Depressieve mensen vertonen vaak gedrag dat gekenmerkt wordt door diepe somberheid, lusteloosheid en een gebrek aan interesse in activiteiten die ze voorheen leuk vonden. Dit uit zich in zowel fysieke als mentale symptomen, waarbij dagelijkse taken vaak als zwaar worden ervaren. Hersenstichting +1
Bij een depressie is het sombere gevoel intens en gaat het niet weg. Niemand kan je opvrolijken, je interesse in dingen is minder, je voelt je leeg en zonder energie. Het lijkt alsof alles ver van je af staat, waardoor dingen niet meer goed tot je doordringen. Je blijft in dezelfde gedachten vastzitten.
Kenmerkend voor een depressieve stoornis is rusteloosheid, somberheid, concentratieproblemen en een verminderd gevoel van eigenwaarde. Iemand die depressief is, beleeft nergens meer plezier aan en heeft weinig energie om iets te ondernemen.
Mensen hebben een sombere kijk: het glas is altijd leeg of halfleeg. Mensen hebben het gevoel dat alles hopeloos is. Ze zijn ook vaak vermoeid, ze liggen veel op bed of op de bank. Anderen hebben een 'aangejaagde depressie', die kunnen niet stilzitten en hebben slaapstoornissen.”
Een stille depressie (ook wel high-functioning depression genoemd) is een vorm van depressie waarbij iemand van buitenaf succesvol lijkt en functioneert, maar van binnen een zware strijd voert met somberheid, lusteloosheid en een gebrek aan plezier, vaak zonder dat het opvalt. Het is een chronische, mildere variant, bekend als dysthymie, die langer dan twee jaar aanhoudt en gekenmerkt wordt door aanhoudende neerslachtigheid en andere symptomen zoals vermoeidheid, concentratieproblemen, en slaap- of eetstoornissen, maar dan in een minder intense vorm dan bij een 'gewone' depressie.
De 9 kernsymptomen van depressie zijn: sombere stemming, verlies van interesse/plezier, veranderde eetlust/gewicht, slaapproblemen (slapeloosheid/overslapen), agitatie/remming, vermoeidheid/energieverlies, schuldgevoelens/waardeloosheid, concentratieproblemen/besluiteloosheid, en gedachten aan de dood/suïcide. Als deze klachten twee weken of langer aanhouden en je dagelijks functioneren beïnvloeden, kan er sprake zijn van een depressie.
Deze uitputting leidt er toe dat hersencellen vaak ofwel afsterven ofwel gebrekkig functioneren. Dus het gevoel dat je niet meer kan denken of doodmoe bent, is niet denkbeeldig. Je voelt je effectief uitgeput omdat een deel van je hersencellen letterlijk uitgeput zijn door deze overbelasting gedurende lange tijd.
Je kan daarnaast nog lachen op leuke momenten. Het somber gevoel consumeert je niet helemaal als je je down voelt. Er is nog plaats voor vreugde en dingen doen die je graag doet.
Zijn depressieve mensen egoïstisch? Het korte antwoord is nee . Mensen die lijden aan depressie en angst worden overweldigd door emoties. Op zulke momenten, en dat kan ons allemaal wel eens overkomen, willen we ons het liefst onder de dekens verstoppen en gewoon verdwijnen.
Er zijn diverse soorten depressies, maar drie veelvoorkomende zijn de unipolaire depressie (de 'gewone' depressie), de bipolaire stoornis (met manische en depressieve fases), en de chronische depressie (dysthymie) (langdurige, mildere klachten), naast andere types zoals seizoensgebonden, postpartum, of psychotische depressies, die verschillen in duur, intensiteit en specifieke symptomen.
De termen 'depressief temperament', 'depressieve persoonlijkheid' en 'depressieve persoonlijkheidsstoornis' worden in de literatuur door elkaar gebruikt om te verwijzen naar de volgende combinatie van eigenschappen: introversie, passiviteit en gebrek aan assertiviteit; somberheid, neerslachtigheid en gebrek aan vreugde; zelfverwijt en zelfkritiek.
Maar een depressie dient zich ook aan met lichamelijke klachten. “Mensen ervaren een zeer uitgesproken vermoeidheid, hebben een loodzwaar gevoel in hun armen en benen, moeten zich door de dag slepen. Ze kunnen rug- en nekpijn hebben door de spanning in hun lichaam. Ze slapen moeilijk in of worden heel vroeg wakker.
Wereldwijd staat Afghanistan bovenaan met ruim 4.800 depressieve levensjaren. Volgens de onderzoekers komt dit doordat het land door oorlog geteisterd is. Japan scoort wereldwijd het laagst.
Grote gebeurtenissen en ernstige of chronische stress spelen een belangrijke rol. Bijvoorbeeld het overlijden van iemand van wie je houdt, een scheiding, ontslag of een (jeugd)trauma. Ook traumatische gebeurtenissen met (seksueel) geweld geven meer risico op depressie.
Beter niet doen
Zich terugtrekken: de persoon laat zelden van zich horen of is eerder stil. Snel boos of verdrietig: de ander bijt van zich af, huilt vlugger. Weinig energie: de passie die je vroeger zag, is er niet meer. Niet zichzelf: je hebt het gevoel dat de ander een masker opzet.
Mensen met een depressie vertonen vaak symptomen van openlijke of onderdrukte woede . Degenen met woede-eigenschappen ervaren verergerde problemen tijdens een symptomatische periode van depressie.
Depressie kun je benaderen vanuit een medisch (een stoornis waarvoor therapie nodig is) of een zingevingsperspectief (wat is de zin van mijn leven eigenlijk). Beide perspectieven hebben waarde – maar de zaak vanuit alleen het medische benaderen is niet erg succesvol.
Mensen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis zijn gevoelig voor depressie, vooral rond de middelbare leeftijd. Meestal zijn deze depressieve klachten de oorspronkelijke reden waarvoor mensen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis in behandeling gaan.
Luisteren en begrip tonen kunnen krachtige helende middelen zijn. Geef positieve feedback. Mensen met een depressie kunnen zichzelf streng beoordelen en overal iets op aan te merken hebben. Herinner hen aan hun positieve eigenschappen en hoeveel ze voor jou en anderen betekenen.
Woordkeuze bij depressie: voornaamwoorden in de ik-vorm
Het zal niemand verbazen dat mensen die aan symptomen van een depressie lijden overmatig vaak woorden gebruiken die negatieve emoties uitdrukken, en dan met name negatieve bijvoeglijke naamwoorden en bijwoorden – zoals “eenzaam”, “verdrietig” of “ellendig”.
Vingerhoets benadrukt de sociale functie van huilen: “Huilen is een manier is om anderen te laten zien dat je hulp nodig hebt en om sociale steun te krijgen. Dit is vooral belangrijk in tijden van verdriet en stress, waar sociale steun een cruciale rol speelt in het emotionele herstel. Tranen verbinden.
Een mentale instorting, ook wel bekend als emotionele of mentale uitputting, is een toestand van extreme psychische overbelasting door langdurige stress, waardoor iemand zich totaal uitgeput, overweldigd en niet meer in staat voelt om te functioneren, met symptomen als extreme vermoeidheid, concentratieproblemen, angst, hopeloosheid, en soms paniekaanvallen, vaak een voorbode van een burn-out.
Slechte slaap kan leiden tot problemen met het reguleren van emoties, waardoor je in de toekomst – maanden of zelfs jaren later – vatbaarder kunt worden voor depressie . En depressie zelf wordt in verband gebracht met slaapproblemen, zoals een tekort aan herstellende diepe slaap (slow wave sleep) per nacht.
Heb jij last van depressieve gevoelens? Dan gaat een psycholoog op zoek naar de gedachten- en gedragspatronen die je kunt veranderen om je beter te voelen. Voor veel klachten is therapie bij een psycholoog voldoende, maar bij ernstige klachten kan een psychiater je verder helpen.