Een ziek paard heeft koude oren en ze hangen of liggen naar achteren. Let dan op de ogen. Ze horen helder te glanzen met een zalmroze membraam. Als ze niet helder, dof zijn en hij of zij kijkt sip uit de ogen is er wat aan de hand.
Zieke paarden verliezen die interesse, staren veel en laten hun hoofd hangen. Ze zijn lusteloos: ze hebben geen zin om iets te ondernemen. Hoe is zijn eetlust en drinkt hij genoeg? Een ziek paard eet en drinkt minder en loost minder en moeilijker zijn mest en urine.
Zieke paarden kunnen koorts, neusuitvloeiing, hoesten, lethargie, verlies van eetlust en zwakte vertonen. Hoesten is een van de meest opvallende tekenen van paardengriep. Het virus veroorzaakt vernietiging van cellen in de keel en longen, die 3 weken nodig hebben om te regenereren.
Overige signalen van pijn: verwijde neusgaten, tandenknarsen, geluiden maken (bijvoorbeeld kreunen), het hoofd draaien, plotselinge hoofdbewegingen maken, zwaaien met de staart zonder dat er vliegen zijn, zweten, niet gehanteerd willen worden of bevriezen.
Aan de positie van hoofd, benen en staart, aan de stand van de oren en de uitdrukking van ogen en mond is af te lezen hoe een paard zich voelt.
Als het paard je zachtjes met zijn hoofd duwt, is dit een verzoek. Heb je misschien een lekkere wortel in je tas? Het hoofd omhoog trekken is daarentegen meer een defensieve houding.
Het oogcontact tussen het paard en de stimulus wordt verbroken. Tijdens de hoofddraai kan het paard ook andere kalmerende signalen laten zien, zoals knipperen, kauwen, gapen of de kaakstretch.
Zo kan het paard door de buikpijn eetlust verliezen, schrapen met de voorbenen, flink zweten, regelmatig rollen, afwisselend gaan staan en liggen of onrustig zwiepen met de staart.
Een paard met kanker kan vermoeid en lusteloos ogen, kan ook stijf of zelf kreupel gaan lopen. Omdat een tumor veel energie vergt van het lichaam, kunnen paarden vermageren of spiermassa verliezen. Het is dan ook belangrijk dat een paardeneigenaar bij twijfel contact opneemt met de dierenarts.
Waarschuw je dierenarts! Staat je paard ineens in een rare houding, bijvoorbeeld met al zijn gewicht naar achteren geleund of met zijn hals opvallend gestrekt en blijft hij in die houding, pak dan meteen je telefoon en bel de dierenarts.
Het is belangrijk om de tekenen van stress bij paarden te herkennen, zodat je tijdig kunt ingrijpen en de situatie kunt verbeteren. Enkele veelvoorkomende symptomen van stress bij paarden zijn: Schrikreacties, vluchten en bevriezen: Als prooidieren reageren paarden vaak op stress door weg te rennen van gevaar.
Het lichaam wordt bijvoorbeeld minder weerbaar en sneller vatbaar voor ziektes. Paarden kunnen staand slapen. Echter, ze kunnen niet staand in de REM-slaap komen. Dat kan alleen maar als ze liggen, omdat het ontspannen van het totale lichaam hiervoor essentieel is en dat kan alleen maar liggend.
Aandoeningen van de luchtwegen zijn bij paarden erg belangrijk omdat ze een directe, maar vaak ook grote indirecte invloed hebben op hun prestaties. Paardengriep komt bij alle paardenpopulaties voor; er zijn uitbraken van griep over de hele wereld (met uitzondering van Nieuw-Zeeland en IJsland).
De symptomen van koorts zijn lusteloosheid en het paard kan sloom ogen.Overmatig zweten, een versnelde hartslag en een versnelde ademhaling zijn allemaal factoren die horen bij koorts. Belangrijk is om bij twijfel de temperatuur van jouw paard op te meten met een thermometer.
Dik wit, geel of zelfs groen snot uit de neus van een paard wijst op een ontsteking in de keel of luchtwegen. Heeft het geen koorts, dan is het meestal een (lichte) verkoudheid.
Cushing, otewel PPID, is kortgezegd een verouderingsziekte die een verstoring teweeg brengt in de hypofyse van het paard. Door deze verstoring geeft de hypofyse van de hersenen teveel hormonen af, waardoor het paard hormonaal uit balans raakt. Dit veroorzaakt onder andere de typische krullerige vacht.
Symptomen van nierziekten zijn onder andere dorst, een doffe vacht en verstoord urinegedrag, wat zich kan uiten in kleine beetjes of juist heel weinig plassen. Normaal gesproken plast een paard vijf tot acht keer per dag. Daarnaast kan een verstoorde nierfunctie leiden tot lusteloosheid en traagheid.
Botulisme is een systemische vergiftiging met de gifstof botuline (neurotoxine) die wordt geproduceerd door de sporevormende bacterie Clostridium botulinum. Clostridium botulinum is een omgevingsbacterie en hoeft op zich niet schadelijk te zijn bij inname door het paard.
Darmklachten en koliek
Paarden en pony's hebben een gevoelige darm en we spreken van (ware) koliek als er buikpijn optreedt door problemen in het maagdarmstelsel. Dit kan komen door kramp, verstopping en gas- of zandophoping. Het is belangrijk om de dierenarts in te schakelen bij ernstige koliek.
Symptomen van koliek
Het kan onrustig worden, rondjes draaien, liggen en weer opstaan of naar zijn flanken kijken. Sommige paarden slaan naar hun buik of rollen overmatig. In ernstige gevallen kan het paard een opgeblazen buik hebben, zweten of een verhoogde hartslag vertonen.
De symptomen lijken op zandkoliek: het paard is lusteloos, voelt zich oncomfortabel en zal zijn hoofd telkens draaien naar de plek waar de obstipatie zit en ernaar bijten en schoppen. Sommige paarden zullen er de voorkeur aan geven om te gaan liggen, anderen blijven staan.
Kreupelheid, stijfheid, struikelen. Bokken met rijden of na een sprong, onwillig. Oncomfortabel tijdens het borstelen, aansingelen, opzadelen. Vaker uitrekken, meer liggen dan normaal.
Ataxie is een klinisch symptoom en kenmerkt zich door een verminderde coördinatie bij het paard. bij atactische paarden zien we een verstoring in de zenuwgeleiding waardoor de signalen vanuit de hersenen of ruggenmerg naar de spieren niet voldoende worden doorgegeven.
Een stressgevoelig paard zal meer plassen en mesten. Daarnaast zal een gestrest paard eerder schrikken en snel vluchtgedrag vertonen, ook als er eigenlijk geen reden is om te vluchten. Daarnaast luistert het paard minder goed en gaat hij gedrag vertonen dat je niet van hem gewend bent, zoals bokken.