Tongkanker wordt vastgesteld door middel van een reeks onderzoeken die starten bij een lichamelijk onderzoek door een arts, gevolgd door een weefselbiopsie om de diagnose definitief te maken. Antoni van Leeuwenhoek | AVL +1
Symptomen bij een tumor in of op de tong
Klachten die kunnen horen bij tongkanker: De tong is gezwollen, voelt geïrriteerd aan en kan pijn doen. Er zit een zweertje op de tong dat maar niet dichtgaat en pijn kan doen. De tong doet pijn bij eten, slikken of praten.
Uitzaaiingen van tongkanker
Zaait tongkanker uit, dan zitten de uitzaaiingen meestal in de lymfeklieren van de hals. Ze kunnen ook in andere organen zitten, zoals de longen. De uitzaaiingen kunnen er bij de diagnose al zijn. Maar ook kunnen ze later ontstaan, of wanneer de ziekte terugkomt.
In Nederland krijgen ongeveer 350 mensen per jaar de diagnose tongkanker. Het aantal patiënten neemt de afgelopen jaren gestaag toe. Daarentegen is de overlevingskans nauwelijks toegenomen. Van de patiënten met een stadium 1 tumor is na 5 jaar nog 82 procent in leven.
Roken, alcohol en tongkanker
Roken en veel alcohol drinken zijn allebei risicofactoren voor tongkanker.
Hoe vaak komt mondkanker voor? Elk jaar krijgen ongeveer 1.000 mensen in Nederland te horen dat ze mondkanker hebben. Dit zijn vooral mensen tussen 50-75 jaar.
Beginnende mondkanker herkent u vaak aan subtiele veranderingen in uw mond. Denk aan plekjes die niet genezen, een rode of witte verkleuring, verdikkingen of een zweertje dat pijn doet of juist gevoelloos is. Ook een blijvende zwelling, slikklachten of een verandering in stemgeluid kunnen signalen zijn.
Klachten bij tongkanker
Tumoren op de tong beginnen vaak als een zwelling of zweertje. Dit kan pijnlijk zijn maar het hoeft niet. Wanneer zo'n bultje of zweertje na drie weken niet geneest, is het verstandig om naar de huisarts te gaan. De huisarts kan inschatten of er reden is voor verder onderzoek.
De 10 belangrijkste alarmsignalen voor kanker zijn: onverklaarbaar gewichtsverlies, aanhoudende vermoeidheid, veranderingen in de stoelgang (bloed/slijm/ritme), problemen bij het plassen (bloed/moeilijk), bloedverlies of afwijkende afscheiding uit vagina/tepel, aanhoudende heesheid/hoest (met bloed), een knobbeltje/verdikking die niet weggaat, een huidplek die niet geneest, problemen met slikken en nieuwe/veranderende moedervlekken. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts, zeker als klachten langer dan twee weken aanhouden.
Acute myeloïde leukemie (AML) is van de hematologische kankers nog steeds de kanker met de slechtste overlevingskans: twintig jaar geleden overleefde maar 11 procent de eerste drie jaar. Nu is dat 27 procent.
Mondkanker is een ziekte die zeker behandeld moet worden. De kans op genezing na de behandeling – dit noemen we de prognose - hangt sterk af van het stadium van de ziekte. Mensen die de diagnose mondkanker in een vroeg stadium krijgen, hebben een goede kans op genezing.
De arts vertelt je hoe groot de kanker is en of de kanker op andere plekken in je lichaam zit. Deze twee dingen samen heet het stadium: stadium 1 is het minst erg, stadium 4 het ergst. Welk stadium je hebt, maakt uit voor je behandeling. En het kan iets zeggen over hoe lang je nog kunt leven.
Na de behandeling kan het wondje in de mond pijnlijk zijn. Daarvoor mag je paracetamol gebruiken. Soms krijg je een recept mee voor een andere pijnstiller. De verdoving is na ongeveer 2 tot 4 uur uitgewerkt.
Mondkanker komt voor in de lippen, de tong, de onderkant van de mond, het slijmvlies op de wang, het tandvlees of gehemelte. Bijna alle tumoren in de mond ontstaan in het slijmvlies. Dat is de buitenste cellaag in de mond. Deze tumoren in het slijmvlies worden ook wel plaveiselcelcarcinomen genoemd.
De klachten bij tongproblemen zijn verschillend. Vaak is er sprake van pijnklachten, een zwelling of een branderig gevoel. Soms verandert ook het uiterlijk van de tong bijvoorbeeld door een verkleuring (meestal wit of rood) of gladde plekken op de tong.
Om te onderzoeken of je al dan niet kanker hebt, gebeurt meestal een biopsie of een punctie. Daarnaast helpen beeldvorming (onderzoeken zoals CT-scan, MRI, echografie ) en laboratoriumonderzoek (zoals bloed- of urineonderzoek) je arts om een diagnose te stellen en om de beste behandeling te kiezen.
Goedaardige tumoren
Tumoren kunnen ook goedaardig zijn. Een goedaardige tumor is geen kanker. Het gezwel groeit niet door andere weefsels heen. Ook kan het niet uitzaaien naar andere organen.
Vaak ontstaat kanker in 1 orgaan, soms op meerdere plekken
Door de verkeerde celdeling ontstaat in dat orgaan een gezwel. Een ander woord voor gezwel is tumor. Er zijn goedaardige en kwaadaardige tumoren. Soms ontstaat kanker in weefsels of cellen die op verschillende plaatsen in het lichaam zitten.
Beginnende tongkanker ziet er vaak uit als een zweer, wondje, knobbel, of een verdikking op de tong die niet geneest, vaak gepaard gaand met pijn, roodheid, witte vlekken, een zwelling of een branderig gevoel, en kan leiden tot moeite met eten, slikken en praten. Deze symptomen kunnen ook op andere aandoeningen wijzen, dus een arts bezoeken bij aanhoudende klachten is belangrijk.
Hoe kan je het herkennen?
Meestal is de wond na vier weken volledig genezen. 3 Structurele controle is tijdens deze genezingsperiode niet nodig. De patiënt moet wel terugkomen wanneer de slik- of pijnklachten duidelijk toenemen, omdat dit reden is voor poliklinische medebeoordeling door de kno-arts.
De belangrijkste oorzaken van tongkanker zijn roken en veel alcohol drinken. Ook besmetting met HPV kan een oorzaak zijn voor tongkanker. Er zijn ook nog een paar andere risicofactoren.
Het belangrijkste middel dat een tandarts of mondhygiënist heeft om mond- en keelkanker op te sporen is het zicht. Afwijkingen aan het slijmvlies kunnen wijzen op (voorstadia van) kanker. Een tandarts zal dan ook letten op bijvoorbeeld witte stipjes en vlekken op het tandvlees of in de rest van de mond.
Als tongkanker op tijd wordt ontdekt, is de kans op genezing groot. Kanker in de mondholte komt niet vaak voor. Daarom behandelen maar een paar gespecialiseerde ziekenhuizen deze ziekte, bijvoorbeeld het Antoni van Leeuwenhoek. Tongkanker komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.