De precieze oorzaak van spastische darmen (Prikkelbare Darm Syndroom, PDS) is onbekend, maar het is een functionele stoornis waarbij de darmwand overgevoelig is en de darmbewegingen verstoord zijn. Factoren die klachten uitlokken of verergeren zijn vaak stress, darminfecties, voeding, en een verstoorde hersen-darm-as. Máxima MC +4
De oorzaak van PDS is niet precies bekend. Waarschijnlijk gaat het om een combinatie van factoren. De darmen zijn overgevoelig, dit kan bijvoorbeeld een gevolg zijn van een darminfectie of een operatie, waardoor de zenuwen in de darm zijn beschadigd.
Het is lastig om de klachten bij PDS volledig te laten verdwijnen. Wel zijn er verschillende behandelmogelijkheden om de klachten beter te kunnen beheersen. Niet alle behandelingen hebben hetzelfde effect. Aandacht voor voeding en leefstijl speelt een grote rol.
Symptomen van een prikkelbare darm (PDS) zijn onder andere krampende buikpijn, een opgeblazen gevoel, winderigheid en een verstoord ontlastingspatroon (diarree, obstipatie, of afwisseling) met soms slijm bij de ontlasting. Andere klachten kunnen zijn: vermoeidheid, maagzuur, misselijkheid, rugpijn en hoofdpijn.
In de meeste gevallen kunnen de klachten verbeteren door te leren met stress om te gaan en veranderingen in uw voedingspatroon en levensstijl te maken. Ook veel bewegen, voldoende drinken en een goede nachtrust geven een verbetering in klachten.
Wat je wel en niet kunt eten als je PDS hebt
Bij PDS is er een duidelijk verband tussen voeding en klachten. Sommige producten kunnen triggers zijn voor PDS-patiënten en zorgen voor vervelende buikpijn. Knoflook, ui, koolsoorten en zuivelproducten bijvoorbeeld. Deze voeding kan gasvorming in de darmen veroorzaken.
PDS-ontlasting ziet er wisselend uit: het kan variëren van hard en keutelig (verstopping) tot dun en waterig (diarree), en vaak is er ook slijm bij, samen met een gevoel van onvolledige lediging en buikpijn die verbetert na toiletbezoek. Het patroon verandert vaak, soms met afwisseling tussen diarree en constipatie.
De klachten bij PDS verschillen vaak per persoon en van dag tot dag. Sommige hebben continu klachten, terwijl andere een tijd geen last hebben. De ernst van de klachten varieert ook. Je kan last hebben van diarree, verstopping, of een combinatie van beide.
Prikkelbaarheid omvat gevoelens van woede, frustratie, ongeduld en snelle irritatie die door kleine dingen kunnen worden veroorzaakt. Mensen met prikkelbaarheid kunnen boos reageren op lichte frustratie. Ze hebben een kort lontje en kunnen tegen anderen uitvallen.
Om je prikkelbare darm tot rust te brengen, focus je op stressvermindering, regelmatige beweging, een voedingspatroon met veel vezels en voldoende water, en het vermijden van bekende triggers zoals cafeïne, alcohol, en koolzuurhoudende dranken, vaak gecombineerd met gerichte kruiden (venkel) of probiotica.
Er is niet één "beste" medicijn tegen PDS, omdat de behandeling afhangt van je specifieke klachten (diarree, constipatie, pijn/krampen); veelgebruikte opties zijn pepermuntolie, spasmolytica (zoals mebeverine), diarreeremmers (loperamide) bij diarree, laxantia bij constipatie, en soms probiotica of zelfs lage doses antidepressiva bij ernstige klachten, altijd in overleg met een arts.
Een van de belangrijkste oorzaken van prikkelbare darm is een verstoorde darmflora. Elke dag yoghurt eten is een eenvoudige en goedkope manier om de darmflora te verbeteren.
Je weet of je PDS hebt door een combinatie van terugkerende buikpijn die samenhangt met veranderingen in je stoelgang (diarree, verstopping, of een mix), een opgeblazen gevoel en winderigheid; een arts stelt de diagnose door naar je klachten te luisteren en andere ernstige oorzaken uit te sluiten via criteria zoals de Rome IV-criteria, wat de pijn minder of erger maakt na toiletbezoek en een verandering in ontlastingsfrequentie of -vorm.
Eet genoeg vezels bij het prikkelbare darm syndroom
Stress is niet de oorzaak van PDS, maar kan darmklachten wel erger maken.
De darmmicrobiota is gelinkt met de gezondheid
Recente studies hebben de werkzaamheid van probiotica aangetoond bij indicaties, zoals PDS, psoriasis, antibioticum geassocieerde diarree, Parkinson, Alzheimer en luchtwegen infecties.
Prikkelbaarheid kan verschillende oorzaken hebben, waaronder vitaminetekorten , hormonale onevenwichtigheden of leefstijlfactoren (zoals verhoogde stress). Symptomen van een ernstig tekort aan vitamine B1 (thiamine) en B6 kunnen onder andere prikkelbaarheid zijn.
Prikkelbaar door stress of burn-out: 7 Tips om dit te verminderen
Een van de meest opvallende indicatoren van een psychische stoornis is een significante gedragsverandering . Dit kan zich uiten in terugtrekking uit sociale activiteiten, verhoogde prikkelbaarheid, stemmingswisselingen of agressie.
Er zijn veel factoren die kunnen leiden tot een verstoring van de darmfunctie. Het vier-R-protocol ( Verwijderen, Vervangen, Herstellen, Aanvullen ) pakt de onderliggende oorzaken van de disbalans aan en helpt de symptomen te verlichten.
Het prikkelbare darmsyndroom (PDS) is een chronische darmaandoening die voorkomt bij ongeveer 15% van de bevolking. Vrouwen hebben vaker PDS dan mannen en we zien dat symptomen meestal starten op jonge leeftijd, bij tieners en twintigers.
Een stressbuik ziet eruit als een opgeblazen, harde en ronde buik, vaak met een gevoel van spanning, volheid, krampen en ongemak, alsof je te veel hebt gegeten. Het kan voelen als een 'knoop in de maag' en gaat gepaard met spijsverteringsklachten zoals winderigheid, constipatie, diarree, maagzuur of misselijkheid, door de verstoorde darmwerking door stresshormonen.
Om je prikkelbare darm tot rust te brengen, focus je op stressvermindering, regelmatige beweging, een voedingspatroon met veel vezels en voldoende water, en het vermijden van bekende triggers zoals cafeïne, alcohol, en koolzuurhoudende dranken, vaak gecombineerd met gerichte kruiden (venkel) of probiotica.
Producten die klachten kunnen geven
vezelrijke voeding zoals volkoren producten, groente, fruit, aardappelen, noten; fruit (neem maximaal 3 stuks per dag); koffie (neem maximaal 3 kopjes per dag); (zwarte) thee (neem maximaal 3 koppen per dag);
Prikkelbare Darm Syndroom werd vroeger ook wel spastische darm, spastische dikke darm of spastisch colon genoemd. Inmiddels is dat een verouderde naam. In het Engels heet Prikkelbare Darm Syndroom (PDS): Irritable Bowel Syndrome (IBS).