De uitdrukking "in petto" (iets achter de hand houden/verzwijgen) komt uit het Italiaans, waar petto "borst" betekent. Het stamt af van de uitdrukking in petto (in de borst/in het hart), wat aangeeft dat je iets in gedachten houdt, vaak gebruikt in de context van geheime plannen of verrassingen. Onze Taal +2
d.w.z. iets tot gelegener tijd bewaren, voor zich houden. De uitdr. is ontleend aan het Italiaansch havere à petto 1), lett. in de borst, op het hart hebben; in gedachten houden, achter de hand hebben.
Iets in petto hebben betekent dat je iets van plan bent, maar voorlopig niet vertelt wat dat is. 'We hebben iets leuks voor je in petto! ' is bijvoorbeeld een aankondiging van een verrassing. Petto is een Italiaans woord dat 'borst' betekent.
Doordat er nog geen verwarmde zwembaden waren, konden zwemmers alleen terecht in de zee of in een afgezet stuk oppervlaktewater. Dat water was een groot deel van het jaar erg koud. Vandaar dat zwemmers de tip kregen niet meteen in het koude water te springen, maar eerst wat water tegen hun borst aan te spetteren.
Een uitdrukking is een vaste combinatie van woorden en heeft meestal een indirecte betekenis. Iemand kan ook een bepaalde uitdrukking op zijn gezicht hebben. Er bestaan verschillende soorten uitdrukkingen in onze taal. Een gezegde is een vaste uitdrukking waarmee naar een specifieke situatie wordt verwezen.
De etymologie van een woord is de historische verklaring voor de manier waarop de vorm van het woord tot stand is gekomen; daarom wordt het ook wel de woordherkomst genoemd. Iemand die etymologie bedrijft is een etymoloog. Etymologen werken vaak bij uitgeverijen van woordenboeken en encyclopedieën.
Door de mand vallen
Men is het er echter niet over eens waar het woord 'mand' vandaan komt. Er zou vroeger een straf kunnen zijn geweest, waarbij iemand zonder eten en drinken in een mand boven het water werd gehangen. Na verloop van tijd sneed de gestrafde dan zelf maar het touw door als hij het niet meer volhield.
De kleren met noppen waren vaak zondagse kleren of feestkleren, die de mensen dus meestal droegen als ze in een feestelijke stemming waren en zich blij voelden. Zo verschoof de betekenis van in je nopjes zijn van 'mooie, nieuwe kleren dragen' naar 'blij en tevreden zijn'.
Je snor drukken
Zo kon 'Hij drukte zijn snor' de betekenis krijgen: 'hij maakte zichzelf onzichtbaar door weg te gaan' of 'hij probeerde eronderuit te komen'. Varianten zijn je ponem drukken en je snavel drukken. Zich drukken betekent 'zich aan iets onttrekken'.
Zowel de 'deur' van 'poort' als de 'door' van 'dwaas' komen voort uit het Germaans. De 'door', de dwaas, komt van de Germaanse stam 'dauz', waar ook duizelen mee verwant is. We hebben het dan wel degelijk over iemand die zot draait. Een gelukkig toeval als je de gek vergelijkt met een deur die wild staat te klapperen.
in de borst, op het hart hebben; in gedachten houden, achter de hand hebben. Vgl. Schoolm. 255: Doch ik heb nog één middelt...
d.w.z. daar begrijp ik niets van, dat gaat boven mijn begrip, of dat gaat boven mijn knar (hd. knarre; in Jord.
Het uitspreken van een term bij het proosten is het toewensen van iets goeds voor de ander(en). De oorsprong van het woord “proost” is het latijn “prosit” en betekent winst of voordeel. Je wenst dus de ander iets goeds. Vaak wordt dit ook gerelateerd aan de gezondheid van de ander.
Het Engelse woord "sex" ontleent zijn betekenis aan het Latijnse sexus, dat aanvankelijk verwees naar het biologische onderscheid tussen mannelijk en vrouwelijk. Sinds 2006 is sex vernederlandst naar seks.
Dit is weer afgeleid van het woord 'tostare', wat toast betekent. Toast is weer een Engels woord dat wij hebben overgenomen. Het woord 'tosti' komt dus van de Italiaanse taal en kunnen we terugbrengen naar iets wat 'geroosterd' betekent.
De uitdrukking een wassen neus hebben, is afkomstig uit de wereld van toneel en theater. Vroeger, zo meldt het Groot Uitdrukkingenwoordenboek van Van Dale uit 2006, gebruikten acteurs namelijk wassen neuzen op het podium, als onderdeel van hun outfit.
Meestal krijg je te horen dat die uitdrukking al gebruikt werd in de middeleeuwen toen we nog met een ganzenveer op perkament geschreven werd. Na het schrijven werd zand over het perkament gestrooid om de inkt sneller te laten drogen. Het was fijn zand zoals je dat aan zee vindt.
Waar komt de uitdrukking vandaan? Het woord 'puntje' is een verbastering van 'putje'. In de Middeleeuwen gaf men de grens van iemands eigendom aan met de uitdrukking 'put ende pael'. De put was de greppel en de pael de grenspaal.
Oorspronkelijk betekende deze uitdrukking 'opstaan na het slapen' en 'op de been komen na een ziekte'. Prop is in deze uitdrukking een synoniem van 'steun, stut, been'. Als je 's morgens opstaat of weer op de been komt na een ziekte, laat je je weer zien aan de buitenwereld.
De naam broodjeaapverhaal is afgeleid van de titel van het boek Broodje aap - De folklore van de post-industriële samenleving uit 1978 van de Amerikaans-Nederlandse schrijfster Ethel Portnoy. Dit boek was een verzameling van deze gruwelijke verhalen.
Niet opgemerkt, geholpen of betrokken worden bij anderen . Ouders maken zich zorgen dat kinderen die problemen hebben op school tussen wal en schip vallen in het schoolsysteem.
In 1939-1940 was er in Nederland namelijk een groep vliegers actief die te herkennen was aan drie witte muizen die op hun vliegtuigen waren geschilderd. Die muizen verwezen naar hun strijdkreet voor het opstijgen: 'Hup, twee! Witte muizen, zet 'm op! '
De woorden maan en maand zijn etymologisch verwant. Oorspronkelijk was een maand niet een twaalfde van een zonnejaar maar een deel van een maanjaar. Uit opgegraven kerfstokken is gebleken dat men al tijdens het Paleolithicum het tellen van de dagen in verband bracht met de maanfasen.