Hersenvocht (liquor) wordt op kweek gezet om ernstige infecties van het centrale zenuwstelsel, zoals een hersenvliesontsteking (meningitis) of hersenontsteking (encefalitis), vast te stellen of uit te sluiten. Het onderzoek helpt bepalen welke bacterie, virus of schimmel de infectie veroorzaakt, zodat een gerichte behandeling met antibiotica of antivirale middelen kan worden gestart. Nederlandse Vereniging voor Neurologie +2
Het hersenvocht wordt onderzocht op samenstelling. Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar een ontsteking, kankercellen, een doorgemaakte bloeding en/of een verhoogde hersendruk. Uw arts kan u de reden uitleggen waarom dit onderzoek bij u moet worden uitgevoerd.
Over het algemeen kunnen de resultaten van uw liquorpunctie wijzen op een infectie, een auto-immuunziekte zoals multiple sclerose (MS), of een andere ziekte of beschadiging van de hersenen of het ruggenmerg . Uw arts zal waarschijnlijk aanvullende onderzoeken aanvragen om de diagnose te bevestigen.
Als er lekkage is van het hersenvocht in de wervelkolom, dan kunnen de hersenen minder goed drijven. De hersenen zakken dan wat naar beneden en botsen tegen de hersenvliezen. Dit leidt onder andere tot heftige hoofdpijn, veranderingen in het gehoor en evenwichtsstoornissen.
U blijft op de SEH totdat de uitslag van het hersenvocht bekend is, meestal duurt dit één tot twee uur. De arts informeert u hierover. Sommige onderzoeken van het hersenvocht duren enkele dagen. In dit geval wordt de uitslag tijdens het volgend polikliniekbezoek met u besproken.
Tumoren die uitzaaien naar het hersenvocht of ruggenvocht heten ook wel leptomeningeale metastasen. Dit is een vrij zeldzaam type uitzaaiing. Het komt het meest voor bij patiënten met borstkanker, longkanker en kwaadaardige huidkanker (melanoom).
Bij een kweekonderzoek wordt wat lichaamsmateriaal op kweek gezet. Dit kan bijvoorbeeld een stukje huid zijn, een nagel of vocht van een wond zijn. Op kweek zetten betekent dat het stukje in een laboratorium een speciale behandeling krijgt om te zien of er bacteriën, virussen of schimmels groeien.
De belangrijkste voortekenen van een beroerte zijn een scheve mond, verwarde spraak en krachtsverlies in een arm of been (vaak aan één kant van het lichaam), die plotseling optreden; andere signalen zijn plotselinge blindheid, duizeligheid of zeer hevige hoofdpijn, en bij deze symptomen moet direct 112 worden gebeld. De Hartstichting benadrukt het belang van het herkennen van deze signalen voor snelle hulp.
De prik in de huid voor een lumbaalpunctie kan even pijn doen. Soms moet de arts ook nog even zoeken naar de juiste plek voor de prik. Het afnemen van het hersenvocht doet geen pijn.
Hersencellen die beschadigd zijn, kunnen niet meer herstellen, maar andere delen van de hersenen kunnen die functies overnemen. Er worden dan nieuwe netwerken in de hersenen gemaakt, waardoor functies die uitgevallen zijn weer terug kunnen keren.
Uitslag van het onderzoek
Het laboratoriumonderzoek duurt soms enkele dagen tot weken; dit is afhankelijk van wat er onderzocht moet worden. De infectioloog bespreekt met u de uitslag.
Een hersenvliesontsteking is een ontsteking in het hersenvocht en van de vliezen rondom de hersenen en het ruggenmerg. Hersenvliesontsteking, ook bekend als meningitis of nekkramp, wordt meestal veroorzaakt door een virus of bacterie.
Het hersenvocht wordt gevormd door gespecialiseerde cellen in de ventrikels en wordt door het bloed afgevoerd. Het hersenvocht beschermt de hersenen en het ruggenmerg tegen schokken. Daarnaast voert het hersenvocht afvalstoffen af en is het behulpzaam bij het handhaven van een goede temperatuur.
Belang: Multiple sclerose (MS) is een ziekte, die bij iedereen anders verloopt. Toch hebben bijna alle mensen met MS bij de diagnose specifieke antistoffen (zogenaamde “oligoclonale banden”) in hun hersenvocht.
Hersenoedeem kan de toevoer van bloed naar de hersenen beperken. Daardoor kan een tekort aan zuurstof in de hersenen optreden en kunnen de hersencellen beschadigen of zelfs sterven.
Het hersenvocht is het vocht dat om de hersenen en het ruggenmerg heen zit. We noemen het ook cerebrospinaal vocht, liquor of ruggenmergvocht. De belangrijkste functie ervan is schokdemping en bescherming van de hersenen en het ruggenmerg.
Afvoer van afvalstoffen: Hersenvocht helpt bij het verwijderen van afvalstoffen en metabolieten uit de hersenen. Vervoer van voedingsstoffen: Het draagt bij aan het transport van voedingsstoffen en chemische stoffen naar de hersenen en het ruggenmerg.
Na de punctie brengt de verpleegkundige een steriel verband aan op de insteekplaats en moet je 2 uur plat in bed blijven liggen. Als er ook medicatie werd toegediend, moet je eerst een half uur met het hoofd wat lager liggen en nadien 2 uur plat.
Per dag wordt er 500 ml hersenvocht geproduceerd. Bij volwassenen bedraagt het volume hersenvocht ongeveer 150 ml, hetgeen betekent dat de dagelijkse liquorproductie ervoor zorgt dat de totale hoeveelheid hersenvocht 3 maal per dag volledig "ververst" wordt.
Voortekenen van een herseninfarct zijn plotselinge uitvalsverschijnselen zoals een scheve mond, verwarde spraak, of een lamme arm/been aan één kant (de 'Mond-Arm-Spraak' test), maar ook zichtproblemen, duizeligheid, evenwichtsstoornissen of plotselinge, hevige hoofdpijn kunnen wijzen op een beroerte; bel direct 112 bij deze symptomen, ook als ze snel weer verdwijnen, want een TIA (kortdurende beroerte) kan een voorteken zijn.
Een beroerte zonder het te merken
Een (klein) bloedvat sterft dan langzaam af, zonder zichtbare of voelbare symptomen. De kans op een stille beroerte neemt toe met het ouder worden en is hoger bij mensen met dementie en mensen die eerder een herseninfarct hebben gehad.
Hersenaandoeningen uiten zich in een breed scala aan symptomen, zoals plotselinge uitval (scheve mond, verlamde arm, verwarde spraak bij een beroerte), problemen met beweging, evenwicht en coördinatie (wankel lopen, trillen), cognitieve stoornissen (geheugenproblemen, concentratie), zintuiglijke problemen (dubbelzien, overprikkeling), stemmingsveranderingen (angst, depressie) en bewustzijnsverlies, vaak met koorts, hoofdpijn en nekstijfheid als alarmsignalen. De symptomen variëren sterk per aandoening (beroerte, hersenontsteking, Parkinson, etc.).
Als uw huisarts de kweek heeft aangevraagd, zal de uitslag ook naar de huisarts worden toegestuurd. Dit duurt meestal een week, soms korter. Uw arts spreekt af hoe u de uitslag krijgt. Meestal zult u na een week zelf kunnen informeren via de assistente of via een e-mailconsult.
Ja, kankercellen kunnen soms in de urine worden gezien bij een urineonderzoek onder de microscoop, vooral bij blaaskanker of tumoren van de hogere urinewegen, hoewel het ook wijst op infecties; nierkanker zelf is vaak niet direct in de urine zichtbaar, maar bloed in de urine is een belangrijk alarmsignaal. Nieuwe technieken kunnen zelfs tumorcellen of fragmenten daarvan detecteren voor vroege opsporing.
WAAR AFNEMEN