De toename in diagnoses van autisme (ASS) bij kinderen komt vooral door bredere definities, betere herkenning, minder stigma en gespecialiseerde diagnostiek. Het is een aangeboren hersenontwikkelingsstoornis, vaak met een sterke genetische basis (tot 80% erfelijk). Het wordt veroorzaakt door een complexe combinatie van erfelijke aanleg en factoren rond de zwangerschap. Nederlands Jeugdinstituut +5
Autisme is in hoge mate erfelijk, zo blijkt uit meerdere wetenschappelijke onderzoeken. Een recent, grootschalig onderzoek in vijf verschillende landen laat zien dat autisme voor naar schatting 80% erfelijk is bepaald. Eerdere onderzoeken, onder meer onder tweelingen, lieten vergelijkbare percentages zien.
Een kind kan autisme erven van zowel de vader als de moeder, aangezien het een complexe genetische basis heeft; beide ouders kunnen genen dragen die de kans vergroten, ook als ze zelf geen autisme hebben, en soms ontstaat een 'nieuwe' mutatie ('de novo') bij het kind zelf, hoewel omgevingsfactoren tijdens de zwangerschap ook een rol spelen. De kans is groter als een ouder autisme heeft, en nog groter als beide ouders het hebben.
Met genetisch onderzoek kan ongeveer 15% van de erfelijke oorzaken van autisme gevonden worden. Autisme wordt vaak veroorzaakt door een combinatie van genvarianten en omgevingsfactoren. Bijvoorbeeld: als een ongeboren kind in de baarmoeder in aanraking komt met bepaalde pesticiden, wordt het risico op autisme groter.
Oorzaak autisme mogelijk in de hersenen
Onderzoek naar ASS wijst erop dat bepaalde hersengebieden anders functioneren of dat de communicatie tussen hersengebieden anders verloopt dan bij 'gezonde' hersenen. Over de precieze afwijkingen en welke hersengebieden daarbij betrokken zijn, bestaat nog onduidelijkheid.
Autisme wordt niet door één enkel gen doorgegeven; het is een complexe neurobiologische aandoening met honderden genetische varianten die door beide ouders kunnen worden doorgegeven. Onderzoek wijst uit dat wanneer beide ouders autisme hebben, er een verhoogde kans bestaat dat kinderen ook autisme kunnen ontwikkelen.
Autisme kun je niet voorkomen en het gaat niet weg. Je kunt het dus zien als een deel van wie je bent. Je kunt wel leren ermee om te gaan en de sterke kanten in te zetten. Ook helpt het als andere mensen jou begrijpen en rekening houden met wat jij nodig hebt.
Het is een fabel dat door de wijze van opvoeding autisme kan ontstaan. Met autisme word je geboren en het is niet te genezen. Autisme blijft dus een rol spelen in je verdere leven. Hoe groot die rol is en op welke manier precies, dat verschilt van persoon tot persoon.
Wetenschappers ontdekten echter een sterke genetische component van de vader die bijdroeg aan een autismediagnose bij broers en zussen. Het onderzoek concludeert niet dat de vader in elk geval drager is van een autismegen, maar het toonde wel aan dat autistische broers en zussen bijna twee keer zo vaak het genoom van hun vader delen als dat van hun moeder.
Kinderen - en volwassenen - met autisme hebben vaak een gebrek aan vitamine D.
Er is geen 'gemiddelde leeftijd' voor autisme zelf, maar de diagnoseleeftijd varieert sterk, van peuterleeftijd (vanaf 2 jaar) tot ver in volwassenheid, vooral bij subtiele kenmerken, met een toename van laat-diagnoses in de afgelopen decennia. De gemiddelde levensverwachting is wel lager dan bij neurotypische mensen, mede door comorbiditeiten zoals suïcide, wat de urgentie van vroege herkenning en goede ondersteuning benadrukt.
Bovendien overlijden mensen met autisme doorgaans 15 tot 20 jaar eerder aan gezondheidsproblemen dan de algemene bevolking. Uit longitudinale studies waarbij mensen met autisme meer dan 20 jaar werden gevolgd, bleek dat de gemiddelde levensverwachting tussen de 39 en 58 jaar ligt.
De zessecondenregel voor autisme is een communicatiestrategie waarbij een verbale aanwijzing of instructie één keer wordt gegeven, waarna ongeveer zes seconden wordt gewacht voordat er opnieuw een aanwijzing wordt gegeven of een reactie wordt verwacht . Deze pauze geeft mensen met autisme extra tijd om de informatie te verwerken, waardoor de druk afneemt en het begrip verbetert.
Kinderen met autisme kunnen niet goed tegen mensenmassa's. Een uitje dat niet te druk is met korte wachtrijen is dan heel belangrijk. Prikkelarm: kies zoveel mogelijk een prikkelarm uitje uit. Zo min mogelijk visuele en auditieve prikkels zijn belangrijk.
Maar oud worden is bij uitstek een onvoorspelbaar proces en daardoor lopen senioren met autisme vaak vast. Zij merken het bijvoorbeeld sneller op wanneer hun hoofd of lijf achteruitgaan. En maken zich vervolgens drukker dan mensen met een niet-autistisch brein over het onvoorspelbare verloop van die aftakeling.
De term 'klassiek autisme' werd gebruikt om de meest zware variant van autisme te omschrijven. Moeilijkheden om tot sociale interacties te komen, op zowel verbaal als non-verbaal vlak, staan bij deze vorm van autisme op de voorgrond.
Als een van uw ouders autisme heeft, is de kans dat u het krijgt 15 tot 20%. Autisme wordt veroorzaakt door een combinatie van omgevingsfactoren en genvarianten. Met genetisch onderzoek kan ongeveer 15% van de erfelijke oor- zaken van autisme gevonden worden.
Wat als… je de wereld anders ziet? Mensen met autisme (of Autisme Spectrum Stoornissen) lijken visuele informatie op een andere manier te verwerken dan mensen zoals u en ik. Ze zijn meer gericht op details en nemen de wereld op een meer gefragmenteerde manier waar.
Hoewel ASS in de kindertijd vaker bij jongens werd vastgesteld, was het verschil rond het 20ste levensjaar vrijwel volledig verdwenen. De auteurs concluderen dat het werkelijke sekseverschil in de prevalentie van autisme mogelijk kleiner is dan lang werd aangenomen.
Om rust te vinden bij autisme is het essentieel om prikkels te beheren door structuur, voorspelbaarheid en 'nee' durven zeggen, en om ontspanningstechnieken te gebruiken zoals natuur, muziek of ademhalingsoefeningen, terwijl je een veilige omgeving creëert en indien nodig hulp zoekt bij stress, overprikkeling en vermoeidheid.
Anders ervaren en uiten
Dit sociaal complexe spel is zeker ingewikkeld voor mensen met autisme en wordt door hen vaak als 'toneel' omschreven. Kortom, mensen met autisme laten wel degelijk bepaalde vormen van empathie zien, maar er lijkt vooral sprake van anders ervaren (van teveel tot te weinig) en anders uiten.
Het is belangrijk kinderen met autisme op een juiste manier te corrigeren. Probeer dit niet te hard te doen, zoals “je bent gemeen” of “je doet het niet goed”. Probeer het in plaats daarom positief te benaderen en vertel dat je bepaalt gedrag niet wenst en vooral welk gedrag je dan wel wenst van het kind.
Werk voor mensen met autisme ligt vaak in functies met structuur, duidelijke taken, en oog voor detail, zoals in de IT (programmeren, data-analyse), administratie, techniek, onderzoek, en bibliotheekwezen; gespecialiseerde bureaus zoals AutiTalent en Ctalents bieden ondersteuning bij het vinden van passend werk, waarbij ook thuiswerken een goede optie kan zijn vanwege minder prikkels. Belangrijk is aansluiting op individuele talenten en het zoeken naar een werkomgeving die past, waarbij hulp vragen (jobcoach, UWV) en een open sollicitatie nuttig kunnen zijn.
Bij mensen met autisme lieten vooral B-vitamines duidelijke effecten zien. Denk hierbij aan B6, B12 en foliumzuur (B11). Deze vitamines zijn belangrijk voor de aanmaak van neurotransmitters als serotonine en dopamine – stoffen die veel invloed hebben op stemming en gedrag.