Sombere zomer Ook scheen de zon minder dan normaal, doordat een geregeld noordwestelijke wind vaak wolkenvelden van de Noordzee aanvoerde. Een beetje zoals nu dus. Met 503,1 zonuren neemt de zomer van 1978 een 18e plaats in op de lijst van somberste zomers. De temperaturen waren constant.
De gemiddelde temperatuur was 18,9°C tegen 17,0°C normaal. De vorige warmste zomers zijn 2003 met een gemiddelde temperatuur van 18,6°C en 1826 met een gemiddelde zomertemperatuur van ongeveer 18,7°C.
In 1975 beleefde Nederland een zinderende zomer, met een hittegolf die bijna drie weken duurde. Met temperaturen die vaak boven de dertig graden uitkwamen, zocht iedereen verkoeling. Hoe ging dat eraan toe in Utrecht?
Etmaalgemiddelde temperatuur 1977
De laagste gemiddelde temperatuur was -2.7 °C op 6 december 1977 en de hoogste gemiddelde temperatuur was 23.9 °C op 13 juni 1977.
De zomer van 2025 eindigt in Nederland in de top-5 van warmste zomers ooit gemeten. De gemiddelde temperatuur in juni, juli en augustus was 18,5 graden, ruim een graad meer dan de gemiddelde zomertemperatuur over de afgelopen dertig jaar. Alleen de zomers van 2003, 2018 en 2022 waren warmer.
De allerhoogste temperatuur in Nederland werd ooit gemeten in augustus. Op 23 augustus 1944 steeg de temperatuur in Warnsveld naar 38,6 graden. Dit nationale temperatuurrecord hield 75 jaar stand, maar werd in 2019 gebroken. Op 25 juli 2019 werd het maar liefst 40,7 graden in Gilze-Rijen.
In de zomer van 1976 kwam een hittegolf voor van 17 dagen, waarvan er 10 tropisch waren.
De hittegolf van 1976 zou verantwoordelijk zijn geweest voor 20% meer sterfgevallen en er was een aanzienlijke toename van spoedopnames in ziekenhuizen tussen 24 juni en 8 juli 1976 vergeleken met dezelfde periode in 1975 of 1974. Ter vergelijking: de hittegolf van 2003 leidde tot 59% meer sterfgevallen.
Sombere zomer
Met 503,1 zonuren neemt de zomer van 1978 een 18e plaats in op de lijst van somberste zomers. De temperaturen waren constant. Juni kwam met een gemiddelde temperatuur van 15,0 graden uit de bus, juli deed het met 15,4 graden een tikkeltje beter en augustus kwam op 15,3 graden uit.
Op 25 juli 2019 werd het in Nederland voor het eerst meer dan 40 graden. De dagen ervoor werden al temperatuurrecords gebroken op veel plekken in Spanje en Frankrijk. We waren dus voorbereid. Toch waren velen (inclusief ikzelf en veel collega's op het KNMI) behoorlijk verrast dat de 40 graden echt bereikt werd.
Recente cijfers Nederland: hittegolven in afgelopen jaren
De meest actuele informatie vind je op de KNMI-website. Hieronder zie je een overzicht van de landelijke hittegolven in Nederland van de afgelopen jaren. De langste hittegolf was 13 dagen in afgelopen dagen. De langste hittegolf ooit gemeten: 18 dagen in 1975.
Mensen vergeten dat 75 graden warm was . Walls ijsfabrikant voorspelde ten onrechte dat 76 graden koeler zou zijn, kocht geen voorraad voor het komende jaar en betaalde te veel toen de hittegolf toesloeg. Het bedrijf ging daardoor bijna failliet. De krantenkop ging over Fred Truman, maar hij was al lang voor 1975 met pensioen.
De hardste windstoot had een snelheid van 8.7 m/s. De gemiddelde temperatuur was 24.3 °C en een gevoelstemperatuur van 25.7 °C. De minimum temperatuur was 12.7 °C en de maximum temperatuur 31.9 °C. De zon scheen 15.6 uur.
De hoogste temperatuur op 1 juli in ons land stond op 35,6 graden en dateerde uit 2015, gemeten in Westdorpe. Inmiddels is in Gilze-Rijen 35,7 graden gemeten en daarmee is dus ook sprake van een nieuw landelijk warmterecord voor deze datum, meldt Weeronline.
De wereldwijde temperatuurvoorspelling van het ECCC geeft aan dat 2026 waarschijnlijk tot de vier warmste jaren ooit gemeten zal behoren , vergelijkbaar met 2023 en 2025, en in de buurt komt van 2024, het warmste jaar ooit.
Nog nooit eerder sinds het begin van de metingen telde De Bilt zoveel tropische dagen achter elkaar. Het record stamde uit 1975 en 1941, beide jaren telden 6 tropische dagen op rij. In het zuiden werd in de zomer van 1976 maar liefst vijftien opeenvolgende dagen meer dan 30 graden gemeten.
Etmaalgemiddelde temperatuur 1979
De laagste gemiddelde temperatuur was -12.4 °C op 5 januari 1979 en de hoogste gemiddelde temperatuur was 22.2 °C op 3 juni 1979.
Het jaar 1978 kende een aantal belangrijke ontwikkelingen, zoals de totstandkoming van het Vredes- en Vriendschapsverdrag tussen Japan en China, de overeenkomst tussen de Verenigde Staten en China over de normalisering van hun diplomatieke betrekkingen, en de totstandkoming van een basiskader voor vrede in het Midden-Oosten door de Verenigde Staten, Egypte en...
Etmaalgemiddelde temperatuur 1978
De laagste gemiddelde temperatuur was -11.6 °C op 31 december 1978 en de hoogste gemiddelde temperatuur was 24.8 °C op 30 juli 1978.
In 1976 waren er 16 opeenvolgende dagen met temperaturen boven de 32°C, niet 2 maanden. Deze zomer waren dat er 9. 1976 behoudt inderdaad het record voor de hoogste gemiddelde maximumtemperatuur overdag ooit.
Het nieuwe record volgt op 15 opeenvolgende maanden (juni 2023 tot en met augustus 2024) met maandelijkse temperatuurrecords – een ongekende hittegolf. "Het temperatuurrecord is opnieuw verbroken – 2024 was het warmste jaar sinds de metingen in 1880 begonnen", aldus NASA-directeur Bill Nelson.
1976 was over het algemeen zonniger en droger dan 2025 , factoren die bijdroegen aan de recordhoge maximumtemperatuur tijdens de hittegolven van die zomer. Maar 2025 kende gedurende de hele zomer aanhoudende warmte, zowel overdag als 's nachts, met slechts enkele noemenswaardige koelere periodes.
2019: hitterecords verbroken
Op 25 juli werd door het weerstation van Gilze-Rijen 40.7°C gemeten. Voor het eerst sinds het begin van de metingen van het KNMI werd in Nederland een temperatuur van boven de 40 graden Celsius vastgesteld.
Het onderschrift luidde: "Op deze dag in 1976 begon de Britse hittegolf. Deze zou duren tot 27 augustus , gedurende welke periode Groot-Brittannië te maken kreeg met extreme temperaturen en wijdverspreide droogte. En we hebben allemaal een heerlijke zomer gehad en het overleefd."
Warmterecords. 2020 was samen met 2014 het warmste jaar in de meetreeks.