Een narcistische moeder plaatst haar eigen behoeften, emoties en imago consequent boven die van haar kind. Kenmerkend zijn een gebrek aan empathie, manipulatief gedrag (zoals schuldgevoelens aanpraten), extreme controle, en het kind gebruiken als verlengstuk van zichzelf. Kinderen worden vaak emotioneel verwaarloosd, kritisch bejegend of geconditioneerd om de moeder te pleasen. THE BALANCE Rehab Clinic +5
Een narcistische ouder zet vaak zijn of haar eigen behoeften boven die van het kind. Er is weinig ruimte voor de emoties, wensen en grenzen van het kind. Kenmerkend is een gebrek aan empathie, een constante honger naar bewondering, manipulatief gedrag en het gebruik van het kind om eigen doelen te bereiken.
Ik onderscheid zes vormen van moederlijk narcisme: de flamboyante-extraverte, de prestatiegerichte, de psychosomatische, de verslaafde, de stiekem gemene en de emotioneel behoeftige . Al deze typen moederlijk narcisme heb ik in mijn praktijk en onderzoek gezien.
Narcisten gebruiken vaak zinnen om te manipuleren, de schuld af te schuiven en het slachtoffer te devalueren, zoals: "Jij bent te gevoelig," "Ik deed het alleen maar omdat jij me zo boos maakte," "Dat heb ik nooit gezegd," "Je bent jaloers," "Zonder mij red je het niet," "Iedereen vindt dat jij overdrijft," "Je maakt alles zo ingewikkeld," en "Je bent nergens goed voor". Deze zinnen zijn bedoeld om de realiteit te verdraaien (gaslighting), het zelfvertrouwen te breken en de ander afhankelijk te maken.
Kenmerken van narcisme
Er zijn verschillende manieren om narcisme in te delen, maar vaak worden grandioos/openlijk, kwetsbaar/verborgen, maligne/kwaadaardig, en soms altruïstisch/filantropisch onderscheiden; deze typen variëren van arrogant en dominant (grandioos) tot subtiel en slachtofferig (kwetsbaar) en zelfs destructief (maligne), waarbij allen een diepgewortelde behoefte aan bewondering en validatie hebben.
De zwakke plekken van een narcist zijn hun diepgewortelde onzekerheid, een extreem kwetsbaar ego dat afhankelijk is van externe validatie, een gebrek aan echte empathie, de angst voor schaamte en kritiek, en de onmacht om met de realiteit om te gaan, wat leidt tot een constante behoefte aan 'narcistische voeding' (aandacht, bewondering). Ze kunnen niet goed tegen 'nee' en grenzen, en hun fantasiewereld botst vaak met de werkelijkheid, waardoor ze anderen beschadigen om zichzelf beter te voelen.
Narcisten kunnen niet tegen kritiek, ze hebben behoefte aan bewondering en maken gebruik van andere mensen om er zelf beter van te worden. Er is een groot verschil tussen iemand die narcistische trekjes vertoont en iemand met een narcistische persoonlijkheidsstoornis.
Door te huilen, manipuleert de narcist anderen door hen te laten denken dat hij een bepaalde emotie heeft, zoals spijt, verdriet, pijn, angst, liefde, enzovoort. Maar let op: Dit is een toneelspel! Je wordt gemanipuleerd waar je bij staat. De narcist voelt in werkelijkheid helemaal niet de emotie die hij laat zien.
Ja hoor, een narcist kan perfect 'sorry' zeggen. Maar dat doet hij niet omdat hij schuldgevoelens heeft om hoe hij jou heeft behandeld. Als een narcist 'sorry' zegt of zich verontschuldigt dan doet hij dat louter en alleen uit eigenbelang.
Experts onderscheiden vijf hoofdtypen narcisme: openlijk, verborgen, gemeenschappelijk, antagonistisch en kwaadaardig narcisme . Al deze typen kunnen van invloed zijn op hoe je jezelf ziet en hoe je met anderen omgaat. Behandeling van narcisme kan lastig zijn, omdat veel mensen die eraan lijden niet per se de behoefte voelen om te veranderen.
Een moeder met de eigenschappen van een verborgen narcist komt zeer zelfopofferend over. Alles wat ze doet is in het belang van haar kinderen. Aan de buitenkant zie je een moeder die zeer betrokken en heel zorgzaam naar haar kinderen is. “Mama staat altijd klaar voor haar kinderen.
De Golden Child (lievelingskind) is de geïdealiseerde favoriet van de narcistische ouder. Dit komt samen met een speciale status en unieke privileges zoals veel aandacht, bevestiging en lof.
Narcisme bij vrouwen
Ze doen zich een stuk minder dominant voor dan de mannelijke narcist. Ze zijn juist heel lief, zorgzaam en vriendelijk. Ze gooien eerder hun fysieke charmes en hun seksualiteit in de strijd om doelen te bereiken. Waar een mannelijk narcist overmoedig kan zijn, hebben vrouwen daar minder last van.
Narcistische ouders dwingen jou met schaamte-, schuld- of angstgevoelens te doen wat zij willen. Zij komen op de eerste plaats, jij bent niet zo belangrijk. Dit geeft vaak een onzeker gevoel. Ze willen geen emotionele intimiteit en stellen zich niet kwetsbaar op.
Kenmerken die bij een verborgen narcist horen zijn: overgevoeligheid, zich onbegrepen voelen, passief-agressief zijn, een veilig gevoel bij macht over anderen en onpersoonlijke/moeilijke relaties met mensen in de omgeving. Ondertussen is het een sociale kameleon, iedereen omschrijft het karakter van de narcist anders.
Narcisten gebruiken manipulatieve zinnen om controle te houden, schuld af te schuiven en jou aan jezelf te laten twijfelen, zoals "Jij bent te gevoelig", "Ik deed dat alleen omdat jij me zo boos maakte", "Je overdrijft", "Dat is nooit gebeurd" (gaslighting) en tijdens de 'hoovering'-fase: "Ik kan niet zonder jou" of "Ik ben veranderd" om je terug te lokken. Ze gebruiken ook zinnen die jou isoleren, zoals "Iedereen zegt het" en "Je bent ondankbaar" om jou te manipuleren.
Narcisten zijn angstig om ontmaskerd te worden voor wie ze echt zijn. Dit behelzen eerder gemaakte slachtoffers die de manipulatietechnieken van de narcist doorprikken en achter hun valse masker kunnen kijken. Bovendien vreest de narcist dat slachtoffers hun zorgvuldig opgebouwde image aan de buitenwereld openbaren.
Iemand met een narcistische persoonlijkheidsstoornis vindt zichzelf beter dan anderen. Hij of zij vertoont egoïstisch gedrag, is dominant, wil bewonderd worden en heeft vaak een gebrek aan inlevingsvermogen. Mensen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis vinden zichzelf belangrijker dan anderen.
Een voorbeeld daarvan is negeren.
Narcisten willen zich graag belangrijk voelen. Je kunt je wel voorstellen wat er gebeurt als de buitenwereld hem dan negeert. Diep van binnen raakt dit de kern van zijn probleem. Hij raakt de controle over anderen kwijt en voelt zich in het diepst van zijn ziel ontzettend klein.
Een aantal narcisme kenmerken op een rij:
De lach van een narcist is heel duidelijk niet verbonden met de ogen. In zijn ogen zie je geen schittering. Hoe groot zijn glimlach ook is of hoe hard hij ook lacht, zijn ogen blijven er koud uitzien. Omdat een narcist zijn gezichtsspieren niet gebruikt, blijven ook de bekende kraaienpootjes uit.
Een narcist voelt zich tot jou aangetrokken om deze redenen: Je hebt een hoog inlevingsvermogen. Je begrijpt de gevoelens van de ander goed. Je hebt een sterk inlevingsvermogen en je kunt meeleven met de ander.
Welke verschillende soorten narcisme zijn er?
Je maakt je excuses en probeert een oplossing te bedenken. De narcist explodeert: Hij of zij begint te schreeuwen dat je altijd egoïstisch bent, niets geeft om de relatie en hem of haar opzettelijk negeert. De boosheid lijkt veel te groot voor wat er daadwerkelijk gebeurd is.