Zwachtels zakken vaak af doordat het oedeem (vocht) in het been of de arm snel afneemt, waardoor de omvang slinkt en het verband los gaat zitten. Andere oorzaken zijn onvoldoende spanning bij het aanbrengen, beweging (spierwerking), of het type materiaal dat minder goed blijft zitten. Atossa Huid en Oedeemtherapie +3
Iedere keer worden de zwachtels strak omgedaan waardoor er steeds weer veel druk op de armen of benen staat. Vooral de eerste dag neemt het oedeem het meeste af. Dat kan zoveel zijn, dat de zwachtels gaan afzakken (foto van de onderbenen).
Compressiekousen kunnen dus afzakken omdat ze of te los of juist te strak zitten. Zakken ze af door gebrek aan spanning, dan zitten ze te los. Zakken ze af door afknelling en verlies van grip, dan zitten ze te strak.
Bij een open been (been met een wond) wordt de zwachtel meestal 2 of 3 keer per week opnieuw aangebracht. Bij vocht in de onderbenen kan de zwachtel tot maximaal 7 dagen blijven zitten, dat is afhankelijk van de zwachtel. Als u een wond op het been heeft, wordt deze eerst verzorgd met wondzorgmaterialen.
De zwachtel kan losser komen te zitten en gaan afzakken. Als de zwachtel meer dan 5 centimeter is afgezakt, neem dan contact op met de polikliniek Dermatologie.
De cliënt is dan vaak uitgerust waardoor er minder vocht in de ledematen zit. Het ledemaat slinkt door het zwachtelen. Daarom is het belangrijk dat je zwachtels minimaal 2x per week verwisselt. Of eerder/ vaker wanneer het verband afzakt.
Vocht in de benen (oedeem) is vaak onschuldig, bijvoorbeeld door warmte, zwangerschap of lang zitten, maar kan gevaarlijk zijn als het plots ontstaat (wijst op trombose, hartfalen, nierproblemen), aanhoudt, pijn doet, de huid verandert (rood, warm) of gepaard gaat met benauwdheid. Ernstige oorzaken zoals diepveneuze trombose (DVT) of hartfalen vereisen spoedige medische aandacht omdat ze levensbedreigend kunnen zijn.
Compressieverband: Dit verband moet dag en nacht blijven zitten. Heb je er 's nachts veel pijn van? Dan mag je het verband afdoen.
Je draagt compressiekousen idealiter de hele dag, van 's ochtends bij het opstaan tot 's avonds voor het slapengaan, om optimaal effect te hebben, vooral bij medische indicaties zoals spataderen, maar 's nachts doe je ze uit omdat de bloeddruk dan lager is en de druk te hoog kan worden, al zijn er speciale kousen die 24/7 gedragen kunnen worden. Draag ze minimaal 8-16 uur per dag, zorg voor een goede pasvorm die niet knelt of afzakt, en verwijder ze voor het slapengaan, tenzij anders geadviseerd door een arts.
Witte (of blauwe) tenen na het aanleggen van een zwachtel wijzen er ook op dat de zwachtel te strak zit en dat de zwachtel de bloedtoevoer naar uw voet en tenen afsnijd. Ook hier moet u direct contact opnemen met de behandeld arts of (compressie)verpleegkundige.
Als de compressiekousen nieuw zijn en toch afzakken, draagt u mogelijk niet de juiste maat . Raadpleeg de maattabel of vraag ons om hulp bij het vinden van de juiste maat. Zwelling kan afnemen, net als uw lichaamsgewicht. Meet daarom regelmatig uw been op om er zeker van te zijn dat u de juiste maat draagt.
Je smeert je benen niet in met gewone zalven of crèmes onder steunkousen omdat vetten en oliën het rubber en de elasticiteit van de kousen aantasten, waardoor de druk en effectiviteit verminderen. Dit kan leiden tot kapotte rubberdraden (zichtbaar als witte puntjes) en verlies van compressie. Gebruik 's avonds na het uittrekken een speciale, snel intrekkende crème of zalf, of een speciale gel, en laat het intrekken voordat je de kousen weer aantrekt.
Een aantal symptomen die gepaard gaan met te strakke compressiekousen zijn dat de benen beginnen te tintelen of juist gevoelloos raken. Ook kan de kleur van de benen veranderen omdat de bloedsomloop beperkt wordt. Als het dragen van de kousen heel oncomfortabel of pijnlijk is moet je ze direct uittrekken.
Dit afzakken kan in een aantal gevallen opgelost worden door boven aan de kous antislipmateriaal in de vorm van een siliconenband te laten zetten. Ook is het mogelijk dat kousen met betrekkelijk weinig lengterek gaan zakken bij een mobiele en actieve persoon.
Nadelen van compressiekousen zijn onder meer huidirritatie, jeuk, een klam gevoel en drukplekken door een verkeerde maat of materiaal, en het kan lastig zijn ze aan te trekken, vooral bij hoge compressieklassen, met risico op afknelling en circulatieproblemen bij onjuist gebruik, en ze zijn vaak duurder en minder ademend dan gewone sokken, met wisselend bewijs voor prestatieverbetering bij sporters.
De bandagist of productspecialist meet en noteert daarom regelmatig de omvang van je oedeem. In de meeste gevallen moet er minimaal 2 weken gezwachteld worden, maar dit is erg afhankelijk van de ernst van het oedeem en hoe effectief de zwachtels het vocht weg stuwen.
Mensen met ernstige doorbloedingsproblemen (slagaderziekte), ernstig hartfalen, ernstige huidinfecties, open wonden, of allergieën voor het materiaal mogen geen compressiekousen dragen; altijd eerst een arts raadplegen bij twijfel, vooral bij diabetes, fragiele huid of oedeem, omdat verkeerd gebruik de bloedcirculatie kan belemmeren en schade kan veroorzaken.
Regelmatig wassen voorkomt zakken. Door huidvet en dode huidcellen die achterblijven op je compressiekousen gaan de kousen namelijk zakken. Was je kousen dus dagelijks of om de dag met een fijnwasmiddel, zonder wasverzachter. En laat ze altijd in de lucht drogen!
Compressiekousen mogen nooit samentrekken als je ze draagt. Dit is een indicatie dat ze te lang voor je zijn. Als je benen kort zijn en je draagt een compressiekous over de hele lengte, zul je extra materiaal opmerken als je het helemaal omhoog trekt.
Jonge mensen kunnen vaak meer druk verdragen omdat ze meer lopen, waardoor het oedeem eerder afneemt. Bovendien kan er bij oudere mensen sprake zijn van arteriële insufficiëntie, waardoor ze minder druk kunnen verdragen. Zodra het oedeem uit het been verdwijnt, neemt de druk die de zwachtel geeft redelijk snel af.
Met steunkousen mag je niet slapen (tenzij medisch geadviseerd), ze niet in de droger doen, wassen met wasverzachter, of ze met zalf/olie gebruiken; doe ze ook niet aan met scherpe sieraden of nagels en sla de randen niet om, omdat dit de werking kan belemmeren en schade veroorzaakt. Ze moeten juist overdag gedragen worden en `s nachts uit, behalve bij speciale medische indicaties.
Slapen met sokken aan, heeft zijn voordelen, zo blijkt uit onderzoek. Ze kunnen 's nachts je koude voeten verwarmen en daarnaast ook je lichaamstemperatuur regelen, wat resulteert in een betere nachtrust.
Bij ontstekingsprocessen zullen weefselontstekingsmediatoren (histamine) de capillairen meer doorlaatbaar maken, waardoor vocht zal uittreden uit de bloedbaan. Bij een verhoogde veneuze druk zal de capillaire druk toenemen, waardoor de capillaire doorlaatbaarheid toeneemt en oedeem in de benen ontstaat.
Bij de behandeling van oedeem is het belangrijk dat u beweegt en niet te veel stil zit. Juist lichte inspanning zoals wandelen en fietsen activeert de pomp van de kuitspier.
Gezwollen voeten kunnen wijzen op hartfalen, omdat een zwakkere hartpomp het bloed minder efficiënt rondpompt, waardoor vocht zich ophoopt in de benen en enkels, vaak verergerd door zwaartekracht. Het hart kan het bloed niet goed wegvoeren, waardoor er stuwing ontstaat en de nieren vocht en zout gaan vasthouden, wat leidt tot oedeem (vochtophoping). Andere symptomen zijn kortademigheid, vermoeidheid, gewichtstoename en 's nachts vaker plassen.