De dood is moeilijk te accepteren omdat het de ultieme onbekende is, gepaard gaat met een onomkeerbaar verlies van controle en het ego moeite heeft met het idee van niet-bestaan. Het is een fundamenteel existentiële angst – ook wel thanatofobie genoemd – die voortkomt uit ons bewustzijn van onze eigen sterfelijkheid.
Hoe kan je leren omgaan met de dood?
Het gevoel van ongeloof dat volgt op het overlijden van een geliefde is een adaptieve en tijdelijke reactie – een reactie die bescherming biedt tegen de pijn van het verlies en de nabestaande in staat stelt alle zaken die na een overlijden komen kijken te verwerken. Het accepteren van de pijnlijke realiteit gebeurt niet snel of gemakkelijk, en het kan een uitputtend proces zijn.
Veranderende percepties. Een ander belangrijk probleem bij het accepteren van de dood is dat de dood voor de meeste mensen niet langer iets is dat hun dagelijks leven raakt . Zelfs 100 jaar geleden was de dood alomtegenwoordig. Ongeveer 1 op de 10 mensen stierf in hun kindertijd.
Wat gebeurt er als we doodgaan? Als we doodgaan, worden onze geest en ons lichaam gescheiden. Hoewel ons lichaam sterft, blijft onze geest – die het wezen is van wie wij zijn – voortleven. Onze geest gaat naar de geestenwereld, die verdeeld is in een geestenparadijs en geestengevangenis.
Wat zou er gebeuren als je hoofd nog door gaat, terwijl je lichaam het heeft begeven. Men zegt dat het brein 7 minuten kent na het overlijden. Dat je brein nog 7 minuten actief is, nadat alles klaar lijkt te zijn. In die 7 minuten zullen we dan alles voorbij zien flitsen.
Laatste fase (minuten voor het overlijden).
In de laatste minuten van het leven wordt de ademhaling oppervlakkiger en kan deze helemaal stoppen . De hartslag vertraagt en stopt uiteindelijk. Het lichaam kan reflexmatige bewegingen maken, zoals kleine spiertrekkingen, maar dit zijn geen tekenen van pijn of nood.
Hoewel het begrijpelijk is om bang te zijn voor het stervensproces , of voor de dood van anderen, is er geen manier om de schade van de dood te lokaliseren, aangezien het in feite geen toestand van zijn is. Geniet dus van je eigen vluchtige tijd op aarde.
Weefsel van organen wordt vernietigd, lichaamscellen worden in hoog tempo afgebroken, de huid verkleurt en raakt los. Vet neemt de langste tijd om te verteren, dus billen en dijen zitten er als laatste aan. Na zo'n tien jaar is alleen het skelet nog over.
De vijf fasen – ontkenning, woede, onderhandelen, depressie en acceptatie – worden vaak beschreven alsof ze in een vaste volgorde plaatsvinden. Je hoort mensen bijvoorbeeld zeggen: 'Oh, ik ben de ontkenningsfase voorbij en ik denk dat ik nu in de woedefase zit'.
Volgens Kubler-Ross wordt acceptatie van de dood gekenmerkt door een gevoel van vrede en begrip over de onvermijdelijkheid van de dood .
Je kunt je opgeven voor Body world, dat is een tentoonstelling van opgezette mensen. Je moet een zwaar traject door om hiervoor geaccepteerd te worden, maar als dat lukt, dan heb je de enige legale weg bewandeld, om jezelf op te laten zetten na je dood. In alle andere gevallen is dit onmogelijk.
4 tips om je angst voor de dood te overwinnen:
Het raam openen na overlijden is een oude traditie die voortkomt uit het volksgeloof om de ziel (of geest) van de overledene de weg naar buiten te laten vinden, zodat deze niet blijft 'hangen', en om te helpen bij de overgang naar het hiernamaals; praktisch gezien kan het ook helpen bij ventilatie of koeling van de ruimte, hoewel dit tegenwoordig minder relevant is door moderne technieken zoals koeling of thanatopraxie.
Je zult merken dat het sterven moeilijke én mooie momenten heeft: momenten van verdriet, angst, machteloosheid, boosheid, maar ook van dankbaarheid, liefde, opoffering, humor en hoop. Welke steun je kan geven, hangt af van de persoon. Je kunt samen bidden, herinneringen ophalen of gewoon samenzijn.
Mooie laatste woorden zijn vaak gericht op liefde, herinnering en dankbaarheid, zoals "Wat in ons hart zit, kan de dood niet verliezen," "Dankbaar voor het leven dat we deelden," of "Voorgoed uit ons midden, nooit uit ons hart," waarbij eenvoudige, oprechte zinnen de diepste impact hebben om verdriet te verzachten en de overledene te eren.
Of overledenen ons kunnen zien is een vraag waar geen wetenschappelijk bewijs voor is, maar veel mensen geloven van wel door spirituele ervaringen, zoals het zien of voelen van overleden dierbaren, vooral tijdens de stervensfase van een ander of in de vorm van mentale beelden, hoewel anderen dit wijten aan hallucinaties of het brein dat in stilte reageert.
Angst voor controleverlies
De menselijke natuur streeft er over het algemeen naar om de situaties die we tegenkomen te beheersen, maar de dood is iets waarover we absoluut geen controle hebben. Dit gebrek aan controle beangstigt veel mensen.
“De stank valt in het begin nog wel mee. Een lijk begint grofweg na 48 uur te ontbinden en dan begint het een lucht af te geven. Het gaat pas echt stinken als er na een paar dagen vochtblaren zijn ontstaan die dan knappen.
Een plotselinge onrust of intense angst is vaak ook een voorteken van de dood. Dit kan gepaard gaan met hallucinaties en toenemende desoriëntatie. Naarmate het bewustzijn afneemt, kan iemand onrustig en verward raken, wat soms leidt tot een terminaal delier.
Accepteer dat de dood een natuurlijk onderdeel van het leven is. Koester dankbaarheid voor je ervaringen en leef meer in het nu. Richt je erop om het beste uit je leven te halen en elke dag vreugde te vinden. Maak praktische plannen voor je overlijden; dit kan vaak een gevoel van rust en controle geven.
De stervende persoon raakt steeds minder 'aanwezig'. Deze terugtrekking kan zich uiten in veel slapen. Of het kan gepaard gaan met delirium, hallucinaties of een algemene desoriëntatie. Mensen die stervende zijn, lijken hun gehoor en tastzin tot vlak voor het einde te behouden.
De zevende minuut: Dit is onvoorspelbaar. Niemand kon zich op het laatste moment nog iets herinneren. Maar toen wetenschappers de hersenen onderzochten, ontdekten ze iets fascinerends. Alle chemische stoffen in de hersenen, zoals dopamine, melatonine, serotonine, enzovoort, raasden door elkaar en creëerden een enorme energieboost .
Men vermoedt dat deze hallucinaties verschillende oorzaken hebben, waaronder, maar niet uitsluitend , cerebrale hypoxie, verwardheid, delirium, falen van lichaamssystemen (bijv. nier-, lever-, longfunctie) en een mentale reactie op stress .
Hoe lang rouwverwerking duurt is door de verschillende factoren moeilijk te zeggen. Uit Amerikaans onderzoek is gebleken dat mensen na drie maanden na het overlijden van hun partner, pas de ergste fase van rouw doormaken. Na gemiddeld ruim een jaar beginnen partners zich vaak weer beter te voelen.