Ongeveer 2% tot 5% van de bevolking heeft een klinische vorm van hoogtevrees (acrofobie), waarbij vrouwen twee keer vaker getroffen worden dan mannen. Een mildere vorm van visuele hoogte-intolerantie komt vaker voor, tot wel bij een derde (33%) van de mensen. Wikipedia
Het probleem is groot: maar liefst één op de vijf mensen heeft last van hoogtevrees. Eén op de twintig heeft zelfs officieel acrofobie, de extreemste vorm.
Epidemiologie. Ongeveer 2-5% van de algemene bevolking heeft acrofobie, waarbij twee keer zoveel vrouwen als mannen er last van hebben. Een verwante, mildere vorm van visueel getriggerde angst of vrees wordt visuele hoogte-intolerantie (vHI) genoemd. Tot een derde van de mensen kan in zekere mate last hebben van visuele hoogte-intolerantie.
Hoogtevrees is een specifieke fobie. Specifieke fobieën zijn vaak goed te behandelen met gedragstherapie. Maar ook ontspanningsoefeningen kunnen helpen om je angsten te verminderen.
De meeste mensen zijn echter niet bang voor hoogtes , niet in de zin van 'acrofobie', waarbij de gedachte aan vallen al een paniekaanval kan veroorzaken. De rest van ons is ofwel niet bestand tegen hoogtes, ofwel verdraagt hoogtes wel, ofwel geniet van hoogtes.
Hoogtevrees komt het meeste voor bij kinderen onder de 10 jaar en volwassenen boven de 50 jaar.
Er bestaat momenteel geen genezing voor hoogtevrees , maar exposuretherapie, een vorm van psychologische therapie, is wel effectief gebleken bij de behandeling ervan. Exposuretherapie wordt over het algemeen beschouwd als de eerstelijnsbehandeling voor specifieke fobieën.
De top 5 grootste angsten varieert, maar vaak genoemde angsten zijn spinnen (arachnofobie), sociale angst/faalangst, hoogtevrees, claustrofobie (enge ruimtes) en angst voor de dood/ziekte, samen met specifieke fobieën zoals vliegangst of angst voor honden en slangen, die vaak overlappen met universele thema's van verlies, zoals het verliezen van autonomie of betekenis.
Symptomen van hoogtevrees
Je kunt in paniek raken als je beseft dat je hoog boven de grond bent . Je zoekt misschien instinctief naar iets om je aan vast te houden en realiseert je dat je je evenwicht niet kunt vertrouwen. Veelvoorkomende reacties zijn: direct naar beneden gaan, op handen en voeten kruipen, of knielen of je lichaam op een andere manier laten zakken.
De oorzaken van hoogtevrees kunnen variëren en zijn vaak een combinatie van genetische, traumatische en evolutionaire factoren. Genetisch gezien kan een aanleg voor angststoornissen erfelijk zijn, waardoor sommige mensen gevoeliger zijn voor het ontwikkelen van fobieën, waaronder hoogtevrees.
Sommige onderzoekers beweren inderdaad dat hoogtevrees aangeboren is (Menzies & Clarke, 1993; Poulton, Davies, Menzies, Langley, & Silva, 1998). Vanuit een evolutionair oogpunt is het vermijden van plekken waar je vanaf kunt vallen ongetwijfeld adaptief, waardoor verklaringen voor aangeboren of vroeg ontwikkelde hoogtevrees populair en bevredigend zijn.
Er wordt gespeculeerd dat de plotselinge drang om te springen op een hoge plek samenhangt met suïcidale gedachten ; deze speculatie wordt echter slechts door weinig gegevens onderbouwd. Wij hebben deze ervaring het hoogte-fenomeen (HPP) genoemd en verondersteld dat het voortkomt uit een verkeerd geïnterpreteerd veiligheidssignaal (oftewel een overlevingsinstinct).
Angst voor hoogtes is voor sommige mensen normaal, omdat het potentieel gevaarlijk kan zijn . Mensen met acrofobie kunnen echter angst voor hoogtes ervaren, ondanks het ontbreken van een potentieel gevaar. Acrofobie kan, net als andere fobieën, iedereen van elke leeftijd treffen.
Ten eerste kan een traumatische of beangstigende gebeurtenis, zoals een val uit een boom of van een ladder , een fobie voor hoogtes veroorzaken, omdat de traumatische ervaring in de herinneringen van de persoon wordt gekoppeld aan hoogtes – vooral bij mensen die al aanleg hebben voor angstgevoelens.
Angststoornissen komen meer voor bij vrouwen dan bij mannen en komen het meest voor bij mensen tussen 25 en 44 jaar. In deze periode ontstaan ook de meeste angststoornissen. In de kindertijd of adolescentie kunnen met name de sociale fobie, de specifieke fobie en de gegeneraliseerde angststoornis ontstaan.
1. Sociale fobie : Angst voor sociale interacties. Ook wel bekend als sociale angststoornis, is een sociale fobie verreweg de meest voorkomende angst of fobie die onze Talkspace-therapeuten bij hun cliënten zien.
Mensen die hoogtevrees hebben, zijn geneigd om hoogten uit de weg te gaan. De enige manier om over je angst heen te komen, is om het juist op te zoeken.
Bereid je mentaal voor op je lichamelijke symptomen (trillen, hartkloppingen, zweten). Als je er niet van wegloopt, verdwijnen ze na een tijdje vanzelf. Denk aan positieve dingen in uitdagende situaties. Probeer je rustig te houden door diep adem te halen en steun te zoeken bij mensen die je vertrouwt.
In tegenstelling tot optische hoogtevrees komt cognitieve hoogtevrees wel voor bij blinden. In een Nederlandse studie uit 2008 met zevenduizend ondervraagden kampte ongeveer 5 procent met hoogtevrees. Naar het percentage blinden met hoogtevrees tasten we voorlopig nog in het duister.
Tien ongebruikelijke fobieën
Bij angst zijn er vaak verstoringen in de balans van neurotransmitters zoals een tekort aan de kalmerende stof GABA en het stemmingregulerende serotonine, terwijl stresshormonen als adrenaline en cortisol juist teveel aanwezig kunnen zijn, waardoor je lichaam in een vecht-of-vlucht-modus schiet. Ook een disbalans in dopamine speelt een rol, waarbij het beloningssysteem minder goed werkt.
Oerangsten, ook wel primaire angsten genoemd, zijn angsten die diep geworteld zijn in de menselijke psyche en voortkomen uit onze voorouderlijke overlevingsdrang. Deze angsten omvatten angst voor het donker, hoogtes, roofdieren, de dood en isolatie .
Hoogtevrees is geen ziekte, afwijking of aandoening. Het is aangeboren. Eigenlijk heeft iedereen een soort van angst voor afgronden en hoogtes.
Hoogtevrees (acrofobie) en valangst zijn nauw verwant en komen vaak samen voor . Beide fobieën houden een angst in om de controle te verliezen en een potentieel gevaarlijke val te maken. Mensen met acrofobie kunnen intense angst ervaren wanneer ze zich op grote hoogte bevinden, gedreven door de vrees dat ze zouden kunnen vallen.
Hoogtevrees is aangeboren in iedere mens. Het gaat al zo lang mee als de mens zelf. Hoogtevrees is dus een soort overlevingsmechanisme van de natuur. Hoogtevrees kan echter ook uitmonden in een fobie.