De Romeinen kookten voornamelijk op open vuur of houtskool, vaak op een verhoogde haardplaat in een aparte keukenruimte (bij rijken) of op een draagbaar fornuisje. Hun kookstijl was gericht op stoven, koken en braden, waarbij ingrediënten vaak werden gecombineerd in eenpansgerechten. Archeologische Werkgroep Haarlem +1
Koken deed men lange tijd op een open vuur. Er werd een ketel van metaal boven het vuur gehangen, of er werd een grape bij het brandende hout/kolen gezet. Men kookte zo eenpansgerechten. De vuurplaats was in eerste instantie vaak in het midden van de ruimte, zodat deze werd mee verwarmd.
De Romeinen stonden vroeg op om optimaal gebruik te maken van het daglicht en genoten van een stevig ontbijt dat ze staand met hun handen aten (zoals ze dat met al hun maaltijden deden). De volwassenen aten over het algemeen de restjes van de vorige maaltijd (olijven, kappertjes, kaas en wat honing), en de kinderen kregen focaccia en melk.
Behalve graan aten de soldaten varkensvlees, rundvlees, vis (o.a. snoek en mosselen) en kaas. De dieren graasden bij de kampementen. De vis werd uit de rivier gevangen met fuiken. De informatie die wij hebben over de voeding van de Romeinen komt onder andere uit schriftelijke bronnen.
In de winter was het moeilijk om verse groenten en vers fruit te eten, want het was er niet. Je kon daar het voedsel niet lang bewaren. Er waren daar natuurlijk nog geen koelkasten en diepvriezen! Er waren wel manier om het voedsel wat langer te kunnen bewaren zoals; drogen, roken, inzouten of inmaken.
Thuis vormden pap en brood het basisvoedsel van de meeste Romeinen, van wie velen in de stad afhankelijk waren van de graanuitkering om in hun levensonderhoud te voorzien. Sommige voedingsmiddelen die we tegenwoordig kennen en waarderen, waren onbekend bij de Romeinen, waaronder bananen, chilipeper, maïs, suiker, pinda's, thee, rijst, chocolade, tomaten, aardappelen en koffie.
Ontbijt, lunch en diner
Romeinen die het zich konden veroorloven, aten drie keer per dag. Het ontbijt was licht en bestond uit honing en brood – grof voor de armen, wit voor de rijken – soms aangevuld met dadels en olijven.
Voor de meeste inwoners draait de eerste maaltijd van de dag om koffie en gebak. De meest voorkomende combinatie is een cappuccino met een cornetto , vergelijkbaar met maar zoeter dan een Franse croissant. Desondanks zie ik ook veel mensen kiezen voor alternatieven zoals espresso met toast met boter of jam.
Wat zijn de beste gerechten om te proberen in Rome?
Omdat bij de Romeinen homoseksualiteit niet tussen vrijgeboren mannen of gelijken plaatsvond, zoals bij de Grieken, maar tussen meester en slaaf, klant en prostituee of, in ieder geval, tussen een sociaal meerdere en een sociaal mindere, voelden Romeinse kunstenaars zich paradoxaal genoeg wellicht meer op hun gemak dan hun Griekse collega's...
Normaal gesproken bestond de Romeinse lunch uit brood, met groenten en koud vlees, vis of eieren . Na een ochtend werken of naar school gaan Romeinen meestal naar huis om hun prandium te eten. Arbeiders die de hele dag hard hadden gewerkt en de lunch hadden gemist, aten merenda, in feite een later prandium.
Hij werd vaak aangelengd met water, meestal in een verhouding van één deel wijn met twee of meer delen water. Het drinken van onverdunde wijn (merum) werd gezien als een gebrek aan beschaving of zelfbeheersing, en associeerden de Romeinen met barbaars gedrag.
De Romeinen waren zeer vertrouwd met kaas . Plinius schreef, tot eeuwige ergernis van de moderne Italianen, vol enthousiasme over een kaas uit Nemausus (Nîmes) in Frankrijk, die volgens hem de populairste kaas in Rome was. Hij beschrijft rond het jaar 40 ook een recept dat duidelijk lijkt op een blauwe kaas zoals Roquefort.
Het dogmatische standpunt van de christelijke Kerk in de middeleeuwen ten aanzien van seks is zo gemakkelijk in één krakkemikkige zin samen te vatten: beter geen seks dan wél maar als toch dan uitsluitend binnen het huwelijk, op 'natuurlijke' wijze en gericht op voortplanting, niet op genot.
In de middeleeuwen betekende lichaamsgrootte veel meer dan alleen uiterlijk. Overgewicht kon duiden op rijkdom, macht en toegang tot voedsel, maar het kon ook leiden tot spot, stigma of zelfs gevaar, afhankelijk van iemands klasse en status.
Het oudste bekende gerecht ter wereld blijkt een soort pannenkoek te zijn. Onderzoekers hebben geprobeerd het recept te achterhalen van de oudste etensresten ter wereld. Die werden gevonden in een grot in het noorden van Irak.
Het Italiaanse ontbijt is eenvoudig en bestaat vaak uit koffie of melk en daarbij brood of een croissantje met jam. Veel Italianen slaan het ontbijt echter over en drinken een kopje koffie met een dolce bij een koffiebar onderweg naar het werk.
Rome staat bekend om vier traditionele pasta's, die meestal worden geserveerd met tonarelli, bucatini, rigatoni of spaghetti.
Het bekendste brood uit de Romeinse tijd is Panis Quadratus. Zijn naam kennen we van Athenaeus van Naucratis (2e eeuw na Chr.). Zijn uiterlijk werd veelvuldig afgebeeld op fresco en is bekend van archeologische vondsten: in Pompeii (Italië) zijn tientallen verkoolde broden gevonden in de vorm van een soort wiel.
Verre van de culinaire pracht die Apicius beschreef, waren eieren een alledaags voedsel voor de gemiddelde Romein . Ze aten eieren van verschillende soorten: ganzen (de meest heilige), fazanten, patrijzen, eenden, duiven en ten slotte kippen (de meest voorkomende).
Het ontbijt is eenvoudig, meestal een gebakje en koffie, staand genuttigd in een café tussen 7.00 en 10.00 uur . De lunch vindt doorgaans plaats tussen 12.30 en 14.30 uur, en het avondeten begint rond 19.30 uur, hoewel de meeste Romeinen pas rond 21.00 uur verschijnen.
Gladiatoren kregen goed te eten en aten drie maaltijden per dag. Het dieet van de Romeinse gladiator bestond uit vlees of vis, brood, granen en groenten . Andere voedingsmiddelen waren onder meer gerst, gedroogd fruit, kaas, geitenmelk, eieren en olijfolie. De gladiatoren dronken alleen water.
In Italië is het onbeleefd om luidruchtig te zijn in restaurants, kaas bij visgerechten te bestellen, of na de lunch een cappuccino te drinken (melk verstoort de spijsvertering), evenals te laat komen voor zakelijke afspraken, mobiel te bellen tijdens het eten, of te snijden in spaghetti, terwijl men juist wel 'fare la scarpetta' (saus opvegen met brood) doet en veel gebaren gebruikt tijdens het praten.
Italianen stoppen gewoon met eten als ze vol zitten en nemen dan een koffie. Maar ook de ingrediënten van hun dieet zijn uitgebalanceerd: niet te veel vet, net genoeg koolhydraten, veel vis en kip en weinig rood vlees.
De oude Romeinen begonnen de dag rond 6 uur 's ochtends met het ontbijt - ientaculum. Voor de meesten was dat een slok water, maar voor degenen met meer tijd en geld kon het brood of een tarwepannenkoek zijn, gegeten met dadels en honing.