Een 80-jarige heeft doorgaans 7 tot 8 uur slaap per nacht nodig. Hoewel vaak wordt gedacht dat ouderen minder slaap nodig hebben, is dit een fabeltje; de behoefte blijft nagenoeg gelijk aan die van jongere volwassenen, maar het slaappatroon verandert wel. Bupa UK +1
'Oudere mensen hebben minder slaap nodig' klinkt het vaak, maar dat is slechts een fabeltje. Wat er wel gebeurt bij het ouder worden, is het optreden van veranderingen in het slaappatroon. Een oudere persoon heeft dus net als de gemiddelde volwassene een slaapbehoefte van 7 à 8 uur per nacht.
Ouderen hebben ongeveer evenveel slaap nodig als alle volwassenen: zeven tot negen uur per nacht . Maar ouderen hebben de neiging om eerder naar bed te gaan en eerder op te staan dan toen ze jonger waren.
Naarmate we ouder worden zijn we vatbaarder voor bepaalde ziekten, hierdoor kunnen we ons snel vermoeid voelen. Vermoeidheid is echter geen ouderdomskwaal zoals vaak wordt gedacht! Tenzij chronische pijn uw vermoeidheid veroorzaakt, zijn er wel degelijk dingen die u kunt doen om uw energieniveau te verhogen.
De interne klok raakt ontregeld, waardoor het lichaam niet meer goed aanvoelt wanneer het tijd is om actief te zijn of juist te rusten. Het ritme keert vaak om: Overdag: Veel slaperigheid, lusteloosheid en vaak lange dutjes. 's Nachts: Onrust, verwarring en moeite om in slaap te vallen of te blijven.
Frequent en lang slapen overdag komt veel voor bij de ziekte van Alzheimer. Dat komt doordat stoornissen in de hersenen het slaap-waakritme ontregelen. Amerikaanse onderzoekers gingen na of middagdutjes een aanwijzing kunnen zijn om later de ziekte van Alzheimer te ontwikkelen (1).
De drie meest voorkomende verschijnselen van achteruitgang bij ouderen zijn vaak cognitieve problemen (zoals geheugenverlies en concentratieproblemen), fysieke achteruitgang (zoals verminderd zicht/gehoor, minder kracht, evenwichtsproblemen), en psychische/emotionele veranderingen (zoals somberheid, apathie, veranderd eet- of slaappatroon), vaak met elkaar verweven. Deze kunnen leiden tot Moeite met dagelijkse handelingen en een verhoogd risico op vallen.
De levensverwachting bij geboorte bedraagt op dit moment 80 jaar voor mannen en 83 jaar voor vrouwen. Het bereiken van een leeftijd van rond de tachtig is tegenwoordig dus heel normaal.
De top 3 oorzaken van vallen bij ouderen zijn vaak een combinatie van verminderde balans en spierkracht, medicijngebruik (en bijwerkingen zoals duizeligheid), en een onveilige omgeving in huis (losse tapijten, slechte verlichting), naast andere gezondheidsproblemen zoals slecht zicht of hartproblemen. Vaak is het niet één factor, maar een samenspel van meerdere risico's die leiden tot een val.
Mentale tekenen van ouder worden zijn onder andere veranderingen in cognitieve functies zoals concentratie en denksnelheid, meer moeite met plannen en organiseren, een toename van angst of neerslachtigheid, minder zelfvertrouwen, en vaker twijfel of onzekerheid, met name rondom sociale interacties en grenzen stellen. Deze veranderingen zijn normaal, maar kunnen ook wijzen op onderliggende stemmingsproblemen of cognitieve achteruitgang, en vereisen soms aandacht voor mentale welzijn.
Veel oudere patiënten ervaren een faseverschuiving in hun slaap-waakcyclus, waardoor ze zich al vroeg in de avond slaperig voelen. Personen met het vervroegde slaapfasesyndroom (ASPS) vallen doorgaans tussen 19.00 en 21.00 uur in slaap en worden zo'n 8 uur later wakker, tussen 3.00 en 5.00 uur (zie Figuur 1).
De slaapbehoefte verschilt per persoon, maar over het algemeen raden experts gezonde volwassenen aan om gemiddeld 7 tot 9 uur per nacht te slapen. Als u regelmatig meer dan 8 of 9 uur slaap per nacht nodig hebt om u uitgerust te voelen, kan dit een teken zijn van een slaap- of medisch probleem, aldus Gamaldo.
Volgens onderzoek gepubliceerd in het tijdschrift European Heart is naar bed gaan tussen 22.00 en 23.00 uur gekoppeld aan een lager risico op hart- en vaatziekten. Voor de studie werden gegevens gebruikt van meer dan 88.000 deelnemers van de UK Biobank in de leeftijd van 43 tot 74 jaar, die gedurende een week werden gevolgd.
Het panel concludeerde dat hoewel slaappatronen veranderen met het ouder worden, volwassenen van 65 jaar en ouder nog steeds 7 tot 8 uur slaap per nacht nodig hebben, idealiter aaneengesloten.
Wakker worden tussen 3 en 4 uur 's nachts kan komen door stress, onrustige slaap door alcohol, medicatie of een ongezonde leefstijl, maar ook door medische oorzaken zoals slaapapneu, brandend maagzuur, of een verstoord hormoon-/bloedsuikerspiegel; ook de Chinese geneeskunde linkt dit tijdstip aan de longen, wat wijst op emotionele oorzaken zoals verdriet.
Dit zijn gemiddelde bedtijden per leeftijd:
4 tot 6 jaar: tussen 19.00 en 19.30 uur. 7 tot 8 jaar: tussen 19.45 en 20.00 uur. 9 tot 10 jaar: tussen 20.00 en 20.30 uur. 11 tot 12 jaar: tussen 20.30 en 21.00 uur.
De meeste ouderen (bijna de helft) vallen in en om het huis. Het grootste aantal valpartijen vindt plaats in de badkamer, waar de oudere uitglijdt of struikelt. Ook uit bed en van de trap vallen komt veel voor, vooral onder tachtigplussers.
Regelmatig vallen kan wijzen op afnemende kracht, evenwichtsproblemen of andere gezondheidsproblemen die professionele hulp vereisen . Thuiszorg biedt tijdige hulp, van dagelijkse taken zoals licht huishoudelijk werk tot het monitoren van medische behoeften. Een getrainde zorgverlener kan valrisico's in huis herkennen en helpen de situatie veiliger te maken.
Regelmatig bewegen verkleint de kans op verschillende chronische aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten, diabetes en depressieve klachten. Ook toont wetenschappelijk onderzoek aan dat senioren die regelmatig bewegen, minder kans hebben op botbreuken dan mensen die niet of weinig bewegen.
Hart- en vaatziekten blijven de meest voorkomende doodsoorzaak bij ouderen, hoewel de sterftecijfers de afgelopen 20 jaar zijn gedaald. Deze categorie omvat chronische ischemische hartziekte, congestief hartfalen en aritmie. Ischemische hartziekte wordt mogelijk ondergediagnosticeerd bij de alleroudsten (20).
In de Europese richtlijn (Visseren, 2021) wordt een systolische bloeddruk < 140 mmHg geadviseerd bij ouderen > 70 jaar en tot 130 mmHg als het goed verdragen wordt.
Voor mannen was het 80,5 jaar en voor vrouwen 83,3 jaar.
Vermijd vooral blauw en paars (moeilijk te onderscheiden), zwart (kan een gat lijken), en wit op wit (minder contrast) bij mensen met dementie, omdat deze kleuren verwarring kunnen veroorzaken; gebruik in plaats daarvan felle kleuren met veel contrast zoals rood, oranje of geel om objecten en overgangen duidelijk te maken.
Psychische klachten die vaak voorkomen:
Dementie komt vaak voor, vooral bij ouderen. De kans dat iemand dementie krijgt, is 1 op 5 (20%). Hoe ouder iemand is, hoe groter de kans is dat hij of zij dementie krijgt. Het belangrijkste risico voor dementie is dus: een oudere leeftijd.