Na verloop van jaren kan er in actinische keratosen huidkanker ontstaan. Deze vorm van huidkanker is het plaveiselcelcarcinoom (zie ook de informatie over Plaveiselcelcarcinoom). De kans dat u huidkanker krijgt wordt geschat op 5 tot 10%.
Huidkanker is één van de meest voorkomende vormen van kanker in Nederland. Jaarlijks krijgen zo'n 70.000 mensen te horen dat ze de ziekte hebben. Dit betekent dat 1 op de 6 Nederlanders ermee te maken krijgt. En het aantal patiënten neemt toe.
Overmatige en onregelmatige blootstelling aan uv-straling van zonlicht en/of zonnebanken wordt beschouwd als de belangrijkste risicofactor voor het ontstaan van zowel melanomen ( Chin, 2003. (2003) (Chin, L, The genetics of malignant melanoma: lessons from mouse and man.
Huidkanker ontstaat meestal door teveel blootstelling aan UV-straling. U komt in aanraking met UV-straling door de zon, maar ook door bijvoorbeeld onder een zonnebank te gaan liggen. Als uw huid te vaak en te lang aan UV-straling wordt blootgesteld kunnen de huidcellen beschadigen. Hierdoor kan huidkanker ontstaan.
Een melanoom kan op alle leeftijden voorkomen, maar meestal tussen de 30- en 60-jarige leeftijd.
Verdachte plekjes kunnen veranderende moedervlekken zijn, ruwe plekjes die niet weggaan, veranderingen aan bestaande huidafwijkingen of wondjes die niet meer genezen. Bij twijfel is het goed om even langs de huisarts of dermatoloog te gaan. Huidkanker is goed te genezen als je er op tijd bij bent.
Huidkanker is vaak het gevolg van te veel blootstelling aan UV-straling. Bescherming tegen overmatige blootstelling aan de zon is daarom van groot belang.Daarnaast moet je veranderingen van moedervlekken en andere plekjes op de huid in de gaten houden.
Het zijn rode of huidkleurige glanzende plekjes, waar na verloop van tijd een korstje of wondje in kan ontstaan. De plekjes groeien langzaam. Soms is er jeuk of zijn de plekjes wat gevoelig.
U kunt een melanoom herkennen als een sterk afwijkende moedervlek, of een nieuw ontstane moedervlek die verandert. Vaak gaat dit gepaard met jeuken of bloeden van de moedervlek. Een melanoom kan ontstaan door zonverbranding (vooral in de vroege jeugd) en zonnebankgebruik. Ook erfelijkheid kan een rol spelen.
Overleving huidkanker
Tien jaar na de diagnose is ongeveer 90% van de patiënten met PCC nog in leven. Voor melanoom is er over de jaren een duidelijke verbetering in de overleving. Aan basaalcelcarcinoom (BCC) overlijden in principe geen patiënten (en de overleving is om die reden niet getoond).
De kans op overleving is fors toegenomen bij darmkanker, nierkanker, slokdarmkanker en ook bij veel soorten bloed- en lymfeklierkanker. Kankersoorten met een 5-jaarsoverleving hoger dan 80% zijn huidkanker, borstkanker, prostaatkanker en minder vaak voorkomende kankersoorten zoals hodgkinlymfoom en zaadbalkanker.
De huisarts kan zo meestal al zien of een plek wel of geen huidkanker is. Soms haalt de huisarts een klein stukje uit de plek weg (een biopt). Bij een moedervlek haalt de huisarts meestal de hele plek weg.
Huidkanker komt het meest voor op plekken van het lichaam die veel in de zon komen. Zoals het gezicht, de romp, de handen, de armen en de benen. Elke soort huidkanker ziet er anders uit. Maar het gaat om een vlekje, plekje of knobbeltje op je huid dat er anders uitziet dan normaal.
Huidkanker is het gevolg van abnormale groei van huidcellen. Het type wordt bepaald door de locatie waar de kanker begint. Er zijn vier hoofdsoorten: basaalcelcarcinoom, plaveiselcelcarcinoom, melanoom en Merkelcelcarcinoom .
Het is wel belangrijk om basaalcelcarcinomen te behandelen, omdat ze niet vanzelf genezen en langzaam groeien. In het algemeen geldt: 'weg is weg”. Bij patiënten met een basaalcelcarcinoom is vaak sprake van overmatige blootstelling aan zonlicht in het verleden.
Meestal ziet het plaveiselcelcarcinoom eruit als een ruw knobbeltje of als een zweertje of wondje. Het plekje op je huid groeit langzaam en kan pijnlijk zijn.
Om te onderzoeken of je al dan niet kanker hebt, gebeurt meestal een biopsie of een punctie. Daarnaast helpen beeldvorming (onderzoeken zoals CT-scan, MRI, echografie ) en laboratoriumonderzoek (zoals bloed- of urineonderzoek) je arts om een diagnose te stellen en om de beste behandeling te kiezen.
Een knobbeltje kan aanvoelen als een knikker, en voelt harder en stugger aan dan de rest van de borst. Een knobbel in de borst kan ook aanvoelen als een wat harder of stugger plekje, dat anders voelt dan de rest van de borst. Het kan ook zijn dat het aanvoelt als een langwerpige zwelling of een schijf die verdikt is.
Huidkanker begint meestal met een verandering op de huid: een knobbeltje dat langzaam groeit, een wondje dat niet geneest of een moedervlek die van kleur verandert of groeit. In het BovenIJ ziekenhuis zijn we gespecialiseerd in onderzoek en behandeling van huidkanker.
Jeuk komt voor bij 10% van de patiënten met kanker in de palliatieve fase, met name bij patiënten met hematologische aandoeningen (vooral maligne lymfomen en polycythaemia vera). Jeuk wordt gezien bij 50% van de patiënten met polycythaemia vera en bij 30% van de patiënten met de ziekte van Hodgkin.
Bekende factoren zijn: water, zeep, droge lucht, warmte, transpiratie, wol, alcohol en uw algehele conditie.Ook uw psychische gesteldheid kan van invloed zijn op jeuk. Zo kunnen bijvoorbeeld spanningen of stress jeuk verergeren.
De zon voelt fijn en warm, je gaat je er prettig door voelen en zonlicht maakt vitamine D aan in je huid. Dat is mooi, maar je moet ook oppassen voor te veel zon. Schadelijke effecten van de zon kunnen we grotendeels beperken door ons gedrag in onze vrije tijd, maar ook op de werkvloer aan te passen.
ABCDE-regel voor melanoom
Border/rand: de vlek of moedervlek heeft een onregelmatige grillige rand. Color/kleur: de vlek of moedervlek verandert van kleur of heeft verschillende kleuren. Diameter: de vlek of moedervlek is groter dan 5 millimeter. Evolving/evolutie: de vlek of moedervlek jeukt, bloedt of verandert.
Wanneer je ouder wordt ontstaan er met de jaren steeds meer bultjes, vlekjes of ruwe plekjes, die noemen we ook wel goedaardige huidtumoren. Deze plekjes ontstaan zowel op het lichaam als op het gezicht.