De diagnose van een bipolaire stoornis wordt gesteld door een psychiater of psycholoog op basis van uitgebreid onderzoek naar stemmingswisselingen, gedrag en de levensgeschiedenis van de patiënt. Omdat er geen bloedtest of hersenscan is die de aandoening direct aantoont, berust de diagnose op specifieke criteria, vaak uit de DSM-5 (het handboek voor psychische stoornissen). Richtlijnendatabase
Je kunt alleen de diagnose bipolaire stemmingsstoornis krijgen als je tenminste één keer een periode van (hypo)manie hebt meegemaakt. Dit kan ook in combinatie met een depressieve periode zijn. Een bipolaire stemmingsstoornis komt voor bij 1 tot 2 procent van de Nederlandse bevolking en gaat niet vanzelf over.
Kenmerken van een bipolaire stoornis zijn extreme stemmingswisselingen tussen manische (overdreven energiek, opgewekt, prikkelbaar) en depressieve (diep somber, weinig energie) periodes, met tussendoor periodes van 'normaal' functioneren, waarbij zowel manische als depressieve fases het dagelijks leven, werk en relaties ernstig kunnen beïnvloeden, en soms psychoses optreden.
De diagnostiek van bipolaire stoornissen berust op anamnese, heteroanamnese, familieanamnese, een interview gericht op de stemmingsklachten, een reconstructie van het eventuele voorafgaande ziektebeloop, en somatisch onderzoek.
Wat is een cyclothyme stoornis? Een cyclothyme stoornis is kort te beschrijven als een lichte versie van een bipolaire stoornis. Je stemming schommelt vaak, maar je somberheid is nooit zo ernstig dat echt sprake is van een depressie.
Een onbehandelde bipolaire stoornis kan leiden tot ernstige stemmingswisselingen, relatieproblemen, baanverlies, drugsgebruik en zelfbeschadiging . Zonder behandeling kan de aandoening het dagelijks leven en de geestelijke gezondheid verergeren en in de loop der tijd steeds erger worden. Een vroege diagnose en medicatie kunnen het leven van mensen met een bipolaire stoornis aanzienlijk verbeteren.
Een bipolaire stoornis is een mentale aandoening waardoor je hevige stemmingswisselingen ervaart: de ene periode voel je je overdreven opgewekt of opgejaagd (hypomaan/ manisch) en de andere periode voel je je heel erg vermoeid en somber (depressief).
De cyclothyme stoornis is een bipolaire stemmingsstoornis. Het is een langdurige maar mildere vorm van de bipolaire stoornis. Iemand met een bipolaire stoornis werd vroeger ook wel manisch depressief genoemd. Bij de cyclothyme stoornis zijn er regelmatig terugkerende milde stemmingswisselingen.
Tijdens een manische of hypomanische episode kunt u zich voelen: blij, vrolijk of een gevoel van welzijn . Heel opgewonden of oncontroleerbaar opgewonden. Alsof u uw woorden niet snel genoeg kunt uitspreken.
Wat merk je bij een bipolaire stoornis?
Het hoofdverschil is dat Borderline Persoonlijkheidsstoornis (BPS) gekenmerkt wordt door snelle, reactieve stemmingswisselingen (uren/dagen) en diepgewortelde identiteitsproblemen, terwijl Bipolaire Stoornis langdurige stemmingsperiodes van manie/hypomanie en depressie (weken/maanden) kent, met een meer cyclisch patroon. Bij BPS zijn de emoties vaak een directe reactie op externe gebeurtenissen, terwijl bij bipolair de stemmingswisselingen meer op zichzelf staan, hoewel ze beide instabiliteit veroorzaken en soms samen voorkomen.
Een bipolaire stoornis wordt gekenmerkt door perioden van extreme en intense stemmingen die niet typisch zijn en vaak niet worden herkend door de persoon die ze ervaart. Ze kunnen de slaap, energie en activiteit beïnvloeden en enkele dagen of weken aanhouden, waardoor het moeilijk wordt een functioneel leven te leiden.
Meestal begint de stoornis tussen het 15e en 24e jaar. Ouderen met een bipolaire stoornis leven dus vaak al een heel stuk van hun leven met de gevolgen van deze aandoening. In Nederland had in 2022 gemiddeld 0,8% van de mensen van 55-64 jaar in de afgelopen 12 maanden een bipolaire stoornis gehad (1).
Kenmerken van een bipolaire stoornis zijn extreme stemmingswisselingen tussen manische (overdreven energiek, opgewekt, prikkelbaar) en depressieve (diep somber, weinig energie) periodes, met tussendoor periodes van 'normaal' functioneren, waarbij zowel manische als depressieve fases het dagelijks leven, werk en relaties ernstig kunnen beïnvloeden, en soms psychoses optreden.
Een stille depressie (ook wel hoogfunctionerende depressie genoemd) is een vorm van depressie waarbij iemand schijnbaar goed functioneert in het dagelijks leven, maar innerlijk een zware, onzichtbare strijd voert, vaak met chronische somberheid, lusteloosheid, prikkelbaarheid, en verlies van plezier, maar zonder de typische verlammende symptomen. Het is een vorm van 'dysthymie' (persisterende depressieve stoornis) waarbij klachten langer dan twee jaar aanhouden, hoewel ze minder intens kunnen zijn dan bij een 'gewone' depressie.
Kort gezegd: bij bipolaire stoornissen hebben mensen last van hypomanische of manische episoden, bij ADHD niet.
Een bipolaire stoornis komt evenveel voor bij mannen als bij vrouwen. Twee derde van de mensen die manisch depressief zijn hebben een familielid met een stemmingsstoornis. Erfelijkheid speelt dus zeker een rol bij het ontstaan van een bipolaire stoornis.
Bij het 'klassieke' type 1 heb je minstens één keer last gehad van een manische periode, afgewisseld met ernstige depressies. Bij een bipolaire stoornis type 2 is er sprake van depressieve periodes afgewisseld met hypomane periodes, de mildere variant van een manie.
Ja, een bipolaire stoornis is een ernstige psychische aandoening die grote invloed kan hebben op iemands leven, gekenmerkt door extreme stemmingswisselingen (manie/hypomanie en depressie) die dagelijkse taken, relaties en werk kunnen verstoren, maar met goede behandeling (medicatie en therapie) is het wel goed te managen voor een redelijk normaal leven.
Vroeger werd een bipolaire stoornis een manisch-depressieve stoornis genoemd. Omdat deze twee dingen (manie en depressie) elkaar afwisselen en sterk aanwezig zijn. Nu noemen we het een bipolaire stoornis.
De 5 meest voorkomende stoornissen in Nederland zijn vaak angststoornissen, depressie (onder stemmingsstoornissen), middelenstoornissen, ADHD, en autisme, hoewel de exacte ranglijst kan variëren afhankelijk van de bron en of fysieke aandoeningen worden meegerekend; angststoornissen en depressie staan consistent bovenaan als het om psychische klachten gaat.
Sommige mensen hebben alleen een lichte vorm van een manie: een hypomanie. Bij een hypomanie zijn je klachten minder intens en heb je geen grote problemen in je dagelijks leven. Je voelt je vaak juist heel goed. Maar je omgeving ziet wel een verschil met hoe je normaal gesproken bent.
Bipolaire stemmingsstoornissen gaan met het klimmen der jaren helaas niet over. Maar ze worden ook niet per se ernstiger. Het is inderdaad zo dat bij veel mensen manieën meer afnemen dan depressies, misschien omdat een manie gevoeliger is voor medicatie.
Andere beroemdheden die een (vermeende) bipolaire stoornis hebben zijn: Marilyn Monroe, Stephen Fry, Winston Churchill, Beethoven, Mel gibson, Demi Lovato en nog wat andere beroemdheden. Mocht je dus ooit een bipolaire stoornis krijgen of heb je een bipolaire stoornis sta je er niet alleen voor.
Ongeveer een derde van de patiënten met bipolaire stoornis heeft tijdens zijn leven een poging tot zelfdoding gedaan.