Een bipolaire stemmingsstoornis is een ernstige psychische aandoening. Je kunt alleen de diagnose bipolaire stemmingsstoornis krijgen als je tenminste één keer een periode van (hypo)manie hebt meegemaakt. Dit kan ook in combinatie met een depressieve periode zijn.
Bij een bipolaire stoornis heeft u periodes met heel verschillende stemmingen: manische periodes en depressieve periodes. Dit noemen we ook wel episodes: Tijdens een manische periode bent u heel energiek en druk. U heeft het gevoel dat u alles kunt.
Diagnose van een bipolaire stoornis
Als je jezelf herkent in de kenmerken van een (hypo)manische fase en een depressieve fase, dan zou je een bipolaire stoornis kunnen hebben. Je krijgt die diagnose alleen wanneer je minimaal één manische fase (meestal in combinatie met een depressieve fase) hebt gehad.
De diagnostiek van bipolaire stoornissen berust op anamnese, heteroanamnese, familieanamnese, een interview gericht op de stemmingsklachten, een reconstructie van het eventuele voorafgaande ziektebeloop, en somatisch onderzoek.
De diagnose bipolaire stoornis wordt vaak gemist en pas 5 tot 10 jaar na de eerste klachten vastgesteld en juist behandeld. De bipolaire stoornis komt vaker voor binnen families. De bipolaire stoornis ontstaat vaak tussen het 15e en 25e levensjaar, vooral als er sprake is van bipolaire stoornissen in de familie.
Wat de exacte oorzaak is van een bipolaire stoornis is (nog) niet duidelijk. Wel zijn er een aantal omstandigheden bekend waarin je meer risico loopt op een manische depressie. Het gaat vaak om een combinatie van biologische, sociale en psychologische factoren.
Bipolaire stoornis type 1 en type 2
Bij het 'klassieke' type 1 heb je minstens één keer last gehad van een manische periode, afgewisseld met ernstige depressies. Bij een bipolaire stoornis type 2 is er sprake van depressieve periodes afgewisseld met hypomane periodes, de mildere variant van een manie.
In onze hersenen zijn stoffen actief die zorgen dat hersencellen met elkaar kunnen communiceren. Deze stoffen, zoals serotonine en noradrenaline, heten neurotransmitters en spelen een rol bij angst en somberheid. Medicijnen tegen onder andere depressies heten antidepressiva.
Kort gezegd is een cyclothyme stoornis een milde versie van een bipolaire stoornis. Je hebt vaak last van stemmingswisselingen, maar deze zijn nooit zo ernstig dat je kan spreken van een depressie of een manie. Bij een cyclothyme stoornis ervaar je depressieve en manische klachten.
Bij een bipolaire stoornis heb je periodes waarin je je manisch of depressief voelt. Als je een manie hebt, ben je onrustig en voel je je vrolijk. Je denkt opeens dat je alles kunt. Als je een depressie hebt, voel je je heel somber en onzeker.
In het ervaren van de stemmingswisselingen zijn er ook verschillen. Bij een bipolaire stoornis duurt het veranderen van de stemming langer (weken tot maanden). Daarentegen kan bij een borderline persoonlijkheidsstoornis de stemming soms in een aantal minuten veranderen.
Relaties kunnen altijd.
Een manie of depressie kunnen wel druk zetten op de relatie. Je maakt best een goed signaleringsplan. Bijvoorbeeld door goede afspraken te maken voor wanneer het niet meer goed gaat. Ook hier is het belangrijk dat de partner geen 'therapeutische rol' op zich gaat nemen.
Heb je een bipolaire stoornis, dan kan dit van invloed zijn op de kwaliteit van je seksleven. Tijdens een manische episode kun je te ver doordraven in bed bij je partner. Vaak laten mensen met de stoornis tijdens de manische episode alle remmen los, en het gebeurt vaak dat er dan sprake is van losbandige contacten.
Stress en trauma beïnvloeden de manier waarop we omgaan met veranderingen of tegenslagen. We noemen dit veerkracht. Uit onderzoek blijkt dat door traumatisering en langdurige stress het risico toeneemt op psychiatrische aandoeningen waaronder psychose, bipolaire stoornis, depressie en posttraumatische stressstoornis.
Er is een groep mensen met een bipolaire stoornis die leven zonder medicatie, zij hebben geen milder subtype maar functioneren beter. Discipline en zelfmanagement past goed bij hun manier van leven.
Probeer de ander niet op te vrolijken. Uw naaste voelt zich dan niet begrepen en kan zich daardoor juist nog vervelender gaan voelen. Doe niet alsof de somberheid niet ernstig is. Zeg niet 'het valt wel mee.
Heb je al een langere periode last van klachten zoals moeheid, verminderde eetlust, minder behoefte aan seks of vrienden om je heen? Voel jij je vooral moe, onzeker en ongelukkig? Dan kan het zomaar zijn dat je last hebt van een te laag serotonine niveau.
We zijn allemaal toch wel eens depressief
Een goede huilbui of bijpraten met een vertrouwenspersoon is dan soms voldoende om je sombere gedachten en gevoelens terug te dringen. Maar bij een depressie biedt niets nog troost en het gebrek aan plezier beleven kan weken of langer aanhouden.
In dezelfde zin kunnen positieve levensgebeurtenissen zoals het bereiken van doelen, verliefd worden of het winnen van een prijs ook een manie-episode veroorzaken . Dit komt omdat mensen met een bipolaire stoornis chemisch gezien een hogere "beloningsreactie" hebben, wat zich kan manifesteren met gevolgen.
Op middelbare schoolleeftijd kan een eerste depressie optreden, en de eerste manie kan pas vele jaren later optreden. Pas bij de eerste manie kan de diagnose bipolaire stoornis worden gesteld. Mensen met deze hersenstoornis blijven meestal gedurende hun hele leven terugkerende manische of depressieve periodes krijgen.
Een bipolaire stoornis valt onder de psychotische stoornissen.
Veel meer dan eenmalige recente stress-situaties. Aanhoudende problemen kunnen ervoor zorgen dat je draagkracht ondermijnd wordt. Maar recente gebeurtenissen zoals verlies van je job, verlies van een geliefde, plotse eenzaamheid of een ernstig conflict met iemand, kunnen wel een depressie uitlokken.
Mensen met ernstige psychische aandoeningen hebben een gemiddeld tien tot twintig jaar kortere levensverwachting dan de algemene bevolking. Bij een diagnose van schizofrenie of bipolaire stoornis ligt de levensverwachting zelfs ongeveer vijftien tot twintig jaar lager ten opzichte van de algemene bevolking.
Een bipolaire stoornis is niet te genezen, maar met medicijnen en therapie worden de klachten verminderd. De extreme stemmingswisselingen van manie en depressie nemen af en worden soms zelfs voorkomen. Dat gebeurt door een combinatie van: Medicijnen.