Een narcist kan bijzonder gemeen, manipulatief en emotioneel destructief zijn, vaak voortkomend uit een gebrek aan empathie en een extreem opgeblazen ego. Ze gebruiken emotionele chantage, verdraaien de waarheid (gaslighting) en schuiven de schuld altijd af op anderen, wat kan leiden tot psychische schade bij de omgeving.
Een aantal narcisme kenmerken op een rij:
Iemand met een narcistische persoonlijkheidsstoornis vindt zichzelf beter dan anderen. Hij of zij vertoont egoïstisch gedrag, is dominant, wil bewonderd worden en heeft vaak een gebrek aan inlevingsvermogen. Mensen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis vinden zichzelf belangrijker dan anderen.
Narcisten gebruiken manipulatieve zinnen om controle te houden, schuld af te schuiven en jou aan jezelf te laten twijfelen, zoals "Jij bent te gevoelig", "Ik deed dat alleen omdat jij me zo boos maakte", "Je overdrijft", "Dat is nooit gebeurd" (gaslighting) en tijdens de 'hoovering'-fase: "Ik kan niet zonder jou" of "Ik ben veranderd" om je terug te lokken. Ze gebruiken ook zinnen die jou isoleren, zoals "Iedereen zegt het" en "Je bent ondankbaar" om jou te manipuleren.
Het ergste voor een narcist is het verliezen van controle, het ervaren van afwijzing of kritiek, niet de 'speciale' status die ze zichzelf toedichten en het gebrek aan bewondering, aangezien dit hun fragiele ego raakt en hun diepgewortelde angst voor zwakte en onwaardigheid blootlegt, wat kan leiden tot woede-uitbarstingen of manipulatie om de controle te herwinnen. Het tonen van hun kwetsbaarheid en het erkennen van hun fouten zijn bijna onmogelijk, omdat ze zichzelf als superieur zien.
Zeg nooit tegen hen dat ze nooit zullen veranderen.
Sommigen van ons denken misschien dat narcistische mensen van een uitdaging houden. We denken wellicht dat als we ze vertellen dat ze nooit zullen veranderen, ze dat als een uitdaging zullen opvatten en zullen proberen ons ongelijk te bewijzen. Dit is een valkuil. Een narcistische persoon is van nature tegendraads.
Kenmerken van narcisme
Je maakt je excuses en probeert een oplossing te bedenken. De narcist explodeert: Hij of zij begint te schreeuwen dat je altijd egoïstisch bent, niets geeft om de relatie en hem of haar opzettelijk negeert. De boosheid lijkt veel te groot voor wat er daadwerkelijk gebeurd is.
De zwakke plekken van een narcist draaien om hun fragiele ego en gebrek aan zelfreflectie, waaronder diepe angst voor schaamte en kritiek, een onvermogen tot echte empathie, een afhankelijkheid van constante bewondering (narcistische bevoorrading), moeite met grenzen, wantrouwen, en een neiging tot manipulatie zoals gaslighting, waarbij ze de realiteit verdraaien om controle te houden en hun eigen superioriteitsgevoel te bevestigen.
Er zijn verschillende manieren om narcisme in te delen, maar vaak worden grandioos/openlijk, kwetsbaar/verborgen, maligne (kwaadaardig) en filantropisch (altruïstisch) als de vier meest onderscheidende types genoemd, waarbij openlijke narcisten arrogant zijn en verborgen narcisten zich als slachtoffer voordoen, terwijl maligne narcisten wreed zijn en filantropische narcisten hun goedheid gebruiken om bewondering te krijgen.
Een narcist kan absoluut niet tegen afwijzing, kritiek (zeker publiekelijk), onafhankelijkheid van anderen, het verlies van controle, gebrek aan bewondering (voeding), het blootgesteld worden van hun kwetsbaarheid (schaamte), empathie/compassie, en zelfspot; ze reageren hierop vaak met woede, manipulatie, of vernederend gedrag omdat het hun fragiele, opgeblazen zelfbeeld en gevoel van superioriteit direct aanvalt.
Een narcist geeft alleen om zichzelf en kan een ander volledig uitputten om aan genegenheid, lof en aandacht te komen, zonder zich iets aan te trekken van de wensen en behoeften van die persoon.
Een narcist voelt zich tot jou aangetrokken om deze redenen: Je hebt een hoog inlevingsvermogen. Je begrijpt de gevoelens van de ander goed. Je hebt een sterk inlevingsvermogen en je kunt meeleven met de ander.
Narcisme wordt vaak verward met egoïsme of zelfingenomen gedrag, maar de definitie van narcisme gaat verder. In psychologische zin spreken we van narcisme wanneer iemand een overdreven gevoel van eigenbelang heeft, constant behoefte heeft aan bewondering en weinig tot geen empathie toont voor anderen.
Een narcist is afhankelijk van de aandacht die hij of zij van anderen krijgt. Door ze te negeren kun je ze dus raken omdat ze dan geen voeding krijgen. Een narcist wordt nog liever uitgescholden dan dat je hem of haar negeert. Als jij uiting geeft van je haat dan voed je ze.
De narcist zet jou op een voetstuk en geeft je het gevoel dat je speciaal, uniek en onweerstaanbaar bent. Ze overladen je met aandacht, complimenten en liefde (soms wordt dit ook wel “love bombing” genoemd). Je voelt je gezien en gewaardeerd op een manier die bijna te mooi is om waar te zijn – en dat is het vaak ook.
Narcisten gebruiken vaak zinnen om te manipuleren, de schuld af te schuiven en controle te houden, zoals: "Je bent te gevoelig," "Jij maakt alles ingewikkeld," "Ik deed dat alleen omdat jij me zo boos maakte," "Je bent gewoon jaloers," "Je begrijpt het niet," "Jij bent gek/te serieus," "Ik heb dat nooit gezegd/gedaan," en "Iedereen vindt dat, niet alleen ik," die allemaal gericht zijn op het ondermijnen van jouw zelfvertrouwen en het ontkennen van hun eigen verantwoordelijkheid.
Narcisten kunnen er niet tegen als anderen gelukkig zijn
Narcisten haten het als iemand gelukkig is. Dit betekent niet een tijdelijk gevoel van geluk of plezier, maar echte authentieke en diepe vreugde. Dit veroorzaakt bij narcisten paniek waar ze vervolgens angstig en onzeker van worden.
Kenmerken narcist
Een opgeblazen gevoel van belangrijkheid, zonder de bijbehorende prestaties. Fantasieën over grenzeloos succes, grenzeloze macht, genialiteit of ideale liefde. Gedachten over hoe bijzonder en uniek men (de narcist) is. Excessieve behoefte aan bewondering.
Ja hoor, een narcist kan perfect 'sorry' zeggen. Maar dat doet hij niet omdat hij schuldgevoelens heeft om hoe hij jou heeft behandeld. Als een narcist 'sorry' zegt of zich verontschuldigt dan doet hij dat louter en alleen uit eigenbelang.
Narcistische woede herkennen
Woede kan worden veroorzaakt door kritiek, vermeende afwijzing of elke situatie waarin ze het gevoel hebben dat ze niet worden behandeld als de bijzondere en belangrijke persoon die ze denken te zijn .
Een narcist heeft een sterke focus op zichzelf en houdt weinig rekening met anderen. Ze hebben alleen oog voor hun eigen doelen en als het nodig is, gebruiken ze andere mensen om deze te behalen. Daarnaast vindt iemand met narcisme het fijn om continu bewonderd te worden.
Een narcist kan absoluut niet tegen afwijzing, kritiek (zeker publiekelijk), onafhankelijkheid van anderen, het verlies van controle, gebrek aan bewondering (voeding), het blootgesteld worden van hun kwetsbaarheid (schaamte), empathie/compassie, en zelfspot; ze reageren hierop vaak met woede, manipulatie, of vernederend gedrag omdat het hun fragiele, opgeblazen zelfbeeld en gevoel van superioriteit direct aanvalt.
De verschillende soorten narcisten: even snel op een rijtje
Seks met een narcist is vaak een machtsspel dat draait om controle, bewondering en eigen bevrediging, niet om echte intimiteit; het kan in het begin extreem gepassioneerd lijken ("love bombing") maar wordt eenzijdig en manipulatief, waarbij de partner zich genegeerd, gebruikt of gekwetst voelt, omdat empathie ontbreekt en de narcist lof verwacht voor zijn "prestaties". De seksuele interactie is een middel tot bevoorrading, en kan variëren van agressief tot het volledig onthouden van seks, afhankelijk van de behoefte aan controle.