Ja, iemand met autisme (ASS) kan narcistische trekken vertonen of zelfs een narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPS) hebben, al is dit laatste zeldzaam. Hoewel ASS en narcisme twee verschillende diagnoses zijn, lijken bepaalde kenmerken – zoals egocentrisme, gebrek aan empathie en sociale onhandigheid – op elkaar, wat verwarring kan veroorzaken. www.psychologie.nl +3
Daarnaast kunnen autistische volwassenen inderdaad een bijkomende narcistische persoonlijkheidsstoornis ontwikkelen, hoewel narcisme onder autisten een van de minst voorkomende persoonlijkheidsstoornissen lijkt te zijn.
Kenmerken van narcisme
Een voorbeeld daarvan is negeren.
Narcisten willen zich graag belangrijk voelen. Je kunt je wel voorstellen wat er gebeurt als de buitenwereld hem dan negeert. Diep van binnen raakt dit de kern van zijn probleem. Hij raakt de controle over anderen kwijt en voelt zich in het diepst van zijn ziel ontzettend klein.
40% van de mensen met autisme kampt met bijkomende psychiatrische diagnoses (comorbiditeit) zoals ADHD, angst- en/of dwangstoornissen, depressies, persoonlijkheidsstoornissen.
Mensen met autisme en trauma delen vaak de uitdaging van emotionele bewustwording en regulatie. Bij trauma zien we dit in de vorm van intense, vaak overweldigende emoties die moeilijk te beheersen zijn. Bij autisme kunnen mensen juist moeite hebben om emoties überhaupt te herkennen of te begrijpen.
Uit onderzoek naar persoonlijkheidspathologie bij autisme spectrumstoornis (ASS) in vergelijking met specifieke persoonlijkheidsstoornissen, bleek dat 45% van de ASS-patiënten voldeed aan de criteria voor een diagnose van een persoonlijkheidsstoornis op as II . In het bijzonder voldeed 36% van de ASS-patiënten aan de criteria voor een schizoïde persoonlijkheidsstoornis, 17% aan de criteria voor een obsessief-compulsieve persoonlijkheidsstoornis en 2% aan de criteria voor een vermijdende of paranoïde persoonlijkheidsstoornis.
Narcisten gebruiken vaak zinnen om te manipuleren, de schuld af te schuiven en het slachtoffer te devalueren, zoals: "Jij bent te gevoelig," "Ik deed het alleen maar omdat jij me zo boos maakte," "Dat heb ik nooit gezegd," "Je bent jaloers," "Zonder mij red je het niet," "Iedereen vindt dat jij overdrijft," "Je maakt alles zo ingewikkeld," en "Je bent nergens goed voor". Deze zinnen zijn bedoeld om de realiteit te verdraaien (gaslighting), het zelfvertrouwen te breken en de ander afhankelijk te maken.
De meest voorkomende triggers voor narcistische woede zijn kritiek, afwijzing, falen, verraad of een minderwaardigheidsgevoel , die allemaal het fragiele zelfbeeld van de narcist bedreigen.
Narcisten zijn angstig om ontmaskerd te worden voor wie ze echt zijn. Dit behelzen eerder gemaakte slachtoffers die de manipulatietechnieken van de narcist doorprikken en achter hun valse masker kunnen kijken. Bovendien vreest de narcist dat slachtoffers hun zorgvuldig opgebouwde image aan de buitenwereld openbaren.
Mensen met narcisme zijn ervan overtuigd dat zij meer 'bijzonder' zijn dan andere mensen. Dit laten zij ook graag aan anderen merken. Iemand met een narcistische persoonlijkheidsstoornis wil constant bewonderd worden. Hij of zij geniet daar enorm van.
Seks met een narcist is vaak een machtsspel dat draait om controle, bewondering en eigen bevrediging, niet om echte intimiteit; het kan in het begin extreem gepassioneerd lijken ("love bombing") maar wordt eenzijdig en manipulatief, waarbij de partner zich genegeerd, gebruikt of gekwetst voelt, omdat empathie ontbreekt en de narcist lof verwacht voor zijn "prestaties". De seksuele interactie is een middel tot bevoorrading, en kan variëren van agressief tot het volledig onthouden van seks, afhankelijk van de behoefte aan controle.
De zwakke plekken van een narcist zijn hun diepgewortelde onzekerheid, een extreem kwetsbaar ego dat afhankelijk is van externe validatie, een gebrek aan echte empathie, de angst voor schaamte en kritiek, en de onmacht om met de realiteit om te gaan, wat leidt tot een constante behoefte aan 'narcistische voeding' (aandacht, bewondering). Ze kunnen niet goed tegen 'nee' en grenzen, en hun fantasiewereld botst vaak met de werkelijkheid, waardoor ze anderen beschadigen om zichzelf beter te voelen.
Een narcist kan absoluut niet tegen kritiek, afwijzing, het niet krijgen van bewondering (narcistische voeding), en mensen die voor zichzelf opkomen, omdat dit hun fragiele, superieure zelfbeeld bedreigt en hun diepgewortelde angst voor waardeloosheid confronteert, wat kan leiden tot woede, manipulatie en het projecteren van hun eigen tekortkomingen op anderen.
Naast de uitdagingen zien we ook de kracht van autisme binnen relaties. Juist door de behoefte aan eerlijkheid, trouw aan principes en oog voor detail, ontstaan er vaak diepe verbindingen. De wens om elkaar echt te begrijpen is sterk en dat maakt de liefde krachtig, ook als het ingewikkeld is.
Er zijn verschillende manieren om narcisme in te delen, maar vaak worden grandioos/openlijk, kwetsbaar/verborgen, maligne/kwaadaardig, en soms altruïstisch/filantropisch onderscheiden; deze typen variëren van arrogant en dominant (grandioos) tot subtiel en slachtofferig (kwetsbaar) en zelfs destructief (maligne), waarbij allen een diepgewortelde behoefte aan bewondering en validatie hebben.
Een narcist voelt zich tot jou aangetrokken om deze redenen: Je hebt een hoog inlevingsvermogen. Je begrijpt de gevoelens van de ander goed. Je hebt een sterk inlevingsvermogen en je kunt meeleven met de ander.
Narcisten omarmen de bovengenoemde eigenschappen van anderen graag, omdat ze veel positieve aandacht en feedback nodig hebben om hun fragiele, gevoelige ego te voeden. Wanneer mensen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis echter hun zin niet krijgen of zich door anderen gekwetst voelen , kan dit ertoe leiden dat ze de controle verliezen en in narcistische woede uitbarsten.
In plaats daarvan gebruiken verborgen narcisten subtiele beledigingen om hun ongenoegen te uiten, of passief-agressief gedrag, zoals het achterhouden van informatie, om wraak te nemen . Voortdurende manipulatie. Ze kunnen mokken om je aandacht en vleierij te krijgen.
Ja hoor, een narcist kan perfect 'sorry' zeggen. Maar dat doet hij niet omdat hij schuldgevoelens heeft om hoe hij jou heeft behandeld. Als een narcist 'sorry' zegt of zich verontschuldigt dan doet hij dat louter en alleen uit eigenbelang.
Tijdens een ruzie kunnen ze erg agressief zijn. Ze kunnen schreeuwen, beledigen of dreigende taal gebruiken . Ze kunnen de waarheid verdraaien, alles wat je zegt afwijzen en dingen verdraaien om hun eigen standpunt te ondersteunen. Soms vermijden ze het gesprek helemaal, negeren ze je en lopen ze midden in een ruzie weg.
Narcisten haten het als iemand gelukkig is. Dit betekent niet een tijdelijk gevoel van geluk of plezier, maar echte authentieke en diepe vreugde. Dit veroorzaakt bij narcisten paniek waar ze vervolgens angstig en onzeker van worden.
Het samengaan van autisme en narcisme is weliswaar mogelijk, maar komt niet vaak voor , en de kenmerken van beide aandoeningen kunnen zich, afhankelijk van de individuele omstandigheden, verschillend uiten. Het is belangrijk om de mogelijke overlappingen in symptomen tussen autisme en narcisme te erkennen, maar ook de verschillen te beseffen.
De zessecondenregel voor autisme is een communicatiestrategie waarbij een verbale aanwijzing of instructie één keer wordt gegeven, waarna ongeveer zes seconden wordt gewacht voordat er opnieuw een aanwijzing wordt gegeven of een reactie wordt verwacht . Deze pauze geeft mensen met autisme extra tijd om de informatie te verwerken, waardoor de druk afneemt en het begrip verbetert.