Autisten bewegen (vaak repetitief, ook wel 'stimming' genoemd) om hun zintuiglijke prikkels te reguleren, stress of spanning te verminderen, emoties te uiten en zichzelf te kalmeren bij over- of onderprikkeling. Het fladderen, wiegen of draaien biedt comfort, helpt bij het verwerken van informatie en kan een 'time-out' zijn voor het brein. Autisme Digitaal +4
Het betekent herhaaldelijk stereotiep gedrag. Veel kinderen met autisme fladderen of springen heel opvallend. Of ze roepen woorden of maken piepende geluiden. Je zou denken dat ze er gelukkig van worden maar in tegendeel het is een uiting van stress/spanningen of overprikkeling of onderprikkeling.
Sommige mensen met autisme geven aan dat ze misselijk worden van snelle of onverwachte bewegingen. Anderen bewegen wat houterig. Ook het onbewust hardhandig aanraken van jezelf en een ander is iets wat voorkomt.
Het maken van stereotype bewegingen zoals fladderen, schommelen en rondjes draaien wordt vaak geassocieerd met autismespectrumstoornissen en is zelfs één van de criteria die genoemd wordt in de DSM-IV. Zelfstimulerend gedrag wordt het ook wel genoemd, in het Engels afgekort naar 'stimming'.
Vertraging bij grote bewegingsvaardigheden (lopen, springen, hinkelen) en het gebruik van de handen voor kleine bewegingsvaardigheden (overhemd dichtknopen of tekenen met een pen) Moeite met het imiteren van bewegingen van anderen (met leeftijdsgenoten bewegen op muziek of over een klein voorwerp heen springen)
Aanbeveling. Wees je ervan bewust dat autisme bij kinderen en jongeren vaak gepaard gaat met lichamelijke klachten. Veel voorkomende klachten zijn: coördinatie-ontwikkelingsstoornissen, slaap-waak problemen, voedingsproblemen en maag-darm problematiek.
De zessecondenregel voor autisme is een communicatiestrategie waarbij een verbale aanwijzing of instructie één keer wordt gegeven, waarna ongeveer zes seconden wordt gewacht voordat er opnieuw een aanwijzing wordt gegeven of een reactie wordt verwacht . Deze pauze geeft mensen met autisme extra tijd om de informatie te verwerken, waardoor de druk afneemt en het begrip verbetert.
Algemene bewegingen (GM's) verwijzen naar de spontane motorische activiteiten van baby's vóór het ontstaan van vrijwillige motorische activiteit . Abnormale GM's bij pasgeborenen worden beschouwd als een indicator voor een slechte neurologische ontwikkeling, met voorlopige bevindingen bij autisme.
Autistische trekjes zijn kenmerken van een autismespectrumstoornis (ASS), die zich uiten in problemen met sociale interactie, communicatie, en vaak een sterke focus op beperkte interesses, routine, en over- of ondergevoeligheid voor prikkels, zoals letterlijk taalgebruik, moeite met veranderingen, of intense focus op details. Deze trekjes variëren sterk per persoon, maar kunnen leiden tot 'chaos in het hoofd' bij drukte, terwijl men juist heel goed is in systemen doorgronden en structuur aanbrengen.
Autisme en vermijdingsgedrag zijn sterk met elkaar verbonden, vaak voortkomend uit sociale angst, overprikkeling, faalangst en de drang naar controle (zoals bij Pathological Demand Avoidance - PDA), waarbij sociale situaties, eisen of specifieke prikkels worden vermeden om stress, angst en negatieve ervaringen te voorkomen. Dit kan variëren van het ontwijken van oogcontact tot het mijden van school of werk, en is een reactie op het gevoel van onmacht of overweldiging door de buitenwereld.
Als autisten boos zijn, kunnen ze reageren met meltdowns (overweldigende woede-uitbarstingen met schreeuwen, smijten, of zelfs zelfverwonding), zich terugtrekken, of zich overmatig focussen op een speciale interesse. Vaak komt dit voort uit overprikkeling of frustratie, met een verlies van controle, en kan het zich uiten in 'vechten, vluchten, of bevriezen' reacties, zoals verstarren of vermijden, wat leidt tot uitbarstingen omdat ze emoties moeilijk kunnen verwerken en uiten.
Positiviteit en voordelen van autisme!
Licht autisme (ASS) uit zich vaak in moeite met sociale interactie (oogcontact, non-verbale communicatie), een sterke behoefte aan structuur en routines, over- of ondergevoeligheid voor prikkels (geluid, aanraking), intense focus op specifieke interesses, en uitdagingen met onverwachte veranderingen, vaak gepaard gaand met een gemiddeld tot hoog IQ en een risico op overprikkeling en angst.
Om rust te vinden bij autisme is het essentieel om prikkels te beheren door structuur, voorspelbaarheid en 'nee' durven zeggen, en om ontspanningstechnieken te gebruiken zoals natuur, muziek of ademhalingsoefeningen, terwijl je een veilige omgeving creëert en indien nodig hulp zoekt bij stress, overprikkeling en vermoeidheid.
Stimming (zelfstimulerend gedrag) is iets wat mensen met autisme doen om overtollige energie te kanaliseren en te beheersen en zichzelf te kalmeren . Het kan bestaan uit lichaamsbewegingen, het maken van geluiden of andere zintuiglijke prikkels. Stimmingbewegingen of -geluiden zijn vaak – maar niet altijd – repetitief.
Tegen een autistisch kind schreeuwen kan verwarring, angst en emotionele stress veroorzaken die veel langer kunnen aanhouden dan je zou verwachten. Omdat autistische kinderen taal, toon en emoties vaak anders verwerken, kunnen luide stemmen overweldigend zijn – soms zelfs fysiek pijnlijk.
Jongeren en volwassenen met autisme beschrijven verschillende mogelijke belemmeringen bij het vinden van een partner en het aangaan van een relatie zoals niet goed weten waar anderen te ontmoeten, niet goed begrepen worden door anderen, signalen van anderen niet goed kunnen inschatten, onzekerheid of angst.
Naarmate kinderen met een autismespectrumstoornis ouder worden, gaan sommige kinderen meer met anderen om en vertonen ze minder gedragsstoornissen. Sommigen, meestal degenen met de minst ernstige problemen, kunnen uiteindelijk een normaal of bijna normaal leven leiden .
Vijf veelvoorkomende kenmerken van autisme (ASS) zijn moeite met sociale interactie (contact maken, inleven), uitdagingen in de communicatie (letterlijk nemen, dubbele betekenissen), beperkte en repetitieve patronen (routines, rituelen), specifieke, intense interesses (focus op één onderwerp) en over- of ondergevoeligheid voor zintuiglijke prikkels (licht, geluid, aanraking), waarbij dit spectrum van persoon tot persoon sterk verschilt.
Hoe herken ik autisme?
De mentale planning en coördinatie van beweging
Sommige autistische kinderen hebben problemen met de mentale voorbereiding en planning van bewegingen, terwijl hun motorische banen relatief intact zijn . Slecht geplande bewegingen en een trage mentale voorbereidingstijd is wellicht een nauwkeurigere omschrijving dan simpelweg onhandigheid.
Neurotypische partners van mensen met een ongediagnosticeerd autisme ervaren vaak het 'Cassandra-syndroom', waarbij hun relatieproblemen niet serieus worden genomen . Het Cassandra-syndroom benadrukt de noodzaak van erkenning en ondersteuning voor neurotypische partners in neurodiverse relaties.
Maar oud worden is bij uitstek een onvoorspelbaar proces en daardoor lopen senioren met autisme vaak vast. Zij merken het bijvoorbeeld sneller op wanneer hun hoofd of lijf achteruitgaan. En maken zich vervolgens drukker dan mensen met een niet-autistisch brein over het onvoorspelbare verloop van die aftakeling.
Cognitieve lussen bij autisme en opdringende gedachten
Cognitieve lussen bij autisme beschrijven een mentale cyclus die de hersenen moeilijk kunnen doorbreken . Dit kan soms samenvallen met intrusieve gedachten. Intrusieve gedachten zijn ongewenste, verontrustende ideeën of beelden die herhaaldelijk in het hoofd opduiken.
Personen met een autismespectrumstoornis (ASS) hebben vaak een lage frustratietolerantie en een aanzienlijke prikkelbaarheid. Ze geven soms aan dat ze zeer snel omslaan van kalmte naar extreme woede . Verschillende studies suggereren dat personen met een ASS moeite hebben met het begrijpen en interpreteren van hun eigen emoties.