Cranberry spreek je uit als "krèn-ber-ie" (Engelse uitspraak) of soms vernederlandst als "kran-ber-ie". De klemtoon ligt op de eerste lettergreep (krèn). Het is een leenwoord uit het Engels, waarbij de 'a' vaak als een korte 'è' wordt uitgesproken, vergelijkbaar met 'man'.
In het Nederlands heet een cranberry een veenbes, ook wel grote veenbes of lepeltjesheide. Het is een felrode, friszure bes die bekend staat om zijn gezonde eigenschappen en gebruikt wordt in sappen, sauzen (vooral bij wild) en als 'powerfood'.
Cranberry's zijn besjes die groeien aan de cranberryplant. Een plant die oorspronkelijk uit Amerika komt, maar nu ook prima in Nederland groeit. We vinden ze tegenwoordig ook op de Waddeneilanden. Vooral Terschelling staat bekend om zijn cranberry's.
Volwassenen: Over het algemeen wordt een portie van 100 gram per dag aanbevolen . Met deze hoeveelheid profiteert u van de antioxidanten en voedingsstoffen zonder overmatig gebruik. Kinderen: Voor kinderen kan een half kopje (ongeveer 50 gram) voldoende zijn.
Veenbessen –vaak ook bekend onder de Engelse naam cranberries- zijn felrode, friszure bessen die bekend staan als 'powerfood'. Geen onterechte claim, want de vruchtjes zitten boordevol ontstekingsremmende stofjes en krachtige antioxidanten.
Cranberrysap wordt soms afgeraden bij blaasontsteking omdat het sap vaak te weinig werkzame stof (proanthocyanidinen) bevat om bacteriën echt weg te houden en veel suiker kan bevatten, terwijl de zuurgraad bij het blaaspijnsyndroom juist klachten kan verergeren. Hoewel cranberry's preventief kunnen helpen door te voorkomen dat bacteriën zich hechten, zijn geconcentreerde capsules effectiever, en is er voor een actieve ontsteking vaak antibiotica nodig.
Je kunt rauwe cranberries eten, maar als je er te veel van eet, kunnen ze maagklachten of diarree veroorzaken . Cranberries (Vaccinium macrocarpon) zijn robijnrode bessen die in de Verenigde Staten traditioneel als bijgerecht bij Thanksgiving worden geserveerd. Deze vruchten kunnen ook gekonfijt, geperst of in muffins verwerkt worden.
Cranberries zijn te hard en te zuur om rauw te eten. Je moet ze eerst koken om ze te kunnen gebruiken. De smaak is zuur en combineert erg goed met wild- herfstgerechten.
Cranberries en cranberryproducten zijn rijk aan antioxidanten en kunnen urineweginfecties bij vrouwen helpen voorkomen. Je moet dagelijks een minimale hoeveelheid cranberryproduct consumeren om van de preventieve werking tegen urineweginfecties te profiteren, en het tijdstip waarop je het moet eten is niet aan een vast criterium .
Diabetes . Nierstenen . Long- of ademhalingsaandoeningen, zoals astma . Maag- of darmproblemen .
Antioxidanten zijn stoffen die gezonde cellen en weefsels in het lichaam beschermen tegen invloeden van buitenaf. De indianen gebruikten de cranberry van oudsher als medicinale plant. Tegenwoordig wordt cranberry door veel vrouwen gebruikt om de blaas schoon te houden.
Bovendien verhoogde cranberry de insulineafgifte van een insulineproducerende β-cellijn, wat het insuline-stimulerende effect ervan aantoont. Deze bevindingen suggereren dat cranberry met name gunstig is voor de β-celfunctie bij normaal verouderende ratten . Tijdens het normale verouderingsproces ondergaan de eilandjes van Langerhans in de alvleesklier een morfologische en functionele achteruitgang.
Op Vlieland groeit een unieke bes: de cranberry. In Nederland groeien deze bessen alleen op Vlieland en Terschelling. De planten zijn hier te vinden omdat er rond 1845 een vat cranberrybessen is aangespoeld.
Cranberry's en nieren worden vaak in één adem genoemd vanwege de mogelijke ondersteunende werking van cranberry's op de urinewegen. Deze bessen staan bekend om hun natuurlijke zuren en antioxidanten, die kunnen helpen om de urinewegen schoon te houden.
Enkele gezondheidsvoordelen van cranberries zijn: — De vitaminen en mineralen die ze bevatten bevorderen de spijsvertering en het antioxidantsysteem, en dragen bij aan een goede hartgezondheid – mogelijk zelfs een verbetering van de bloeddruk en het cholesterolgehalte .
Nieuwsgierige eilandbewoners openden het vat en gooiden de bessen weg in de duinen. Tot hun verrassing begonnen de bessen daar spontaan te groeien en te bloeien dankzij het zure, zanderige duinlandschap waarin cranberries perfect gedijen. Sindsdien zijn cranberries niet meer weg te denken van Terschelling.
Het is niet alleen natuurlijk, zonder suikers, maar bevat ook meer voedingsstoffen. Idealiter is het raadzaam om 1 tot 2 glazen cranberrysap per dag te nemen. Je mag maximaal 4 kopjes per dag drinken, maar onthoud: het moet puur zijn, zonder suiker en zonder al te veel calorieën.
HOEVEEL CRANBERRIES MOET JE DAGELIJKS ETEN? Studies die de gezondheidsbevorderende eigenschappen van cranberries bevestigen, gebruikten doorgaans doses van 100-300 g verse cranberries , wat overeenkomt met 7-10 g gedroogde cranberries, en 100-150 ml 100% cranberrysap.
Zowel rode als witte cranberrysap bieden vergelijkbare voedingsvoordelen, waaronder vitaminen en mineralen. Witte cranberries bevatten echter minder antioxidanten dan rode cranberries .
Aangezien oxalaat voorkomt in nierstenen, kan cranberry het risico op nierstenen verhogen. Als u in het verleden nierstenen heeft gehad , neem dan het zekere voor het onzekere en vermijd producten met cranberry-extract of het drinken van grote hoeveelheden cranberrysap.
Cranberry's zorgen er niet alleen voor dat zich geen bacteriën in de blaas kunnen vestigen, maar zorgen er ook voor dat ontstekingen in ons tandvlees, maag, darmen en bloedvaten worden verminderd.
Je kunt cranberry's ook invriezen. Bij minimaal -18°C zijn ze tot 12 maanden houdbaar.
"Cranberries zitten boordevol antioxidanten, met name vitamine C, en hebben ontstekingsremmende eigenschappen", zegt Thomason. "Ze zijn ook een bron van vezels, wat de spijsvertering kan bevorderen. ... Door ze te koken komen er ook een aantal gunstige antioxidanten vrij, waardoor zowel rauwe als gekookte cranberries een voedzame keuze zijn."
Kan helpen urineweginfecties te voorkomen.
Cranberries bevatten proanthocyanidineverbindingen, die van nature antibacteriële eigenschappen hebben en mogelijk kunnen voorkomen dat Escherichia coli zich aan het oppervlak van de blaas en urinewegen hecht en een infectie veroorzaakt.
Verse cranberries kunt u het beste in een plastic zak met gaatjes bewaren, in het groentevak van de koelkast blijven ze enkele weken houdbaar. In de vriezer kunnen ze minimaal een half jaar goed blijven.