De precieze herkomst van "ik schrik me een hoedje" is onbekend, maar het is een bekende Nederlandse uitdrukking die "enorm schrikken" betekent. Waarschijnlijk wordt 'hoedje' gebruikt als een vriendelijker alternatief voor een krachtterm of een scheldwoord. Het past in een reeks uitdrukkingen met 'schrikken' zoals "zich een aap schrikken". Kidsweek +2
De uitdrukking 'ik schrik me een hoedje' gebruiken mensen als ze ergens heel erg van schrikken. Stel je voor: je speelt verstoppertje en jij bent aan het zoeken. Plotseling springt iemand die zich verstopt heeft tevoorschijn en rent snel langs je heen om 'buut vrij' te roepen.
Van likmevestje
In het Nederlandse schrift is in 1896 voor het eerst de uitdrukking 'lik me vessie' aangetroffen. Met 'vessie' werd 'vestje' bedoeld en dit woord is weer afgeleid van het Franse woord 'fesse', dat bil betekent. Oorspronkelijk betekende dit dus zoiets als 'lik m'n r..t'.
Zowel de 'deur' van 'poort' als de 'door' van 'dwaas' komen voort uit het Germaans. De 'door', de dwaas, komt van de Germaanse stam 'dauz', waar ook duizelen mee verwant is. We hebben het dan wel degelijk over iemand die zot draait. Een gelukkig toeval als je de gek vergelijkt met een deur die wild staat te klapperen.
De spreekwoorden en gezegden zijn een weerspiegeling van de Nederlandse geschiedenis. Ze slaan op handel en nijverheid, de natuur, de zeevaart en vinden hun oorsprong onder andere in de Bijbel; vaak zijn ze een uiting van volkswijsheid en ervaring.
Het Koninkrijk der Nederlanden bestaat uit twaalf provincies en twee daarvan heten Noord-Holland en Zuid-Holland. Holland is dus slechts een deel van Nederland, maar wordt vaak ten onrechte gebruikt als pars pro toto: een deel dat voor het geheel staat.
De uitdrukking een stok achter de deur komt waarschijnlijk voort uit de situatie waarin iemand letterlijk een stok achter de deur heeft klaargezet. Als de ander niet wil voldoen aan zijn verzoek of eis, dan kan hij snel de stok tevoorschijn halen en zo laten zien dat hij desnoods geweld gebruikt om zijn zin te krijgen.
De Duits-Oostenrijkse keizer Maximiliaan I (1459-1519), grootvader van Karel V, zou zich ooit de verzuchting hebben laten ontvallen dat hij, mocht hij God zijn en twee zonen hebben, zou wensen dat na zijn dood de ene zoon hem zou opvolgen als God en de andere koning van Frankrijk zou worden.
"Wat in 't vat zit, verzuurt niet"
Dit spreekwoord verwijst naar het bewaren van voedsel. Voedsel werd ondermeer bewaard door het in een vat pekel te stoppen. Het heeft de figuurlijke betekenis van "al kan je het nu niet gebruiken, hou het maar bij, het kost je niets", of van "uitgesteld is niet verloren".
Zelfs als je geen diehard Family Guy-fan bent, is de kans groot dat je de bekende uitspraak "Ooh! Een snoepje!" herkent . Het verscheen in de serie toen een geanimeerde versie van acteur James Woods een spoor van snoepjes volgde en in een val van kist en stok terechtkwam . Nu duikt het op in talloze parodievideo's op YouTube.
Algemeen wordt aangenomen dat de uitdrukking 'boter bij de vis' afkomstig is uit de keuken. Tijdens de bereiding van gestoofde vis moet je boter klaar hebben liggen om deze snel in de pan toe te voegen. Wacht je hier te lang mee, dan bakt de vis niet goed gaar of juist aan.
' Volgens deze verklaring is kees een dialectwoord voor kaas. Eigenlijk zou er dus mee bedoeld zijn: 'de kaas is klaar'. Het is dan wel vreemd dat ook in de dialecten waarin kees het woord voor kaas is, de variant 'Klaar is de kees' (met het lidwoord de dus) nauwelijks voorkomt.
Verschrikken, iemand in paniek brengen , zoals in: Toen de lichten uitgingen, was ze doodsbang, of Ik was doodsbang dat ik zou zakken voor mijn rijexamen. De eerste van deze hyperbolische termen, iemand de stuipen op het lijf jagen, is de oudste en suggereert, net als 'dom', dat iemand zo bang is dat hij of zij zijn verstand verliest.
Op de kop tikken betekent meestal 'kopen', vaak met de bijgedachte aan een buitenkansje. Als je zegt dat je iets op de kop hebt weten te tikken, vind je dus meestal dat je geluk hebt gehad, bijvoorbeeld omdat het om iets gaat wat moeilijk te verkrijgen is. De herkomst van deze uitdrukking is helaas niet duidelijk.
Oorsprong: Deze uitdrukking is ontstaan door de samentrekking van twee andere uitdrukkingen, met name "dat klopt" en "dat sluit als een bus". Dat klopt is een zegswijze die echter zo gewoon klinkt dat we ze nauwelijks nog als spreekwoord herkennen. De uitdrukking komt wel degelijk van kloppen, een slag geven.
Stoned als een garnaal: deze uitdrukking lanceerde het duo in 1975 in het liedje 'Stoont als een garnaal' en betekent, welja 'onzettend stoned' of high zijn, door het gebruik van softdrugs. Doemdenken: Van Kooten en De Bie kwamen in 1980 met dit woord op de proppen in een van hun tv-programma's.
Balen als een stekker is waarschijnlijk een variant van een oudere uitdrukking, namelijk balen als een stier. Ook hierin zit een oudere variant verstopt: het land hebben als een stier. Het land hebben of het land inhebben komt uit de zeemanstaal. Het betekent eigenlijk 'je zo voelen als een zeeman op het land'.
Een kerfstok was een stokje dat werd gebruikt om bij te houden wat iemand moest betalen. Het kon daarbij om belastingen gaan, maar ook om schulden. De prik werd op een bepaalde plek op de kerfstok gemaakt; de afstand stond voor het verschuldigde bedrag.
In het Groot Uitdrukkingenwoordenboek van Van Dale (2006) staat dat deze uitdrukking misschien herinnert aan vroeger tijden, toen men dikwijls zelf deeg kneedde en het naar de bakker bracht om het te laten bakken. Als het deeg 'voor de bakker' was, was het belangrijkste werk dus al gedaan.
' Uit de kast komen komt sinds de jaren zeventig voor in het Nederlands. Het is een vertaling van het Engelse coming out of the closet. Deze Engelse uitdrukking is weer gebaseerd op het begrip coming-out.
Dit spreekwoord wordt gebruikt om aan te geven dat iemand ernstig doof is of een zeer beperkt gehoor heeft. De herkomst ervan kan worden teruggevoerd op de observatie van het gedrag van kwartels, kleine vogels uit de familie van de fazantachtigen, die soms onoplettend lijken ten opzichte van geluiden in hun omgeving.
De meest gehoorde verklaring is inderdaad die welke de vragenstelster vermeldt: in de middeleeuwen zouden rijke mensen in de kerk zijn begraven en arme daarbuiten, en vanwege de graflucht in de kerk zou men de aldaar begraven mensen rijke stinkerds hebben genoemd.