Slaapverlamming is een opvallend, maar relatief zeldzaam fenomeen. Toch heeft ruim tien procent van de Nederlandse bevolking er ooit mee te maken gehad.
Slaapverlamming, ook wel slaapstarre genoemd, is een toestand waarin je tijdelijk niet in staat bent om te bewegen of te spreken tijdens het in slaap vallen of ontwaken. Het is een vrij veel voorkomende slaapstoornis en wordt geschat dat tot 8% van de bevolking het minstens één keer in hun leven kan ervaren.
Narcolepsie – ook wel slaapverlamming en slaapparalyse genoemd – is een zeldzame, chronische aandoening waarbij slaapaanvallen optreden.
Terwijl je in je eigen lichaam gevangen bent, komen je ergste nachtmerries tot leven. Slaapverlamming: een onschuldige maar angstaanjagende slaapstoornis. Bijna 8% van de wereldbevolking ondervindt wel eens een slaapverlamming. Helaas is het voor sommigen elke nacht raak.
Zo'n 20-30 procent van de Nederlandse bevolking ervaart slaapproblemen. Vrouwen hebben over het algemeen meer last van slaapproblemen dan mannen. Naarmate mensen ouder worden, neemt het risico op een verstoorde slaap toe.
Twintig tot vijfentwintig procent van de Nederlanders geeft aan niet goed te slapen (bron). Een deel van deze mensen lijdt aan insomnia.
Helaas bleek uit een recente analyse dat bijna 30 procent van de volwassenen moeite had met in slaap vallen of doorslapen, en dat meer dan 27 procent van deze steekproef overdag last had van slaperigheid.
Niet kunnen schreeuwen
Deze droom geeft aan dat je je niet gehoord voelt of moeite hebt om je problemen te uiten. Het is een uitnodiging om je emoties duidelijker te communiceren en aandacht te vragen voor je behoeften.
Gelukkig is slaapverlamming meestal onschadelijk en kan het worden beheerst door kalm te blijven, te focussen op ademhaling, te ontspannen, oogbewegingen te gebruiken en stress te verminderen. Bij aanhoudende symptomen is het raadzaam professionele hulp te zoeken.
“We hebben dan een verhoogde spierspanning, hartslag en ademhaling.Alles gaat op standje 'actief'”, bevestigt Kleijn. En je raadt het al: dat is precies waarom je eenmaal in bed niet meer zomaar in slaap valt.
Slaapverlamming kan heel eng zijn, maar het is vrij onschuldig en niet gevaarlijk voor ons. Toch kan het wel voor problemen zorgen. Als je bijvoorbeeld steeds banger wordt om te gaan slapen uit angst, om nog een keer slaapverlamming te ervaren, kan dat leiden tot moeite met slapen. En dat kan behoorlijk stressvol zijn.
Slaapverlamming is om begrijpelijke redenen angstaanjagend, maar het is geen ziekte op zich en het is niet gevaarlijk. Niet alle spieren zijn tijdelijk verlamd, de ademhalingsspieren blijven bijvoorbeeld rustig hun werk doen. Je kan dus nooit stikken.
Men zweeft dan meestal boven het bed en kijkt neer op het lichaam, dat nog op het bed ligt. Dit wordt vaak gezien als een paranormaal fenomeen. Hypnagogische en hypnopompische hallucinaties zijn mogelijk wetenschappelijke verklaringen voor dit verschijnsel.
Slaapverlamming vindt plaats op het moment dat de patient in de REM-slaap valt, of op het moment dat hij/zij eruit komt. De patiënt kan dan niet praten of bewegen maar wel ademen en is zich compleet bewust van de omgeving.
conclusie Het incubusfenomeen is een indringend, maar - voor zover bekend - benigne verschijnsel. Desalniettemin is het belangrijk om het te herkennen, het niet te verwarren met een psychose of andere ernstige psychiatrische stoornissen en het desgewenst lege artis te behandelen.
In de hoek van je kamer een zwarte schim zien en je lichaam geen centimeter kunnen bewegen. De meeste dromen zijn bedrog, maar deze droom leek wel heel echt. Het gaat om slaapverlammingen die naast mensen met de slaap-/waak-stoornis narcolepsie, ook bij gezonde mensen kunnen optreden.
Nachtelijke hallucinaties
Dit kunnen hypnagoge (die optreden tijdens het inslapen) of hypnopompe (die optreden tijdens het ontwaken) hallucinaties zijn. Tijdens deze episoden kan iemand dingen zien, horen of voelen die er niet echt zijn.
Wat is een slaapverlamming.
De naam geeft al een tip van de sluier: Je ervaart het geestelijk ontwaken tijdens je slaap en het lijkt alsof je lichamelijk volledig verlamd bent. Echt wakker ben je niet. Normaliter is het niet de bedoeling dat je bewustzijn wakker wordt tussen je diepe- en je remslaap.
Soms is er een oorzaak aan te wijzen, zoals spanningen of stress, pijn, of geluiden van buiten. Ook kan het een gevolg zijn van een psychisch probleem, bijvoorbeeld een depressie, burnout of angststoornis. In die gevallen is het nodig om het lichamelijke of psychische probleem eveneens te behandelen.
Ik probeer te rennen of te schreeuwen in mijn droom, maar dat lukt niet. Waarom? Tijdens de REM-slaap zijn de vrijwillige skeletspieren van het lichaam verlamd . "Dit is goed en belangrijk, want anders zouden we alle bewegingen die we in onze dromen maken, naspelen," zei Barrett.
Slaapverlamming gaat op het moment zelf snel weer over. Meestal duurt een 'aanval' slechts een paar seconden of een paar minuten. Eventuele paniek kan ervoor zorgen dat slaapverlamming langer duurt en daarmee ook heftiger lijkt. Het beste wat je kan doen is jezelf op dat moment focussen op kleine bewegingen.
Meestal is de dood in dromen een metafoor voor een einde van een periode, een relatie, een gevoel. Niet noodzakelijkerwijs van het leven zelf dus. Iets of iemand waar je afscheid van neemt of hebt genomen. Oude gewoonten als het je eigen overlijden betreft.
Je moet ongeveer 7 tot 9 uur slapen per nacht. Veel meer dan dat is onnodig en ongezond, blijkt uit onderzoek. Het is dus beter om de aanbevolen 8 uur slaap aan te houden.
Hier volgen enkele nationale statistieken over slaapgebrek in de VS: Slaapstoornissen treffen ongeveer 70 miljoen Amerikanen. (Sleep Doctor Association, 2024) 1 op de 3 volwassenen in de VS krijgt regelmatig te weinig slaap .
Waarom slapen Amerikanen minder? Gallup's analyse vond een correlatie tussen stressniveaus en minder slaap. De auteurs van de studie meldden dat stressniveaus onder Amerikanen de afgelopen decennia gestaag zijn toegenomen.