Er zijn geen exacte, recente percentages beschikbaar over welk deel van de bevolking precies met kanker scheldt. Wel is bekend dat 'kanker' wordt beschouwd als een van de meest gebruikte en hardnekkige scheldwoorden in Nederland. KWF Kankerbestrijding +1
Kanker is zo'n woord dat pijn doet, zeker als jij zelf of in je omgeving iemand met de ziekte te maken heeft (gehad). Toch is kanker een van de meest gebruikte scheldwoorden in Nederland. Ook online zie je vaak de afkorting kk. KWF wil dat schelden met kanker stopt.
1 op de 2 Nederlanders krijgt ooit in zijn of haar leven kanker. In 2025 waren dat bijna 135.000 nieuwe patiënten. Gelukkig kunnen we de ziekte steeds beter behandelen en is de 5-jaarsoverleving nu al 70%.
De eerste verklaring is dat het schelden met ziektes komt uit het Jiddisch, een veel gesproken taal door Joden. Het Jiddisch is een taal waarin ook met ziektes wordt gescholden. Doordat er in Nederland altijd veel Joden gewoond hebben, zou het goed kunnen zijn dat sommige scheld-ziektes uit die taal overgenomen zijn.
Roken en kanker
Het grootste risico op kanker komt door roken en meeroken. Tabaksproducten en de tabaksrook bevatten stoffen die schadelijk zijn voor het DNA in de cellen. Fouten in het DNA kunnen ertoe leiden dat een cel ontspoort en dat er kanker ontstaat.
En welk type je bent, heeft ook invloed op je gezondheid. Op welk vlak loop jij meer risico? Wie A positief of A negatief is, heeft volgens een recente studie in de American Journal of Epidemiology 20 procent meer kans op maagkanker dan types B of O.
Niet roken, weinig of geen alcohol drinken, gezond eten en bewegen, verstandig omgaan met de zon en met (mogelijk) kankerverwekkende stoffen. De thema's staan geordend van A tot Z, voorafgegaan door algemene informatie over de oorzaken van kanker.
Internationale vergelijking incidentie van kanker
(Het aantal nieuwe gevallen van of nieuwe personen met een bepaalde ziekte in een bepaalde periode, absoluut of relatief.). In Bulgarije, Oostenrijk en Roemenië is de incidentie het laagst.
Het ontstaan van kanker heeft ook andere oorzaken, zoals leefstijl. De kans om kanker te krijgen is bij vrouwen het meest gestegen tussen de 65 en 85 jaar. Bij mannen is dat boven de 75 jaar. Daarentegen is de kans om aan kanker te overlijden bij mannen onder de 75 jaar afgenomen, en boven de 75 jaar toegenomen.
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft bekendgemaakt dat in 2023 tuberculose (TB) terug is als nummer 1 op de lijst van dodelijkste infectieziekten: er stierven dat jaar 1,25 miljoen mensen aan TB, waarmee covid-19 na de pandemiejaren van deze plek is gestoten.
Dit kunnen symptomen van kanker zijn:
Meeste nieuwe gevallen van kanker op latere leeftijd
Kanker is een ziekte die vooral op latere leeftijd voorkomt. In 2024 was 54% van alle nieuwe patiënten 70 jaar of ouder, iets minder dan de helft (45%) viel in de leeftijdsgroep 30 tot en met 69 jaar en 1% was jonger dan 30 jaar.
Kanker ontstaat vaak zonder dat je het in de gaten hebt. Gelukkig is het in sommige gevallen mogelijk om de ziekte op tijd op te merken. Dat vergroot de kans op een succesvolle behandeling. Daarom werkt KWF aan manieren om kanker beter en eerder op te sporen.
Het opstapelen van die spontane afwijkingen zou verantwoordelijk zijn voor de meeste kankers. Slechts het overblijvende derde zou te wijten zijn aan omgevingsfactoren en ongezonde leefgewoonten zoals roken (25-30 %), of genetische voorbeschikking (ongeveer 5 à 10 %).
Op mondiaal niveau is longkanker met stip de dodelijkste kankervorm met jaarlijks bijna twee keer zoveel doden (1,37 miljoen) als de op-één-na dodelijkste vorm, maagkanker (736.000). In 2011 overleden in Nederland 3.283 mensen aan borstkanker.
Een tumor heet goedaardig als die zich niet verspreidt naar andere delen van het lichaam. Kwaadaardige tumoren verspreiden zich wel naar verschillende delen van het lichaam. Ze zaaien uit (metastaseren). Kwaadaardige tumoren zijn kanker.
Grootste risicofactor: uv-straling
Uit het onderzoek blijkt dat uv-straling van zonlicht de grootste veroorzaker is van werkgerelateerde kanker, gevolgd door asbest. Jaarlijks worden 1.720 gevallen van plaveiselcelcarcinoom van de huid veroorzaakt door blootstelling aan de zon op het werk.
Het feit dat slechts 5-10% van alle kankergevallen te wijten is aan genetische afwijkingen en dat de overige 90-95% wordt veroorzaakt door omgevingsfactoren en leefstijl, biedt grote mogelijkheden voor kankerpreventie.
De meest voorkomende soorten kanker in Nederland zijn:
Wie genoeg beweegt, gezond en gevarieerd eet, een normaal gewicht heeft, niet rookt, weinig alcohol drinkt en met mate in de zon zit, verkleint het risico op het krijgen van kanker. Een gezonde leefstijl is in relatie tot kanker van grote betekenis.
Polen scoort het laagst met 1.169 patiënten per 100.000 inwoners. Zweden, Zwitserland, Duitsland en Italië scoren hoge prevalentiecijfers, terwijl Polen, Estland, Slowakije en Slovenië relatief laag scoren. Vrouwen worden het meest getroffen door kanker: van alle prevalente gevallen is 61 procent vrouw.
Vergrijzing oorzaak van toename
Waar tot nu toe 1 op de 3 mensen de diagnose kreeg, is dat toegenomen naar 1 op de 2. Deze stijging is vooral te verklaren door de vergrijzing: mensen worden steeds ouder. En kanker komt vaker voor op oudere leeftijd: 80% van de mensen die kanker krijgt is 60 jaar of ouder.
Tarwegras, algen, zeewier en groene groenten als spinazie en broccoli zijn rijk aan chlorofyl. Naast het rijkelijk leveren van diverse vitamines lijkt chlorofyl ook de vorming van bloedcellen te bevorderen, een antikanker werking en antibacteriële werking te hebben en wondgenezing te bevorderen.
370.000 gele lintjes
Het was een gele golf van solidariteit die Vlaanderen overspoelde tijdens de Dag tegen Kanker 2025. Zo'n 370.000 mensen droegen het gele lintje. Dat is een lintje voor iedereen die met en na kanker leeft. Zorgverleners, vrijwilligers, bekende gezichten, sympathisanten …
Producten die zijn blootgesteld aan 'natuurlijke' rook, zoals gerookte zalm en paling, hangen een tijdje in een rookkamer. Bij deze bereidingswijze ontstaan kleine hoeveelheden PAK's, legt de Keuringsdienst van Waarde uit. PAK's zijn polycyclische aromatische koolwaterstoffen die potentieel kankerverwekkend zijn.