Het Groot Uitdrukkingenwoordenboek van Van Dale (2006) schrijft hierover: "Het waren oorspronkelijk paarden die in toom werden gehouden. Een toom bestaat uit de teugel, het bit en het leidsel en dient de ruiter om het paard in zijn macht te houden en te laten doen wat hij wil."
idioom. : (iets) onder controle houden .
Wat betekent kielekiele en waar komt deze uitdrukking vandaan? Het was kielekiele betekent 'het ging nét goed', 'het was nét voldoende', 'het was op het nippertje'. Het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) vermeldt bij kielekiele: “Herkomst niet duidelijk.
De uitdrukking 'Schrijf het maar op je buik' is vermoedelijk ontstaan als een grapje. Op zichzelf is je buik groot genoeg om er iets op te schrijven. Hij bevindt zich bovendien binnen handbereik. Toch is het geen gepaste en geschikte schrijfondergrond: wat iemand op zijn buik schrijft, heeft weinig status.
Volgens Winschooten zei men vroeger dat vis bekaaid was als het te lang op de kaai (kade) had gestaan en dus niet vers meer was. Er bekaaid af komen verklaart hij als volgt: als je met half bedorven vis thuiskomt, heb je iets gekocht waarmee geen eer te behalen is. Je krijgt bovendien waarschijnlijk op je kop.
Habbekrats (of habbekras) is ontleend aan het Jiddische habbekratz, dat eveneens kleinigheid betekent. Wanneer we het woord nog verder ontleden, is –kratz terug te herleiden naar het Duitse Kratz, in de letterlijke vertaling een 'kras' of 'schram', wat overdrachtelijk ook wel als een kleinigheid wordt gezien.
Eerst stiekem, in zaaltjes.
De riem was een band die schuin over de borst liep. De soldaat die onder die riem geen 'hart' heeft, heeft dus geen moed en kan niet dapper vechten. Er moet dan wat hart/moed onder de riem aangebracht worden. Het hart (dus: de moed) stop/steek je dus als het ware 'in het lichaam' van de soldaat die er gebrek aan heeft.
Herkomst van een fluitje van een cent
De uitdrukking is afkomstig uit de tijd dat één cent nog best wat waard was en je voor dat bedrag een klein fluitje kon kopen, zo verklaart Onze Taal. Op zo'n goedkoop fluitje was het gemakkelijk fluiten geblazen.
Door de mand vallen
Men is het er echter niet over eens waar het woord 'mand' vandaan komt. Er zou vroeger een straf kunnen zijn geweest, waarbij iemand zonder eten en drinken in een mand boven het water werd gehangen. Na verloop van tijd sneed de gestrafde dan zelf maar het touw door als hij het niet meer volhield.
In de pruimentijd is een oude uitdrukking: P.C. Hooft en zijn vrienden gebruikten haar al in hun briefwisseling (in de zeventiende eeuw). De vrienden zouden bij het afscheid van een logeerpartij in de zomer 'Tot in de pruimentijd! ' gezegd hebben, waarmee ze 'Tot de volgende zomer!
Een bruine arm halen: met vleierij in de gunst komen. Een donkerbruin vermoeden hebben: iets tamelijk zeker weten. Een bruin leven hebben: een goed leven hebben.
Door de vingers zien, d.i. iets oogluikend toelaten, een oogje toedoen (hd.
Het Woordenboek der Nederlandsche Taal vermeldt dat in (den) toom houden letterlijk 'voorzien hebben van een toom' betekende, en vandaar figuurlijk de betekenis 'in bedwang houden' kreeg, vooral gezegd "van een of meer personen, een neiging of een drift".
Middelengels (oorspronkelijk gebruikt in het schaakspel): het zelfstandig naamwoord en de uitroep komen uit het Oudfranse eschec, uit het middeleeuws Latijnse scaccus, via het Arabisch uit het Perzische šāh 'koning'; het werkwoord komt uit het Oudfranse eschequier 'schaken, schaak zetten' .
Het begrip wordt gebruikt om zowel eendachtigen op het land of in de lucht als hoenderachtigen, inclusief het broedsel van deze dieren, mee aan te duiden. Hier bestaat de toom dus uit de ouderdieren en hun jongen. Van een toom spreekt men vooral bij ganzen, kippen en eenden, zowel gedomesticeerd als wild.
'Dat is klein bier' is een uitdrukking die wordt gebruikt om aan te geven dat iets niet belangrijk is of weinig waarde heeft. De uitdrukking vindt zijn oorsprong in de bierbrouwerij, waar de benaming 'klein bier' van oudsher gebruikt wordt voor waterig bier met een mindere kwaliteit en een lager alcoholgehalte.
Oorspronkelijk werd deze term gebruikt om te verwijzen naar de winnaars van 'cake walk'-wedstrijden in zwarte gemeenschappen in het zuiden van de VS in de 19e en vroege 20e eeuw . Van hen werd gezegd dat zij 'de taart' pakten, wat vaak de prijs was.
Beter een goede buur dan een verre vriend
Dit spreekwoord betekent dat iemand dichtbij beter is dan iemand veraf.
Volgens spreekwoordendeskundige F.A. Stoett was iemand dan zo ziek dat deze persoon alleen nog uit een fles kon drinken. Waarschijnlijk zou diens leven zeer binnenkort eindigen. Dit idee van 'niet zullen overleven' zou in op de fles gaan dan worden betrokken op zaken die niet goed meer gaan en op sterven na dood zijn.
Waar het hart vol van is, loopt de mond van over. Als iets je heel erg bezighoudt, niet kunnen ophouden daarover overal en met iedereen te willen praten.
“Wat je in de kop hebt, heb je niet in de kont zitten.” Het gaat dus niet alleen om impulsaankopen maar ook om dingen die er gedaan moeten worden, ik kan me er eindeloos aan storen als iets dan een maand blijft liggen of niet gedaan word.
Op een nederige manier . Bijvoorbeeld, Ze gingen naar haar toe, hoed in de hand, en vroegen om een verandering van opdracht. Deze uitdrukking verwijst naar het afdoen van iemands hoofddeksel als teken van respect en heeft het tijdperk van het afdoen van iemands hoed overleefd. [
Stout kan behalve ondeugend ook dapper of moedig betekenen. De stoute schoenen aantrekken betekent dan: Iets zeggen of doen, waarvoor men moed heeft moeten verzamelen.
aan de boom schudden: hard doorrijden om tegenstanders in de kopgroep te lossen. aan het elastiek hangen: achter in een groep fietsen en op het punt staan gelost te worden.