Ja, er zijn zwarte gaten waargenomen. Met de Event Horizon Telescope is in 2019 de eerste foto gemaakt van het zwarte gat in het stelsel M87*. In 2022 volgde de eerste directe afbeelding van het zwarte gat in het centrum van onze eigen Melkweg, Sagittarius A*. Universiteit Leiden +2
Wetenschappers hebben de eerste afbeelding van een zwart gat verkregen met behulp van waarnemingen van het centrum van het sterrenstelsel M87 door de Event Horizon Telescope. De afbeelding toont een heldere ring die ontstaat doordat licht wordt afgebogen in de intense zwaartekracht rond een zwart gat dat 6,5 miljard keer massiever is dan de zon.
Het gat heeft een geschatte massa van 36,3 miljard keer die van onze zon. Het is mogelijk het grootste zwarte gat dat ooit is gevonden. Dit ultramassieve zwarte gat bevindt zich in het sterrenstelsel SDSS J1148+1930.
Astronomen hebben mogelijk het kleinste zwarte gat tot nu toe ontdekt. Ze zagen op bijna zesduizend lichtjaar afstand van de aarde een grote ster die 'wiebelt'. De baan van de ster kan alleen verklaard worden door de aanwezigheid van een klein zwart gat.
Een zwart gat is een gebied in de ruimte waar de zwaartekracht zo sterk is dat niets eraan kan ontsnappen. Zelfs licht niet, vandaar dat we ze zwarte gaten noemen. Met het blote oog zul je een zwart gat dus nooit zien.
Binnen de waarnemingshorizon (event horizon) leiden alle mogelijke banen naar het midden van het zwarte gat: er is geen ontsnappen aan. Kenmerkend aan een zwart gat is de waarnemingshorizon - de grens in de tijdruimte die als een ventiel voor licht en materie werkt: die kunnen er alleen van buiten naar binnen doorheen.
Je lichaam rekt zich uit, aanvankelijk niet onaangenaam, maar na verloop van tijd wordt de uitrekking heviger. Sterrenkundigen noemen dit spaghettificatie, omdat het intense zwaartekrachtveld je als het ware tot een lange, dunne spaghetti trekt. Wanneer je pijn begint te voelen, hangt af van de grootte van het zwarte gat.
De superzware zwarte gaten in de kernen van vrijwel alle sterrenstelsels hebben een horizon met afmetingen van biljoenen kilometers. 'In een zwart gat vallen' betekent dus: de horizon van het zwarte gat van buiten naar binnen passeren. In het geval van een stellair zwart gat ben je al dood voordat het zo ver is.
Dit is waarom TON 618 zo interessant is voor astronomen: met een ultramassief zwart gat van 66 miljard zonsmassa's ligt het boven Kings schatting van de maximale limiet (50 miljard zonsmassa's) voor een niet-roterend zwart gat .
De Stegosaurus wordt vaak gezien als de 'domste' dinosaurus vanwege zijn relatief kleine hersenen (ongeveer zo groot als een walnoot, of iets groter volgens recente scans), ondanks dat hij zich goed kon verdedigen met zijn staart. Andere kandidaten voor 'domste' zijn soms grote, trage planteneters zoals de Argentinosaurus (vanwege gebrek aan complex gedrag), terwijl de Velociraptor juist bekend staat als intelligent.
Een zwart gat is een object in de ruimte waar de zwaartekracht zo sterk is dat niets eruit kan ontsnappen, zelfs geen licht. Een zwart gat ontstaat doorgaans als een zware ster aan het einde van zijn leven komt en explodeert als supernova. Na de explosie kan een klein, zwaar lichaam overblijven.
De doorbraak van vandaag volgt op de publicatie in 2019 door de EHT-samenwerking van de eerste afbeelding van een zwart gat, genaamd M87*, in het centrum van het verder gelegen sterrenstelsel Messier 87 .
Wie het zou openen, kijkt niet in een bodemloze put, maar wel in het diepste gat dat ooit door mensen is gegraven: ruim twaalf kilometer.
De overige 95% van het universum is onzichtbaar en mysterieus. Wetenschappers noemen dit verborgen deel donkere materie en donkere energie. In tegenstelling tot gewone materie zendt, absorbeert of reflecteert donkere materie geen licht , waardoor het volledig ondetecteerbaar is met traditionele telescopen.
Nee, de zon zal niet plotseling in een zwart gat veranderen. Maar er is een minuscule kans dat er al miljarden jaren diep in zijn binnenste zo'n object verborgen zit. En dat kan op termijn wel degelijk grote gevolgen voor de aarde hebben.
Hoewel hemelonderzoeken zoals Wide-field Infrared Survey Explorer (WISE) en Pan-STARRS Planeet Negen niet hebben gedetecteerd , hebben ze het bestaan van een object met de diameter van Neptunus in het buitenste deel van het zonnestelsel niet uitgesloten. De mogelijkheid van deze eerdere hemelonderzoeken om Planeet Negen te detecteren, was afhankelijk van de locatie en kenmerken ervan.
Nog korter. Het grootste zwarte gat dat we kennen, TON 618, is 66 miljard keer zwaarder dan de zon. Licht dat dichter dan 180 miljard kilometer bij de kern van TON 618 komt, kan nooit meer ontsnappen. 180 miljard kilometer is ruim 1200 AE, ofwel 1200 keer de afstand tussen zon en aarde.
TON 618 is het meest massieve bekende zwarte gat in het universum: een ultramassief gevaarte met een massa van 66 miljard zonsmassa's, gelegen op 10,4 miljard lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Canes Venatici.
De quasar TON 618 is een voorbeeld van een object met een extreem groot zwart gat, geschat op 4,07 × 10¹⁰ (40,7 miljard) M☉ .
Het is de op vier na grootste planeet in het zonnestelsel. Zo'n hemellichaam krijg je niet zomaar vernietigd. Over nog eens 4,6 miljard jaar, wanneer de zon het einde van zijn leven nadert en begint op te zwellen tot een rode reuzenster, zal de aarde er nog steeds zijn.
Van het superzware zwarte gat in de kern van ons Melkwegstelsel, op een afstand van zo'n 26.000 lichtjaar, hebben we dus niets te vrezen. Ook de talloze kleinere stellaire zwarte gaten die door het Melkwegstelsel bewegen zijn ongevaarlijk, behalve natuurlijk wanneer er één toevallig recht op ons zonnestelsel afvliegt.
De nieuwste sterrenkundige waarnemingen doen vermoeden dat het heelal oneindig uitgestrekt is. Dat betekent dat het zeker geen rand heeft. Maar ook wanneer het heelal een eindige omvang zou hebben, is het onbegrensd.
Spaghettificatie verklaard door de natuurkunde van zwarte gaten
Onderzoekers berekenden dat de zwaartekrachtgradiënt in de buurt van een typisch zwart gat zo extreem is dat zelfs atomen uit elkaar getrokken zouden worden. Het menselijk lichaam, dat voornamelijk uit water en zacht weefsel bestaat, zou zelfs een fractie van die kracht niet kunnen weerstaan.
Hoewel de materie in het centrum in werkelijkheid een singulariteit is, spreken we van een zwart gat ter grootte van de waarnemingshorizon. Wanneer materie in een zwart gat valt of er dichterbij komt dan de waarnemingshorizon, raakt het geïsoleerd van de rest van de ruimtetijd . Het kan dat gebied nooit meer verlaten.
Een pijnlijke dood door 'spaghetti-vorming' wacht je . Omdat je voeten dichter bij het zwarte gat zijn dan je hoofd, voelen ze een sterkere zwaartekracht, genoeg om je uit elkaar te trekken.