid blijkt dat 20 tot 27 procent van de uitgestroomde tbs'ers binnen twee jaar opnieuw de fout in gaat.
Tbs met dwangverpleging mag maximaal 4 jaar duren, tenzij bij het misdrijf de lichamelijke integriteit van slachtoffers is aangetast. Daarvan is sprake bij geweldsmisdrijven, zedenzaken (waaronder ook ontucht) en brandstichting met gevaar voor personen. In die gevallen kan de maatregel onbeperkt worden verlengd.
De weigering kan bijvoorbeeld plaatsvinden vanwege de pathologie van de verdachte, maar ook voortkomen uit procespositie, bijvoorbeeld uit vrees voor een tbs-maatregel of uit vrees (alsnog) iets te gaan zeggen waarmee de bewijsbeslissing zou kunnen worden onderbouwd.
Je kent vast wel de uitdrukking: "De straf moet bij de misdaad passen." In het strafrechtssysteem zijn er verschillende vormen van straf die de wet kan overwegen, en de vier meest voorkomende zijn gevangenisstraf, rehabilitatie, alternatieve strafoplegging en vergelding .
Een tbs-behandeling in een tbs-kliniek kost per dag ongeveer € 465,-. Eerst gevangenisstraf, dan tbs-behandeling. Waarom is dat? Wanneer iemand gedeeltelijk ontoerekeningsvatbaar wordt verklaard, kan de rechter de verdachte een gevangenisstraf én tbs met dwangverpleging opleggen.
Terbeschikkingstelling (tbs) is een maatregel en geen straf. Het wordt vaak opgelegd door de rechter naast een gevangenisstraf . De rechter kan ook alleen tbs geven, bijvoorbeeld wanneer de dader volledig ontoerekeningsvatbaar is, maar dat gebeurt bijna nooit.
De tbs-maatregel van een 72-jarige man uit Breda is dinsdag na 42 jaar beëindigd. Volgens deskundigen kan de man weer zonder begeleiding zijn leven leiden, meldt Omroep Brabant.
De tbs kan worden gecombineerd met een tijdelijke gevangenisstraf, behalve wanneer sprake is van volledige ontoerekeningsvatbaarheid. Dan is er geen ruimte om naast de maatregel tbs een gevangenisstraf te vorderen.
Nee, Willem Holleeder komt niet meer vrij; de Hoge Raad heeft in januari 2024 zijn levenslange gevangenisstraf definitief bevestigd voor het uitlokken van liquidaties, wat betekent dat hij de rest van zijn leven in de cel zal blijven. Hoewel er in het verleden wel discussie was over mogelijke vrijlating op basis van verjaring in andere zaken, is de levenslange straf nu definitief.
Terbeschikkingstelling (tbs) met dwangverpleging is de zwaarste maatregel als onderdeel van een straf. De behandeling richt zich op een veilige terugkeer van daders in de samenleving. Een rechter bepaalt of een dader tbs krijgt bij een ernstig misdrijf, een psychische stoornis en een gevaar voor herhaling.
Nadelen van TBS met Voorwaarden
Verzoek tot beëindiging van de maatregel
Als de veroordeelde gedurende een bepaalde periode aan alle voorwaarden heeft voldaan, kan er een verzoek tot beëindiging van de TBS-maatregel worden ingediend bij de rechtbank. Dit kan meestal pas na een bepaalde tijdsperiode, zoals aangegeven in de oorspronkelijke uitspraak.
In de Van der Hoeven Kliniek in Utrecht, één van de elf tbs-klinieken die Nederland telt, werken behandelaren dagelijks met de zwaarste categorie zedenplegers.
Tbs met dwangverpleging eindigt altijd voorwaardelijk. Dat betekent dat de dader zich ook na de maatregel moet houden aan afspraken met de reclassering. Er is geen maximumtermijn meer voor de voorwaardelijke beëindiging van tbs.
Volgens cijfers van TBS Nederland maakt 19,2 procent van de tbs'ers zich binnen twee jaar opnieuw schuldig aan een strafbaar feit. In 4 procent van de gevallen gaat het om een zeer ernstige recidive. Dan wordt er een misdrijf gepleegd waar meer dan 8 jaar gevangenisstraf opstaat.
Momenteel verblijven er 220 passanten (cijfer ultimo april 2025) in de gevangenis die wachten op een plekje in een kliniek. Soms loopt de wachttijd per patiënt op tot een jaar. Het gemiddeld aantal tbs-patiënten is in 2024 (ten opzichte van 2023) gestegen met 51 (van 1614 naar 1665).
Nederland is het enige land dat het instituut TBS kent. In andere landen worden deze mensen gewoon in de gevangenis (zonder enige behandeling) of een psychiatrische inrichting opgesloten. Met een recidive-percentage van ca. 19% is TBS is succesvol te noemen.
De behandeling kan jarenlang duren en kost per jaar meer dan 200.000 euro per patiënt. Er komen patiënten uit heel Nederland. Inforsa maakte van 2017 tot 2020 zo'n 8 miljoen euro verlies.
Een reden waarom er geen levenslang is opgelegd is de angst dat P. dan op termijn zonder adequate behandeling kan vrijkomen, denkt tbs-advocaat Lieftink. Bij levenslang is er na 25 jaar een toetsingsmoment waar wordt bekeken of iemand kan re-integreren. "Maar dat betekent niet dat dat ook echt gebeurt.